De berg מוריה Moriah heeft een hele mooie en betekenisvolle naam. Je kunt deze naam in tweeën splitsen, namelijk in het woord מור Mor en de uitgang יה Jah. De uitgang Jah komen we vaker tegen in namen. Het is niet zomaar een grammaticale uitgang: het is de verkorte Godsnaam, van de naam יהוה JHWH zoals in het woord hallelujah, wat betekent: laat ons prijzen Jah oftewel: Laat ons prijzen God.
Wanneer we weten dat Jah de verkorte Godsnaam is, dan zijn we wel erg benieuwd naar de betekenis van Mor en die betekenis blijkt verrassend: het betekent verwisselen, veranderen, het betekent ook: ruilen, terugkomen op een belofte.
God ruilt het offer van Abraham om voor Zichzelf
De berg Moriah is de Tempelberg. Wat de berg Moriah óók is: de plaats waar Abraham zijn zoon Izaäk bijna offerde. Hier wordt het interessant omdat we weten dat God, Jah, het offer van Abraham ruilde, verwisselde voor een ander offer, namelijk een איל ajil. Wij lezen dat in onze Nederlandse vertalingen als een ram of een bok. Abraham zou waarschijnlijk in blinde gehoorzaamheid zijn zoon geofferd hebben, maar God kwam er op terug in hoogsteigen Persoon en wisselde het offer om voor dit dier dat naar Hemzelf verwijst: wij hebben in andere artikelen wel uitgelegd dat het woord ajil offerlam betekent. En ook dat het woord ajil woordverband heeft, zelfs helemaal uit het woord אלהים Elohim, God, te halen is. God offert Zichzelf op, alleen zou Hij dit pas later in de geschiedenis doen. Hiertoe moest Hij eerst veranderen, in het vlees op aarde komen. De ajil op de berg Moriah, is een voorafschaduwing van God Zelf, Die Zich opoffert voor de zonden van de mens.
Mor betekent ook: mirre, hetgeen Hij kreeg van de wijzen na Zijn geboorte in het vlees (Mattheus 2:11). Zo krijgt mirre een veel diepere betekenis, buiten het feit dat het een zeer kostbaar olie is. Het wijst ook al heen naar deze bijzondere ruil op Moriah, want verderop in het Nieuwe Testament vinden we opnieuw de mirre, welke de vrouw, die als zondares bekend stond over Jehoshua’s voeten goot waarna ze ze met haar haren afdroogde. Hij zegt daar tegen de aanwezigen: “Laat haar, ze doet dit voor mijn begrafenis.” (Mattheus 26:12). Hij wist dat Zijn lijden voor de deur stond.
Mor betekent tevens bitter (bijvoorbeeld de naam Marta betekent letterlijk: de bittere) en verwijst naar het bittere lijden. Mor-Jah, het bittere lijden van God op Golgotha.
Moriah de tempelberg, dorsvloer van Ornan
De berg Moriah komt ook bij koning David voor, te weten in een heel eigenaardige geschiedenis: de satan keerde zich tegen Israel en zette David aan om het volk te tellen. Deze geschiedenis lezen we onder meer in 1 Kronieken 21. God strafte David voor deze volkstelling. Het was dan ook niet een gewone volkstelling, maar het was het tellen van de macht van Israël, dat lezen we in vers 5. Het was echter de bedoeling dat David alleen op God zou vertrouwen, dus bracht de Heere de pest over Israël, zegt vers 14, maar toen de verderfengel Jeruzalem wilde verderven was het God genoeg en het berouwde Hem: “Genoeg! Laat nu uw hand zinken.” De engel des Heeren stond op dat moment bij de dorsvloer van Ornan. David ging snel een altaar maken voor de Heere, precies op de plek waar hij de engel met getrokken zwaard zag staan. Op dat altaar zou hij brandoffers en vredeoffers brengen. Maar voordat hij dat kon doen, moest hij eerst deze dorsvloer van Ornan kopen. Ornan wilde onder meer zijn dorsslede als brandhout aanbieden voor het offer dat David ging brengen (vers 23), maar dit was niet de bedoeling, want David moest de prijs betalen voor deze plaats, anders zou het offer niet van hem zijn, maar eigenlijk van Ornan. Is het niet verwonderlijk dat het woord voor dorsslede het woord מורג morag is? En dat die plaats waar zich dit allemaal afspeelt de berg מוריה Moriah is? Ziet u het woordverband? We weten dat Salomo later op deze plek Gods Tempel mocht bouwen.
Op de berg Tsion zal ontkoming zijn
Nog een mooi woordverband zien we in het woord מרש morash, wens, verwachting, zoals in Job 17:11: “Mijn dagen gaan voorbij, verijdeld zijn mijn plannen, de wensen van mijn hart.” Maar ook betekent morash: bezit, erfdomein, zoals in Obadjah* (let op de uitgang Jah!) 17: “Maar op de berg Tsion** zal er ontkoming zijn, en die zal een heiligdom wezen en het huis van Jacob zal zijn bezittingen weer in bezit nemen.”
Een heel bijzonder woordverband met Moriah zien we in het woord מורה moreh, waar het beschreven wordt in het boek Joël: “En gij, kinderen van Tsion, juicht en verheugt u in de Here, uw God, want Hij geeft u de moreh, de leraar ter gerechtigheid; ja, regenstromen laat Hij voor u nederdalen, moreh, vroege regen en late regen, zoals voorheen.” Een leraar beregent zijn leerlingen, net zoals men een plantje water geeft, meer kan een leraar eigenlijk niet doen. De groei geeft de Schepper Zelf. Zoals we weleens eerder in Tijdstip hebben genoemd, zo heeft מורה moreh woordverband met חורה Torah, onderwijzing. Beide woorden: moreh en Torah, zijn afgeleid van het werkwoord járáh, wat betekent: onderwijzen, begieten, richten. God Zelf onderwijst en begiet met vroege regen en de spade regen op Zijn tijd. Opvallend is hier dat het woord moreh zowel leraar als vroege regen betekent en ook nog dat beide betekenissen in dit ene vers voorkomen. Wat een prachtige belofte!
Wist u dat het steeds vaker en dan ook meer heeft geregend in Israël in de afgelopen jaren? En onderzoek heeft uitgewezen dat die regen niet geleidelijk is vermeerderd, maar per groep aliyah-gangers! Zodra er een bevolkingsgroep in Israel was aangekomen, regende het daarna meer dan tevoren. In de winter 2013-2014 zijn we bijna uit ons huisje (in de Negev) gespoeld en vonden we het eigenlijk wel een beetje veel van het goede, maar regen is zegen in Israël. Wij klagen niet!
Een ander woordverband met het woord מור mor is het woord רוה roh, drinken. Psalm 65:10: “Gij drenkt zijn voren (doet zijn voren drinken), Gij doorvochtigt zijn kluiten, door regenstromen maakt gij het week; Gij zegent zijn gewas.” Dit doet denken aan het vers in Haggai 2:20, waar God zegt: “Is er nog zaad in de schuur? Ja, ook de wijnstok, de vijgenboom, de granaatappelboom en de olijfboom hebben niet gedragen. Van deze dag aan zal Ik u zegenen.” Waar had deze opmerkelijke belofte mee te maken? Met de bouw van de Tweede Tempel op de berg Moriah. Toen deze Tempel gebouwd was, ging God Zijn volk weer zegenen.
En laten we niet de tekst uit Zacharia 14:16-17 vergeten te noemen: “En het zal geschieden dat al de overgeblevenen van de heidenen die tegen Jeruzalem zullen gekomen zijn, die zullen van jaar tot jaar optrekken om aan te bidden de Koning, de HEERE der Heirscharen en om te vieren het feest der loofhutten. En het zal geschieden zo wie van de geslachten der aarde niet zal optrekken naar Jeruzalem om de Koning, de HEERE der heirscharen te aanbidden, zo zal er over hen geen regen wezen.”
Jesaja 2-3: ‘‘En het zal geschieden in het laatste der dagen, dat de berg van het Huis des HEEREN zal vastgesteld zijn op de top (de hoogste) der bergen en dat hij zal verheven worden boven de heuvelen en tot derzelve zullen alle heidenen toevloeien. En vele volken zullen heengaan en zeggen: Komt, laat ons opgaan tot de berg des HEEREN, tot het huis van de God Jacobs, opdat Hij ons lere van Zijn wegen en dat wij wandelen in Zijn paden. Want uit Tsion** zal de wet uitgaan en des HEEREN Woord uit Jeruzalem.”
De berg van het Huis des Heren zal het hoogste punt op aarde worden. God hoort in Jeruzalem te wonen. Zacharia/Zacharjah*** (Jah!)1:17 b: ‘Nog zal de Here Tsion troosten, Jeruzalem nog verkiezen.’ De berg Moriah is door de geschiedenis heen Zijn woonplaats geworden, wij mogen toestromen om Hem te aanbidden op de berg die Hij verkozen heeft. Geweldig toch?
*Obadjah bestaat uit de werkwoorden werken, dienen en de uitgang Jah, de verkorte Godsnaam. Je zou de naam Obadjah het mooist kunnen vertalen met: dienaar van God.
**Vaak wordt de berg Tsion genoemd als de berg waar God zal wonen. De berg Tsion wordt in feite genoemd voor de stad Jeruzalem, die op drie bergen gelegen is: de Olijfberg, Moriah en de berg Tsion. Tsion wordt door God vaak als verzamelnaam gebruikt, hoewel de berg Moriah de Tempelberg is.
*** Zacharjah bestaat uit het werkwoord zachar, wat letterlijk betekent: Hij heeft herdacht en daarbij de uitgang Jah. De betekenis kan men dan zien als: God, Hij heeft herdacht, of: Hij heeft herdacht God. Het is ietwat lastig om de vertaling in het Nederlands soepel te laten klinken.