14-02-2023

Haman en Esther, twee machtige éénlingen

Purim en Maart

Wanneer het feest van Purím nadert weten wij‭, ‬hier in Europa‭, ‬dat het spoedig lente zal zijn‭. ‬De‭ ‬‘oude’‭ ‬Romeinen stonden dan klaar om op mars te gaan‭, ‬ten strijde te trekken‭, ‬in de Mars-maand‭. ‬Maart is vernoemd naar de oorlogsgod Mars‭. ‬In het Boek Esther roept de grote vijand van de Joden‭, ‬Haman‭, ‬alle burgers van het grote rijk van Ahasveros ook in de marcheermaand op om te vechten tegen de Joden en hen te vernietigen‭.‬

Wat één man kan aanrichten‭!‬

Deze man, Haman, is in staat gebleken om in zijn eentje een gigantisch groot deel van de wereld te manipuleren en te mobiliseren. En dat allemaal zonder gebruik van de moderne media… Nieuws verspreidde zich altijd al als een ‘lopend vuurtje’ en wie weet per duivenpost. Door zijn listige spreekvaardigheid, als een slang, heeft hij het bijna voor elkaar gekregen wat hij wilde: alle Joden doden. Het zaad van de haat zat in zijn genen verstopt want deze man was een afstammeling van de grote vijand van Israël, Agag, uit de tijd van Saul en Samuel, Agag, de Amalakiet, is een vijand ‘for ever’. God Zelf gaf de opdracht aan de mens de geslachtslijn van deze onrechtvaardige mens uit te roeien. Zodat men niet meer aan de naam van Amalek zou denken. Genocide? Wij moeten de zaken niet omdraaien: wie wilde nu wie uitroeien? De strijd van volkeren tegen Israël is altijd in de kern een strijd tegen de God van Israël. Men accepteert niet dat er een Almachige, Grote God zou zijn die krachtiger is dan alle andere goden bij elkaar en die een totaal andere wetten voorschrijft, zoals ook de vijanden konden lezen in de ‘Boeken van de Joden’…

Haman weet de koning te bespelen met de opmerking dat er een volk in zijn rijk leeft, verstrooid en verdeeld en dat zij niet de wetten van de koning naleven, maar heel andere wetten (Esther 3: 8). Het woord wat vertaald staat met wetten is het Hebreeuws דת ‘dat’. Dit woord komt voornamelijk in het boek Esther voor en betekent ook religie. En net zoals beschreven in het Boek Daniël weet Haman het voor elkaar te krijgen dat het volk moet ‘buigen’ en dat wie niet buigt voor de religie van de machthebber ten dode opgeschreven is. De zgn. religieuze ‘wetten’ waar Haman het over had, verbieden dat Israëlieten zich buigen voor mensen maar dat alleen de God der Hebreeën die eer krijgt. Haman weet de Joden te selecteren van de ‘rest’ maar komt zelf met zijn zonen ten val.

Hoe één vrouw een heel volk redt

Dit alles door toedoen van één vrouw, weliswaar gesteund door haar oom: Mordechai, de zoon van Yair. Hij bedacht een geweldig reddingsplan voor zijn volksgenoten sinds zijn aantrekkelijke nicht Hadassa verkozen was tot mooiste meisje van het rijk en zelfs koningin werd. Hadassa, een ‘verborgen’ Jodin, heette ook Esther‭.‬ Esther, אסתר Aleph Samech, Tav, Resh, komt van de werkwoordstam סתר sitér. De meisjesnaam Esther אסתר kan men vertalen als: ‘ik die verborgen ben’.

Esther kwam in de gunst bij de koning, raakte zijn scepter aan en mocht een wens doen. Zij koos niet voor geld of goederen, maar voor de ‘maaltijd houden’ met de koning en Haman. Tijdens deze maaltijd werden de ogen van de koning geopend en werd Haman herkend als boosdoener.

De maaltijd was het startsein van de bevrijding van het volk Israël, niet alleen destijds in Esther’s tijd maar ook al lang daarvoor in Egypte, in de Uittochtsnacht .

Daarom is het ook zinvol en goed om tijdens iedere maaltijd het brood te breken en te herinneren dat Hij, Israëls God, onze Bevrijder is, toen en toen en nu! Dat Hij moge komen en maaltijd met ons houden om onze ogen te openen! (Lukas 24: 30-31).

G’d verborgen aanwezig

Purím past net zoals de officiële Gedenktijden des HEREN‭ (‬Leviticus 23‭: ‬2‭ ‬ev‭) ‬prima in het geheel van Gods bevrijdend Handelen met Zijn volk‭. ‬Bevrijding‭ (‬‘jeshuah’‭) ‬is het kernthema van heel de Bijbel‭. ‬Overigens is het bijzonder dat van alle Boeken in de Bijbel in de Estherrol de Naam van God niet één maal voorkomt‭! ‬God is verborgen aanwezig‭. ‬Hij is de stille Aleph‭, ‬een zacht stemgeluid‭. ‬Hij is er wel‭, ‬ook al zie je‭ ‬Hem niet‭. ‬Hij is de Altijd Aanwezige‭, ‬de‭ ‬Immanu’‬El‭ (‬met ons is God‭) ‬die al in Jesaja 7:14‭ ‬zo is genoemd‭. ‬Elektriciteit zie je ook niet‭, ‬maar de gevolgen wel‭. ‬Wind zie je niet, maar wel wat deze teweegbrengt‭.‬

Gods tegenspeler‭, ‬de Satan‭, ‬laat zich ook niet duidelijk zien maar de gevolgen zien wij wel‮…‬