Hét handvat voor een grondige reformatie in het spoor van Israël; dé startplaats voor de samenleving als samenloving
Een reformatie in het spoor van Israël, waarom Israël? Als volk geworteld in de Hebreeuwse Bijbel, als een lerend en vierend volk, als geheel van gezinnen en families is Israël uitverkoren en geroepen om een licht voor de volken te zijn, een sêgulah, een ‘lichtende kandelaar’, een ‘samenloving’ als model voor heel de volkerenwereld. Want het samenleven als volksgemeenschap ontplooit zich pas ten volle in het samenloven!!
Waarom de kerken niet?
Wie gaat in dit spoor voorop? Waarom is het moeilijk voor de traditionele Kerken om hierin voortrekkers te zijn? Om twee redenen. In de eerste plaats is er een langdurig historische breuk tussen Kerk en Israël, met heel veel pijnlijk puin. Van de kant van Israël vooral is er veel, heel veel wantrouwen tegen kerkelijk getinte acties in de richting van Israël. Dat geldt temeer nu de officiële kerkelijke instanties zich, zacht gezegd, zeer gedistantieerd opstellen tegenover het Joodse karakter van de Staat Israël. In de tweede plaats sluiten Kerk en Israël organisatorisch gezien slecht op elkaar aan. De Kerk is in principe een gemeenschap van gelovigen ín een volk, een aparte, geroepen groep (ekklesia), uitverkoren en geroepen om hun volksgenoten het Evangelie van bevrijding en levensheiliging te verkondigen en voor te leven. Israël is geen gemeenschap van gelovigen. Israël is een volk en als volksgemeenschap is het een ekklesia, een geroepen natie, een geheel van gezinnen en families.
De ‘slip’ grijpen van de Joodse man
Willen wij ‘heidenen’ in het spoor van Israël gaan, dan moeten wij als volksgemeenschap aansluiting zoeken bij het Joodse volk door de ‘slip’ (= de uiteinden, de kwasten van de Joodse gebedsmantel) te grijpen.
Hoe dan? Wat is die ‘slip’, wat is het aangrijpingspunt voor een grondige reformatie van ons volksleven in het spoor van Israël? De belangrijkste sociale structuur in iedere volksgemeenschap is het gezin of de familie: ouders en kinderen in de bedding van de familie met centraal de grootouders, de oudsten of ‘presbyters’. Hét aangrijpingspunt voor een grondige reformatie van de samenleving (tot samen-loving) is het gezin verenigd rond de huistafel. Het gezin is de kern van de vernieuwde volksgemeenschap en de huistafel is de kern waaromheen het gezinsleven zich voltrekt. Niet de salon met de comfortabele zitmeubels geordend rond het tv-toestel is het hart van het huis, maar centraal is de eetkamer met de huistafel, een tafel die tegelijk kan dienen als studietafel. Anders gezegd: in een radicaal vernieuwde, bevrijde en geheiligde volksgemeenschap is elk huis een ‘mishkan’, een woning voor de Heilige Israëls, een heiligdom, waarbij de eet-leerkamer het binnenste heiligdom is dat heel het huis heiligt, met de huistafel als middelpunt.
De kerken als instructeurs
Moeten de kerken dan afzijdig blijven? De kerken die historisch en organisatorisch niet sporen met Israël, kunnen wel de gezinnen en families aansporen om de ‘slip’ te grijpen van de Joodse man’ door zich aan te sluiten bij de Joodse, beproefde tradities rond de huistafel = door alvast te beginnen met de dankzegging over het dagelijks brood en over de wijn in het weekend.