22-02-2023

Hebreeuws cultureel perspectief

Terug naar de Weg

Er is een Hebreeuws gezegde‭: ‬‘We kunnen niet de weg terug‭, ‬maar wel terug naar de Weg’‭. ‬De enige remedie voor onze verbrokkelde en onderling tegenstrijdige wereldcultuur is‭: ‬terug naar de brede Hebreeuwse bedding‭. ‬De kern van iedere cultuur is een religieus‮–‬filosofische levensvisie die bepalend is voor de structuur van de samenleving‭: ‬voor‭ ‬de mate van vrijheid‭, ‬welzijn en welvaart‭.‬

Zeven culturele stromingen

Onze wereldcultuur kent een zevental hoofdstromingen die te vatten zijn in zeven korte gezegdes‭:‬

1‭. ‬De Griek zegt‭: ‬ken Uzelf

2‭. ‬De Romein zegt‭: ‬beheers Uzelf

3‭. ‬De Hindoe zegt‭: ‬schik U in Uw‭ (‬zelfbewerkte‭) ‬lot

4‭. ‬De Boeddhist zegt‭: ‬ontledig Uzelf‭ (= ‬dood uw begeerten‭)‬

5‭. ‬De Moslim zegt‭: ‬onderwerp Uzelf

6‭. ‬De Chinees zegt‭: ‬houd uzelf in evenwicht

7‭. ‬De humanist zegt‭: ‬wees Uzelf

Hoor Israël‭!‬

Lang vóórdat de Grieken e.a‭. ‬hun levensvisies formuleerden‬is tót de Hebreeërs gezegd‭:‬

‘shêma`‭ ‬Jisraël’‭ = ‬hoor Israël‭ = ‬wees ontvankelijk voor het Zelf‭, ‬het Unieke Wezen van Israëls God‭, ‬de Ene‭, ‬de Unieke‭! (‬Deuteronomium 6:4‭).‬

‘Horen’‭ (‬sháma`‭, ‬waarin het woord‭ ‬shem‭: ‬naam‭) ‬is‭: ‬zich openstellen voor de‭ ‬Shem‭ = ‬voor de Naam‭, ‬voor het Unieke Wezen‭, ‬het‭ ‬‘Zelf’‭ ‬van de God der Hebreeërs Die in de Heilige Hebreeuwse Schriften Zich Zelf‭, ‬Zijn Naam getypeerd heeft‭. ‬

‘Horen’‭ ‬is‭: ‬toelaten dat de Geest van deze God‭, ‬de Ruach HaQodesh‭, ‬Zijn Torah gaat‭ ‬‘schrijven’‭ ‬in ons hart‭* ‬zodat we op God gaan lijken‭, ‬Zijn‭ ‬‘evenbeeld’‭ ‬worden‭ (‬Jeremia 31:33‭; ‬Hebreeën 8:10‭; ‬10:16‭, ‬Genesis 1:26,27‭; ‬Romeinen 8:29‭).‬

Het centrale plein‭: ‬ons hart

Volgens de Bijbel is ons hart‭ (‬lebh‭) ‬het centrum van ons leven‭: ‬‘daaruit zijn de uitgangen des levens’‭ (‬Spreuken 4:23‭). ‬Ons hart is als het plein in het dorps‭- ‬of stadscentrum waar alle wegen samenkomen‭. ‬Het plein is in principe een lege plek‭: ‬ook ons hart is een leegte‭, ‬een holte‭, ‬we zijn in wezen‭ ‬‘een holle diamant’‭. ‬Deze holte heeft God voor Zichzelf gereserveerd‭: ‬‘Mijn zoon‭, ‬geef Mij Uw hart‭!‬’‭(‬Spreuken 23:26‭). ‬Wanneer we ons hart niet laten vullen door Gods Geest zuigt deze leegte andere‭, ‬negatieve geesten aan‭, ‬met als‭ ‬de boosaardigste de geest van de zelfvergoddelijking met als tegenpool de geest van de zelfverachting of van de zelfverwerping‭.

Herbronnen binnen de Hebreeuwse bedding

Wat hoofdstromen lijken‭, ‬blijken losgeraakte zijstromen‭. ‬De zeven kunnen herbronnen binnen de brede Hebreeuwse bedding‭:‬

1‭. ‬Ken uzelf‭:‬

Het Griekse‭ ‬‘ken uzelf’‭ ‬is vooral een waarschuwing‭: ‬pas op voor‭ ‬‘hubris’‭ (‬overmoed‭), ‬overschat uzelf niet‭, ‬houd u aan de menselijke maat‭. ‬‘De weg tot de ware zelfkennis‭, ‬is de kennis van God’‭ (‬Calvijn‭). ‬Wie zich openstelt voor het Zelf‭, ‬het Wezen van de God der Hebreeën‭, ‬de Ene‭, ‬de Unieke‭, ‬ontdekt dat God en mens onvergelijkbare‭ ‬
G(g)rootheden zijn‭ ‬‮–‬‭ ‬Hij is onvergelijkelijk Anders‭, ‬Apart‭, ‬Heilig‭ ‬‮–‬‭ ‬en die wórdt ontdekt aan de menselijke oerdrift om zichzelf te zetten op de plaats van God‭, ‬om‭ ‬‘als God’‭ ‬te willen zijn‭ (‬Genesis 3:5‭).‬

2‭. ‬Beheers uzelf‭:‬

Wie zich openstelt voor het Zelf van de God der Hebreeërs‭, ‬wie zich laat beheersen door Gods Geest en Zijn Torah in het hart laat schrijven‭, ‬is een béheerst mens‭.‬

3‭. ‬Schik U in Uw‭ (‬zelfbewerkte‭) ‬lot‭:‬

Hindoe’s geloven dat hun huidige levenslot een direct gevolg is van eigen‭ (‬wan)gedrag in een vorig leven‭, ‬daarom spannen zij zich in‭, ‬strijdend en strevend mede door veel offers en gebeden‭, ‬om in dit leven gewillig en deugdzaam te zijn‭. ‬Als wij ons toevertrouwen‭ ‬aan de God der Hebreeën kunnen wij volledige bevrijding ervaren uit de ban van ons verleden en levensvernieuwing door Zijn‮ ‬‭ ‬Heilige Geest‭.‬

4‭. ‬Ontledig‭ ‬uzelf‭:‬

Wie zijn hart laat vullen door de Geest van de God der Hebreeërs wordt leeg van zichzelf‭, ‬‘sterft’‭ ‬aan zichzelf‭.‬

5‭. ‬Onderwerp uzelf‭:‬

Wie kennis krijgt aan de God der Hebreeërs‭, ‬de Heilige‭, ‬de Ene‭, ‬de Unieke‭, ‬Die Zich met ons vereenzelvigd heeft‭, ‬onze zonden op‭ ‬Zich genomen en weggedragen heeft‭ (‬Leviticus 21:16‭; ‬Johannes 1:29‭), ‬wordt ootmoedig en buigt zich in heilige eerbied voor Gods mateloze Liefde en Majesteit‭.‬

6‭. ‬Houd uzelf in evenwicht‭ ‬

De God der Hebreeërs is de Eenheid van Woord en Geest‭, ‬in Hem zijn Woord en Geest‭ (‬twee spanningsvolle werkelijkheden‭) ‬een evenwichtige Eenheid‭; ‬een Eenheid die zich weerspiegelt in al Zijn werken‭: ‬Hij schiep de mens naar Zijn beeld‭: ‬mannelijk én vrouwelijk‭; ‬Hij is rechtvaardig én barmhartig‭, ‬logisch ordelijk én creatief‭, ‬verassend‭. ‬Wie zich van harte openstelt voor het Zelf van de‭ ‬God der Hebreeërs‭, ‬de Ene‭, ‬Unieke‭, ‬zal eenheid in zichzelf ervaren‭ (‬Psalm 86‭: ‬11‭). ‬Maar in een samenleving zonder relatie met de Ene‭, ‬de God der Hebreeërs wordt het mannelijke en het vrouwelijke verward of verwisseld en worden rechtvaardigheid en barmhartigheid door één gemengd‭.‬

7‭. ‬Wees uzelf‭:‬

Als we ons van harte openstellen voor het‭ ‬‘Zelf’‭ ‬van de God der Hebreeërs‭, ‬‘hoorders worden van Zijn Woord’‭ ‬en ons laten leiden door Zijn Creatieve Geest‭, ‬ontdekken we ons ware zelf‭, ‬onze unieke naam‭ = ‬ons unieke programma‭, ‬onze talenten‭, ‬onze creatieve kracht en vooral‭: ‬onze unieke roeping in Gods plan met Zijn wereld‭, ‬met Zijn volk en de volken‭.‬

Wij zullen doen en horen

Lang voordat de Grieken tot een vorm van zelfbewustzijn kwamen‭, ‬is door de Hebreeërs gezegd‭:‬‘na`aseh we nishma`‭ = ‬wij zullen doen én horen‭ (‬Deuteronomium 24:7‭). ‬Het hoogtepunt van menselijk handelen is‭: ‬het heiligen van de Gods Naam‭. ‬Heiligen‭ = ‬afzonderen‭, ‬apart zetten‭ = ‬verbinden met de Heilige‭, ‬de Aparte‭, ‬de Ene‭, ‬Unieke‭. ‬De Naam heiligen is‭: ‬alles wat door de Naam‭ (= ‬door God Zelf‭) ‬tot stand gebracht is in schepping en geschiedenis weer met Hem verbinden‭, ‬weer bij Hem terug brengen door dankzegging en dankoffers‭. ‬Leven‭, ‬volop leven‭, ‬is loven en een volop mondige samenleving is een‭ ‬‘samenloving’‭. ‬Terug naar de brede Hebreeuwse hoofdstroom betekent vooral‭: ‬zich verenigen in de lofzang‭:‬

‘Alle gij volken looft Zijn Naam’‭ (‬Psalm 117‭). ‬

Vier centra voor de heiliging‭ ‬

Er zijn vier centra voor de heiliging van Gods Naam‭:‬

1‭. ‬ Het menselijk hart‭: ‬het centrum voor de persoonlijke‭, ‬hartelijke dankzegging‭: ‬‘Ik loof U zolang ik ben’‭ (‬Psalm146:2‭).‬

2‭. ‬ De huistafel die het centrum vormt van iedere woning‭, ‬‘het centrale plein’‭ ‬waar alle gezinsleden samenkomen‭, ‬waar dagelijks dankzegging wordt gedaan over het brood en over de wijn in het weekend‭.‬

3‭. ‬ Het stads‭- ‬en dorpscentrum‭, ‬de centrale plek voor de dagelijkse getijdendiensten‭, ‬de morgen‭- ‬en avondgebeden‭.‬

4‭. ‬ De berg Tsion‭, ‬in het centrum van de wereld‭. ‬Zoals de God der Hebreeërs het menselijk hart voor zich gereserveerd heeft‭, ‬heeft Hij ook beslag gelegd op dit hart van de wereld‭: ‬‘Hier wil Ik wonen‭!‬’‭ (‬Psalm 132‭: ‬14‭). ‬En‭: ‬‘Mijn huis zal een gebedshuis zijn‭, ‬een plek van dankoffer en lofzang‭, ‬voor alle volken‭ (‬Jesaja 56:7‭; ‬Mattheüs 21:13‭)! ‬En van hieruit wil de God der Hebreeërs Zijn volken onderwijzen‭, ‬tot vrede op aarde in saamhorigheid met Zijn volk Israël‭ (‬Psalm 147:19‭, ‬20‭; ‬Micha 4:1-4‭; ‬Jesaja 2:1-4‭), ‬opdat ieder mens en ieder volk tot zijn recht komt op Gods goede aarde‭: ‬‘ieder onder eigen wijnstok en vijgenboom’‭.‬

Vier‬notities

1‭. ‬Er is een Hebreeuws gezegde‭: ‬‘hoe groter de droom‭, ‬des te groter de mogelijkheden’‭. ‬Er is geen grotere droom dan het visioen van Israëls profeten‭.‬

2‭. ‬Nederland herbronnen‭, ‬kan dat‭? ‬Ons land was ooit een Bijbelland‭, ‬waar de vergaderingen van de Staten-Generaal werden geopend‭ ‬en gesloten met een gebed tot de God der Hebreeërs‭, ‬waar met instemming van alle volksvertegenwoordigers opdracht werd gegeven om de Bijbel te vertalen vanuit de originele brontaal in de volkstaal‭: ‬de Statenvertaling en waar de ouders priesters waren aan de huistafel‭. ‬Deze door de Bijbel gestempelde cultuur is intussen vermengd met alle zes genoemde stromingen uit de wereldcultuur‭. ‬Kan Nederland nog herbronnen‭? ‬Hier geldt‭: ‬hoe groter de droom‭, ‬des te groter de mogelijkheden‭. ‬Wat kunt U doen aan deze herbronning‭?‬

3‭. ‬De zwakte van het oude Bijbelland was dat de Bijbels gestempelde cultuur vooral gedragen werd door een kleine elite van predikanten en andere leidinggevenden‭, ‬die rechtstreeks toegang hadden tot de Hebreeuws Bijbelse Bron‭. ‬De grote meerderheid van de bevolking was onmondig en liet zich wel voorlichten maar had zelf geen rechtstreekse toegang tot de oer-Bijbelse Bron‭. ‬De Statenvertaling was wel een belangrijk hulpmiddel maar maakte het volk niet echt mondig‭: ‬men bleef afhankelijk van geleerde tussenpersonen die konden uitleggen wat er letterlijk in de grondtekst stond‭. ‬

4‭. ‬Wat U kunt doen aan de herbronning van Nederland‭? ‬De Hebreeuwse brontaal leren is een eerste stap om volop mondig te worden‭. ‬Hebreeuws leren betekent rechtstreeks‭, ‬zonder tussenpersonen‭, ‬toegang krijgen tot de hoogste Autoriteit‭: ‬de originele Bijbeltekst‭.‬