In de 4e eeuw, na de dood van de Christelijke keizer Constantius, werd de zeer begaafde Julianus, die weer terug-’bekeerd’ was naar het Griekse heidendom, Romeins keizer. Hij zag de Joden als bondgenoten en wilde hen begunstigen door hun toestemming te geven om naar Jeruzalem terug te gaan en de tempel te herbouwen. Maar zoals uit onderstaande tekst blijkt lukte dat niet. Waarom niet? Was het omdat het Evangelie van het Koninkrijk van Israëls God nog niet de einden van de aarde had bereikt, nog niet was doorgedrongen tot de Friezen, Saksen en Franken, niet tot de Russen, Indiërs en Chinezen? Of omdat de Joden nog niet overal verstrooid waren? In ieder geval, pas toen in de vorige eeuw het Evangelie wereldwijd was uitgestrooid en (ongeveer gelijk op) ook de Joden uitgezaaid waren over alle landen, kreeg het ontheemde Godsvolk met goedkeuring van de Verenigde Naties weer een rechtmatige plaats in het Beloofde land en kwam er een reëel perspectief op de herbouw van het Godshuis waarheen eens alle volken zullen opgaan.
Uit: ‘Keizer Julianus, De ondergang van het antieke heidendom’, door Joseph Bidez (pag. 237, 238)
“Beducht als zij waren voor het ‘altijd geslagen, maar nooit vernietigde’ oude volk, hadden de Romeinen Judea tot een woestenij gemaakt, maar niettemin de Joden in de verstrooiing alle met hun ballingschap en hun plicht tot gehoorzaamheid verenigbare ‘privileges’ toegestaan.
Julianus, nu vurig verlangend om de christelijke kerk te vernietigen, brak met deze politiek en schroomde niet, het zionisme aan te wakkeren door de Joden naar Palestina te laten terugkeren en hun voorvaderlijke tempel te laten herbouwen.
Julianus die de ‘Galileers’ (= christenen) verachtte, toonde zich voorkomend en welwillend tegenover de aan hun oude traditie getrouwe Hebreeërs (=Joden), omdat hij zich ervan bewust was dat de Joden door hun eeuwenoude vijandschap uitstekende bondgenoten zouden zijn voor zijn anti-christelijke actie.
Daarom schreef hij in het begin van het jaar 363 de Joden een brief, waarin hij door aanhaling van teksten uit hun heilige boeken bij hun in het gevlij komend, verklaarde dat voor hen de tijd gekomen was om naar hun vaderland terug te keren, hun voorvaderlijke gewoonten in ere te herstellen en hun oude tempel te herbouwen.
Zijn vriend Alypsius belastte hij met de leiding der werken op staatskosten en hij beloofde zelf in de herbouwde tempel de Allerhoogste te zullen komen aanbidden.
De Joden toonden een gloeiende ijver. Aan de toegezegde middelen voegden zij zelf nog ruimte bijdragen toe; de vrouwen offerden daarvoor zelfs haar lijfsieraden en kostbaarheden op. ‘Voor de herbouw van de tempel maakte men zich op als voor een nationale onderneming’ (aldus Johannes Chrysostomus en Gregorius van Nazianze, twee bekende, betrouwbare ‘kerkvaders’). Weldra werd het houweel voor de eerste steenlegging in de grond geslagen.
Maar terzelfder tijd verwoestten zware aardbevingen en springvloeden de steden aan de kust van Phoenicië en Palestina; ook het heuvelland van Zion werd daarbij niet gespaard. De aardbodem werd onvast; nauwelijks waren de bouwputten uitgegraven of zij lagen telkens vol puin. Toen de ramp op haar hoogtepunt was, zochten de gravers hun toevlucht onder een zuilenrij; deze stortte in en verpletterde hen. Mogen wij Ammianus (de betrouwbaar gebleken biograaf van Julianus) geloven, dan zouden er zelfs vlammen uit de pas gelegde fundamenten zijn opgeschoten, waardoor de arbeiders omkwamen en de steigers bezweken. Zo groot was de paniek, dat het werk werd opgegeven en men het niet meer durfde hervatten.
In een encycliek van Julianus, die hij kort na deze eigenaardige misrekening heeft geschreven, spreekt hij van de ‘driemaal verwoeste en nog niet weer opgebouwde tempel’. Hij doet dat niet, zo merkt hij op, om de Joden onaangenaam te zijn, hij had immers ‘dit sedert lang tot een puinhoop geworden gebouw ter ere van de God die men aldaar aanbad, willen herstellen”.
Een gebed
Laat Heer, als langgeleden,
Uw berg met alle bouwsels beven,
Doe alle volken opgaan naar de Nieuwbouw voor Uw Naam.