Woordstudie over het eerste woord uit het‭ ‬Beloftevolle Voorwoord op de Tien Woorden‭ ‬

Israëls God is‭ ‬“IK”

Israëls God wordt grenzeloos te kort gedaan als Hij gereduceerd wordt tot een onpersoonlijke Grootheid of benoemd wordt met termen als‭: ‬dragende Grond‭, ‬het Grote Licht‭, ‬of de Oneindige‭. ‬Hij is weliswaar de dragende Grond van ons bestaan en het Licht dat ons omringt‭, ‬maar Hij is oneindig veel meer dan de Oneindige‭. ‬Israëls God is een‭ ‬‘ânokhí‭: ‬een‭ ‬‘Ik’‭, ‬een sprekend Wezen‭, ‬Die een beroep op ons doet‭: ‬Ik ben JHWH‭, ‬de Altijd Aanwezige en waar bent U‭? ‬

Meestal wordt in het Hebreeuws de handelende persoon‭, ‬het onderwerp‭, ‬verweven met de werkwoordstam‭. ‬Maar om extra nadruk te leggen wordt soms het onderwerp apart gezet‭, ‬zoals hier‭: ‬Ik‭, ‬niet Mozes‭, ‬niet de een of ander lagere godheid heeft jullie bevrijd uit Egypte‭, ‬maar Ik‭, ‬Ik persoonlijk‭! ‬

De eerste keer dat de Bijbel zo nadrukkelijk betuigt dat het God Zelf is Die hier handelend optreedt‭, ‬is bij de aankondiging van‭ ‬de Zondvloed‭: ‬‘Zie‭, ‬IK‭ ‬ga hen met de aarde verdelgen’‭ (‬Genesis 6:13‭) ‬en vervolgens in Genesis 9‭ ‬vers 12‭: ‬‘dit is het teken van het verbond dat‭ ‬IK‭ ‬geef tussen Mij en U en alle levende wezens’‭. ‬

Ons ego is een echo op Gods Stem

De eerste keer dat er sprake is van het menselijk‭ ‬‘ik’‭, ‬is in Genesis 3‭: ‬10‭. ‬Nadat God Adam ter verantwoording had geroepen‭ ‬‮–‬‭ ‬waar bent U‭? – ‬en hem weggeroepen had uit het struikgewas waarin hij zich had verschanst‭, ‬zei Adam‭: ‬‘Ik hoorde Uw stemgeluid en werd bevreesd’‭ (‬Genesis 3:10‭). ‬Eerder had Adam wel in een persoonlijke ontmoeting de Stem van God gehoord in verband met zijn opdracht om de Tuin te bedienen‭. ‬Hij had uitleg gekregen‭, ‬Torah-onderwijs‭, ‬over één bijzondere‭, ‬geheiligde‭, ‬boom die God voor Zichzelf wil reserveren‭, ‬maar toen had hij kennelijk alleen maar‭ ‬‘oké’‭ ‬geknikt‭. ‬Later‭, ‬toen God met eigen Hand een levensgezellin naar hem toegeleid had‭, ‬zei hij niet‭: ‬ik‭ ‬noem haar‭ ‬‘isháh‭ (‬mannin of mensin‭/ ‬gezellin‭) ‬maar heel onpersoonlijk‭: ‬men‭ ‬zal haar‭ ‬‘isháh noemen‭. ‬Pas toen Adam direct en persoonlijk werd aangesproken‭ – ‬waar bent U‭ ‬‮–‬‭ ‬pas toen zei hij‭ ‬‘ik hoorde U’‭. ‬Dat is veel betekenend‭. ‬God bestaat‭, ‬Hij is er‭, ‬scheppend bevrijdend en oordelend‭, ‬maar mijn‭ ‬‘ik’‭ ‬bestaat niet‭, ‬bestaat niet op zichzelf‭. ‬Ons ik wordt gewekt door de Stem die ons ter verantwoording roept‭. ‬Ons ego is een echo‭ ‬op Gods Stem‭, ‬ons hart‭, ‬ons innerlijk is een leegte‭, ‬een holte‭* ‬waarin de Stem weerklinkt‭. ‬Ons zelfbesef is uitsluitend een re-actie‭. ‬

Het kan een volwassen‭, ‬rechtstreekse reactie zijn op Gods Stem‭, ‬op Zijn Woord‭, ‬maar we kunnen ook reageren op de stem van één van Zijn medewerkers‭: ‬ouders‭, ‬onderwijzers e.a‭. ‬Pas vanaf het moment dat we als kind aanspreekbaar zijn‭ – ‬Waar ben jij‭? ‬Wat doe jij‭? ‬Wat zeg jij‭? – ‬gaat ons ik-besef zich ontwikkelen‭. ‬Als een kind nooit aangesproken wordt‭, ‬ontstaat er geen bewustzijn‭, ‬geen‭ ‬‘ik ben’‭-‬bewustzijn‭. ‬

Een diepte-laag

Volgens de Bijbel kent ons ik ook nog een oudere‭, ‬een diepere laag‭. ‬Lang voor onze geboorte heeft de Stem van God ons al aangesproken‭: ‬‘Ik heb U bij de naam geroepen‭!‬’‭ ‬Ons diepste wezen is een unieke naam‭, ‬‘een naam die niemand kent behalve degene die hem ontvangt’‭ (‬Openbaring 2:17‭).‬

Drieërlei reactie

Onze reactie op de stem kan zeer verschillend zijn‭. ‬Er zijn ten minste drie vormen van reageren op de Stem van God‭:‬

1‭.‬ We kunnen‭ ‬hineni‭ ‬zeggen‭: ‬hier ben ik‭, ‬ik stel mij open voor Uw Stem‭;‬

2‭.‬ We kunnen met de rug naar God gaan staan‭, ‬ons afkeren van Hem‭, ‬wegvluchten voor Zijn Stem‭, ‬net als Adam ons verschansen‭. ‬We kunnen ons ook doof houden‭, ‬de Stem‭ ‬verdringen‭;‬

3‭.‬ We kunnen ons opstellen tegenover God‭, ‬ons verzelfstandigen‭, ‬Gods Stem tegenspreken of de gehoorde woorden Gods verdraaien‭. ‬Verzelfstandiging is een vorm van zelf vergoddelijking‭. ‬

‭* ‬Meestal zijn deze reacties niet in een keer voltooid‭. ‬Bij elk van deze drie kan men ook nog weer drie fasen onderscheiden‭: ‬een ontluikende‭, ‬rijpende en gerijpte fase‭.‬

De letter Aleph op de mooiste plek‭ ‬

Volgens een Hebreeuwse taallegende was de letter Aleph ontstemd‭, ‬omdat hij als de eerste van de letters niet vooraan gezet was in de Torah‭, ‬maar dat de‭ ‬Beth‭, ‬de tweede letter die ereplaats had gekregen‭: ‬Beréshiet‭ ‬is het eerste Bijbelwoord‭. ‬God maakte hem echter duidelijk dat Hij juist op deze plek‭, ‬in het verslag van Zijn scheppingswerk de‭ ‬Beth‭ (= ‬ook cijfer 2‭) ‬nodig had‭, ‬omdat Hij alles in tweevoud had geschapen‭: ‬hemel én aarde‭, ‬dag én nacht‭, ‬aarde én wateren‭, ‬man én vrouw‭. ‬Om de Aleph te troosten deed God toen de belofte dat Hij de allermooiste plek in Zijn Torah zou reserveren voor de Aleph‭, ‬namelijk aan het begin van de Tien Woorden‭: ‬אנכי‭ ‬יהוה‭ ‬אלהיך‭, ‬Ik‭ ‬ben de HERE Uw God‭. _‬