Geen recept beter voor een verkoudheid of griepje dan die lekkere vette versterkende kippensoep die men zelf maakt. Met Shabbat en Pesach is het sowieso een topper in de Joodse keuken, groot feest en het ruikt heerlijk in huis. Matseballen zijn speciaal voor Pesach omdat ze herinneren aan het feit dat het volk Israël alleen maar in haast matses mocht eten en geen tijd had om deeg te laten rijzen, in de nacht van de uittocht.
Benodigdheden voor de soep:
1 hele, liefst biologische kip, ik gebruik zelf geen soepkip,
1 venkel,
2 grote tomaten,
2 grote winterwortels,
2 dikke preien,
1 kleine, of een halve grote selderijknol,
Tenminste 2 el zout,
1 tl korianderpoeder,
1 bosje verse koriander, ook een paar takjes apart houden om te garneren,
1 verse tak tijm.
Benodigdheden voor het afmaken van de soep, eventueel:
1 grote zak boerensoepgroenten.
Benodigdheden voor de matseballen:
In Nederland is matsemeel moeilijk verkrijgbaar, men moet er voor naar de Kastelenstraat in Amsterdam of naar de Kanariestraat in Antwerpen. Wel, als u daar nu niet in de buurt woont… hebben we altijd nog de Hema! Deze verkoopt voor Pesach koshere matses (en overigens ook goede koshere wijn), deze hebben een koshercertificaat speciaal voor Pesach. Hema is van origine een Joods bedrijf, vandaar.
2 Hema matses, verkruimeld tot u 125 gr matsemeel hebt, misschien heeft u iets meer nodig,
4 grote eieren,
4 el olijfolie,
1 el kippenbouillon, uit de pan,
1 tl zout,
½ tl witte peper,
½ tl korianderpoeder,
½ tl gemberpoeder,
½ tl uienpoeder, eventueel,
1 mespunt komijn, eventueel,
Half bosje korianderblad.
1 ruime pan met 1 el zout water.
Kippensoep maken is een heel ritueel, veel werk en het is handig om te doen als u toch een middagje thuis bezig bent. Dan kan het tussendoor.
Zet de kip op in een ruime, goed afsluitbare pan, met vier liter water en het zout en breng aan de kook. Schrik niet van de hoeveelheid zout, vaak moet er zelfs nog meer in; het is ook een grote hoeveelheid water en ingrediënten. Laat de kip een half uurtje koken of in ieder geval tot het vlees gaar genoeg is om uit te benen. Laat het niet te lang koken want dan droogt het vlees teveel uit en is niet meer zo lekker. Er gaat werkelijk niet veel boven kippensoep met vlees zo mals dat het zowat op de tong smelt. Breek het vlees in stukjes, maar het hoeft niet in sliertjes. Daarna zet u het afgedekt apart. De botten en het vel (het vel alleen bij een biologische kip) gaan terug het kokende water in. Voeg het korianderpoeder en de tijm toe en ook alle groenten, in grove stukken gesneden. De tomaten mogen met velletje en al, later gaat u de soep zeven. Deze ingrediënten mogen nu minimaal 3 uur trekken in zacht kokend water. Als u de moed heeft om het een hele nacht te laten trekken dan kost dat wel wat meer gas, maar heeft u de lekkerste bouillon die u waarschijnlijk ooit geproefd hebt. U hebt dan een basisbouillon die u zelfs in porties kunt verdelen en aan kunt lengen voor meerdere soepmaaltijden. Maar, daar zijn we voor deze soep niet mee bezig, dus laten we het lekker zoals het is. Trek het in ieder geval niet korter dan drie uur want we willen die lekkere mergsmaak krijgen. Proef de soep tussendoor of ze niet te flauw is.
Ga intussen aan de slag met de matseballen. Het makkelijkst zijn die te maken in de keukenmachine of blender/staafmixer: maal de matses fijn en voeg alle andere ingrediënten toe. Laat de machine draaien tot er een pasta ontstaat. De pasta mag niet te vast zijn maar ook niet te waterig. Als ze te vast is smaken de ballen melig. Bij te waterig zullen ze in de bouillon uit elkaar vallen. Het vergt enige ervaring om aan te voelen hoe het goed is. De beste tip die ik kan geven is: probeer van de pasta een balletje te rollen zo groot als een walnoot. Als dat te gemakkelijk lukt dan is de pasta te dik en worden de matseballen niet lekker. Het klinkt gek, maar een balletje draaien mag eigenlijk bijna niet lukken. Als dat zo is, dan is de pasta goed van textuur. Is ze te dik, dan mag er wat water bij. Is ze te dun dan mag er wat matsemeel bij.
Zet de pasta weg in de koelkast, minstens een half uur, ze moet goed koud worden zodat er balletjes van gerold kunnen worden. Ik zet ze zelf nog weleens in de vriezer voor een kwartiertje, ruim uitgesmeerd in een grote bak. Hoe kouder, hoe beter het rolt tussen de handen, echter, het mag niet bevroren zijn.
Zet een zo ruim mogelijke pan water met zout op en breng aan de kook. Het klinkt misschien wat raar dat we de matseballen niet koken in de bouillon, die nu toch opstaat; het is namelijk zo dat matseballen enorm veel water absorberen tijdens het koken: weg soep! De ballen groeien als het goed is wel tot 3 of 4 keer hun eigen grootte als het niet meer is, dus vandaar dat we ze in aan aparte pan zout water koken. Vergeet het zout niet want dan zou u een flauwe hap krijgen, ik weet het uit ervaring. Ik ben door schade en schande wijzer geworden.
Wanneer het zoute water kookt en de pasta koud genoeg is, kunt u er met natte handen balletjes, zo groot als een walnoot, van draaien. Gooi ze in het water en laat minstens een half uur koken. Het is erg leuk om te zien hoe de ballen na een minuut of tien beginnen uit te groeien tot reuzen.
Wanneer de soep getrokken is en uw hele huis doortrokken is van die heerlijke geur, werkelijk om blij van te worden, mag de soep gezeefd worden, dit is de veiligste manier om van kleine scherpe kippenbotjes af te komen. Druk de hele massa, groenten en al door een grote zeef in een andere pan. De groenten gebruiken we niet meer om te eten want de smaak en kracht is nu in de bouillon getrokken. Als u huisdieren heeft, dan hebben ze in de achtergebleven uitgedrukte groenten een heerlijk gezond hapje. Iedereen geniet mee. De botten zijn verder om weg te gooien.
De bouillon mag weer worden opgewarmd. Als u wilt, voegt u ook de zak verse soepgroenten toe en kookt deze nog even beetgaar, erg lekker, maar u kunt er ook voor kiezen om de bouillon zo te laten, dat is meer gebruikelijk met Pesach, omdat de aandacht komt te liggen op de matseballen. Op het laatst voegt u het kippenvlees en de verse fijngehakte koriander toe. Dan mag het echt niet langer dan 3 tot 5 minuten koken zodat de kip lekker mals blijft.
Wanneer de ballen gaar zijn kunt u de soep gaan serveren: neem per persoon een mooi diep bord en schep daar wat van de soep op. Leg in de soep een of twee matseballen, afhankelijk van de grootte. Garneer nog even met een takje koriander. Eet smakelijk.