07-03-2023

Tweeëerlei religie – en de strijd daartussen

Religie of godsdienst

Er is een geestelijke strijd aan de gang‭, ‬die zich in de komende tijd zeker sterk zal gaan toespitsen‭: ‬de strijd tussen tweeërlei‭ ‬religie‭. ‬Wat is het verschil‭? ‬Bij de ene religie gaat het kortweg om de dienst ván God‭, ‬van Hem die ons aanspreekt en om antwoord vraagt‭ (‬‘ik’‭ ‬tegenover‭ ‬‘Gij’‭, ‬‘Adam‭, ‬waar bent‭ ‬u‭?). ‬Bij de andere religie gaat het om een besef of beleving van‭ ‬‘iets’‭ ‬dat dieper of hoger is dan het alledaagse zichtbare‭, ‬‘iets’‭ ‬dat in ieder mens aanwezig is‭, ‬een‭ ‬‘goddelijke vonk’‭, ‬die zich wil bevrijden uit het lichamelijke en psychische bestaan om op te gaan in een Groot Geheel‭. ‬

Bij de ene religie‭, ‬en dat geldt met name voor de Bijbelse‭, ‬is God Degene Die van de Overkant naar ons toekomt‭, ‬Immanuel’‭, ‬Die Zich met ons vereenzelvigt‭, ‬Zich in ons verplaatst tot in onze schuld en dood toe‭: ‬‘Ik ben altijd bij u’‭ ‬is Zijn Naam‭. ‬In de andere religie tracht de mens zelf Hogerop te komen‭: ‬de goddelijke‭ ‬‘vonk’‭ ‬kan door geestelijke oefeningen‭, ‬goede opvoeding en goed gedrag zich uit de natuurlijke‭, ‬biologische omklemming of‭ ‬‘driftssfeer’‭ ‬bevrijden‭, ‬om zo tenslotte op te gaan in het Grote Geheel‭ (‬alle‭ ‬‘ietsen’‭ ‬of‭ ‬‘vonken’‭ ‬tezamen‭ = ‬‘god’‭). ‬

Wat is de Islam‭? ‬

In principe hoort de Islam bij de eerste categorie‭: ‬Allah wordt gezien als een persoonlijk God‭, ‬Hij is het die het initiatief neemt‭. ‬Maar nu de Islam‭, ‬om acceptabel te blijven in de ogen van de Westerse wereld‭, ‬zich wel moet distantiëren van het religieuze‭ ‬fanatisme dat min of meer wortelt in de orthodoxe Islam‭, ‬bestaat de neiging om de harde Koranteksten over de heilige oorlog poëtisch te verzachten of religieus te vertalen‭, ‬waardoor hun religie zich kan verenigen met de tweede categorie‭. ‬Dit gaat des te gemakkelijker‭, ‬omdat de Islam al eeuwenlang een sterke mystieke nevenstroming kent‭, ‬die volledig aansluit op het moderne religieuze humanisme‭. ‬Ook het Christendom kent deze verzoeking‭: ‬op basis van religieus-humanisme kunnen beide godsdiensten zich niet alleen met elkaar‭, ‬maar ook met de andere wereldreligies verenigen‭. ‬

Geen ont-worteling‭, ‬maar her-worteling

De toekomst van de religies ligt niet in het ontwortelen‭, ‬niet in het zich distantiëren van de traditie en het zich laten enten‭ ‬op een vreemde‭, ‬algemene religieushumanistische onderstam‭, ‬maar in het opnieuw wortel zoeken‭, ‬waarbij het gaat om de diepste wortels‭. ‬De diepste‭, ‬de oer‭- ‬wortels van zowel de Christelijke als de Islamitische religie liggen in de Hebreeuwse Bijbel‭. ‬Er is voor de Kerk en de Moskee alleen toekomst in een radicale‭ (= ‬wortel‭) ‬terugkeer tot de Hebreeuwse wortels‭.

De wortel van de haat‭: ‬angst voor de mondigheid

Wat is de‭ ‬wortel‭ ‬van de haat tegen Amerika‭, ‬tegen Israël en de hele Westerse cultuur‭? ‬Het is te oppervlakkig om te zeggen dat het een strijd is‭ ‬van de arme Moslimwereld tegen het rijke Westen‭. ‬Immers daarachter ligt de vraag‭: ‬waarom is de Moslimwereld arm en het Westen rijk‭? ‬

Dat heeft alles te maken met fundamenteel‭ ( = ‬religieus‭) ‬verschillende uitgangspunten of principes‭. ‬De belangrijkste stuwende principes in het door het Christendom en Jodendom bepaalde Westen zijn‭: ‬individuele vrijheid‭, ‬persoonlijke verantwoordelijkheid en‭ ‬mondigheid‭. ‬De‭ ‬‘tussenwezens’‭ (‬ouders‭, ‬autoriteiten‭) ‬worden gerelativeerd‭ (‬recht op discussie‭: ‬laten deze autoriteiten zich zelf wel gezeggen door het Woord‭ ‬van HaShem‭?) ‬en zij worden gepasseerd‭ (‬ieder kind/puber kan rechtstreeks in relatie treden met HaShem‭, ‬kan een directe toegang krijgen tot de Bronnen en Zijn Geest ontvangen‭, ‬een‭ ‬‘geestelijke’‭ ‬zijn‭).‬

De Islam gaat uit van het geloof in een Verre Strenge God die blindelings gehoorzaamheid vraagt‭.‬

Voor de gelovige die zich naar vermogen inspant om aan de opgelegde verplichtingen te voldoen‭, ‬is Allah de Barmhartige Erbarmer‭, ‬maar voor de ongelovige is Hij een onbarmhartig Rechter‭. ‬

Ook is Allah de‭ ‬Almachtige‭: ‬alle menselijke daden‭, ‬de goede en de kwade‭, ‬zijn door Allah‭ ‬‘gepredestineerd’‭, ‬voorbeschikt‭. ‬Of anders gezegd‭: ‬Allah is de Schepper van alle menselijke verrichtingen‭ (‬wat door sommigen verzacht is tot de idee van de‭ ‬‘continue schepping’‭: ‬ieder moment schept Allah de wereld opnieuw‭). ‬Van hier uit gezien kan er geen sprake zijn van echte menselijke vrijheid en verantwoordelijkheid‭.‬

De Islamitische samenleving is op dit religieuze uitgangspunt gebaseerd‭: ‬de Almachtige laat zich vertegenwoordigen door een autoritair vaderschap en leiderschap‭. ‬De tussenpersonen‭ – ‬vaders‭, ‬staatshoofden en vooral religieuze leiders‭ – ‬spelen in de Moslimsamenleving een allesbeheersende rol‭: ‬vrij onderzoek of kritisch denken is een soort van‭ ‬‘doodzonde’‭.‬

De haat tegen de Westerse wereld wortelt enerzijds in de angst van de‭ (‬vaak corrupte‭) ‬leiders om hun positie te verliezen‭ – ‬in een mondige samenleving staan zij principieel buiten spel‭ – ‬en anderzijds in de angst van de Moslimbevolking zelf‭ – ‬om echt mondig te worden‭, ‬om in vrijheid zelf te kiezen en met de unieke gaven die ieder heeft te werken ten dienste van de gemeenschap en zo‭ ‬de armoe te bestrijden‭.‬

Religie en geweld

Het doel van de Christelijke zending of Evangelie verkondiging is‭, ‬dat heel de wereld‭, ‬alle volken‭, ‬alle mensen in volle vrijheid‭ ‬Israëls God gaan dienen‭: ‬Zijn lof bezingen en op Zijn wegen gaan‭ (‬Ps. 117‭).‬

In dit kader past principieel geen enkele dwang‭. ‬Het doel van de Islam‭ (‬‘islam betekent‭ ‬‘overgave’‭, ‬‘onderwerping’‭) ‬is dat alle volken zich onderwerpen aan Allah‭, ‬waarbij dwang niet principieel wordt afgewezen‭. ‬Op overgang naar de Bijbelse gods-dienst staat de doodstraf‭.‬

In tegenstelling tot het Christelijk geloof is de Islam principieel een voedingsbodem voor gewelddadige zending en ook voor een‭ ‬’heilige’ oorlog‭, ‬desnoods voor ‘heilig’ terrorisme‭.‬

Weliswaar trekt niet iedere moderne Moslim dezelfde conclusie uit dit principe‭, ‬maar wel kan bijna elke Moslim in meerdere of mindere mate begrip opbrengen voor heilig oorlogsgeweld of heilig terrorisme‭.‬

P.S‭. ‬Wat Allah betreft‭: ‬hij is geen afgod‭ (‬tussenwezen‭) ‬zoals de heidense‭, ‬Griekse‭, ‬Germaanse‭ ‬of Indische goden‭, ‬maar een versmald beeld van de God van Israël‭, ‬van Abraham‭, ‬Izaak en Jakob zoals ook vele Christenen een versmald beeld van Israëls God vereren‭. ‬Deze versmalling schept een leegte die aantrekkelijk is voor boze geesten‭, ‬voor satan zelf‭. ‬Je kunt beter een oude heidense godsdienst tegenover je hebben‭, ‬dan een vervormde‭, ‬Bijbelse godsdienst‭.‬

Laat Heer, als langgeleden‭, ‬Uw Berg met alle bouwsels beven‭,‬

Laat alle volken opgaan naar de Nieuwbouw voor Uw NAAM‭,

zoals voorzien door Zacharia 14‭: ‬16‭.‬