18-01-2023

Woordstudie: Danken (Jadah)‭ ‬ידה‭ ‬en de‭ ‬‘doevorm’

Hebreeuwse werkwoorden kunnen net zoals in het Nederlands verschijnen in verschillende werkwoordsvormen‭: ‬de gewone vorm‭, ‬de lijdende vorm‭, ‬wederkerige vorm e.d‭. ‬Het Hebreeuws gebruikt ook de zgn‭. ‬‘doe-vorm’‭. ‬In het Nederlands hebben wij bijvoorbeeld het werkwoord drinken en iemand‭ ‬‘doen drinken’‭ ‬is drenken‭. ‬Deze doe-vorm‭, ‬de‭ ‬hiphiel‭, ‬komt veel voor in het Hebreeuws en kenmerkt zich o.a‭. ‬doordat er bij de stam van drie basisletters‭ (‬het Hebreeuwse werkwoord heeft een stam of wortel van drie letters‭) ‬ervoor de letter Hé’‭ ‬komt en tussen de tweede en derde letter een Jod‭. ‬De Jod en de Hé’‭ ‬samen vormen het woord‭ ‬Jáh‭ (‬HERE God‭). ‬HalleluJah‭ = ‬laten we‭ ‬Jáh‭, ‬de HERE God loven‭!‬

De Hebreeuwse God is niet alleen een‭ ‬‘doende’‭ ‬God‭, ‬actief scheppend bezig zijnde‭, ‬maar Hij Zelf is ook een werkwoord‭: ‬Aanwezig Zijn‭, ‬er bij zijn‭. ‬JHWH komt van het werkwoord‭ ‬hajah‭, ‬Immanuël‭, ‬God is met ons‭. ‬

Loven en danken is in het Hebreeuws ook een doe-vorm‭. ‬De kale stam van de drie basisletters is‭ ‬jádáh‭, ‬Jod Daleth Hé ’‭ ‬ידה.‭

Bijzonder aan Gods Taal is dat we de Hebreeuwse woorden ook kunnen‭ ‬‘intalen’‭. ‬Vaak zeggen de letters en kleine woordjes in een stam al iets over de betekenis van het woord‭. ‬Kenners van Hebreeuws herkennen‭ ‬in‭ ‬jádáh‭ ‬de letters Jod Heh‭ (‬HERE God‭) ‬maar ook Jod Daleth‭ (‬hand‭). ‬Loven is feitelijk een handeling waarbij wij God loven met onze handen omhoog‭, ‬naar Hem toegericht‭. ‬Mijn vader zei vroeger wel eens‭: ‬“Yaïr‭, ‬je moet niet‭ ‬janken‭ ‬maar‭ ‬danken‭.‬”‭ ‬Al dankende halen wij God Zelf naar ons toe‭, ‬immers Hij troont op de lofzangen van Israël‭ (‬Ps 22:4‭). ‬In‭ “Lechaijim‭” ‬staat‭: ‬‘Dankend zijn we meer mens dan denkend’‭. ‬Niet in het verwoorden‭, ‬maar in het antwoorden ontplooit en voltooit zich ons menszijn‭. ‬In wezen zijn we een antwoord‭: ‬ons ego‭ ‬is een echo op de Stem van de Schepper Die elk van ons bij name riep en roept‭. ‬Door op die roep te reageren‭ – ‬“U dank ik‭, ‬Die mijn Schepper zijt”‭ – ‬brengen we onze naam‭, ‬ons unieke wezen‭, ‬ter sprake‭. ‬In de eredienst komt onze echo tot klinken‭: ‬“ik”‭ ‬tegenover‭ ‬“Gij”‭. ‬De bestemming van ons bestaan is staan voor God met lof en dank‭: ‬wie niet looft‭, ‬leeft niet ten volle’‭. ‬

(‬Drs‭. ‬R‭. ‬Strijker‭, ‬Lechaijim‭, ‬op zoek naar een nieuwe levensstijl‭, ‬1993/4‭, ‬Studiehuis Reshiet‭) ‬