20-03-2023

Grote Verzoendag‭, ‬niet een‭ ‬zoen en het is vergeven‭!‬

Jom Hakipuriem‭ ‬יום‭ ‬הכפרים‭ ‬is ingesteld door Adonai Zelf‭. ‬Hij bepaalt dat de nakomelingen van Yisrael altijd deze gedenkdag moeten vieren door zich die dag‭ ‬te verootmoedigen en door‭ ‬‘antwoord te geven aan de ziel’‭ ‬anah nephesh ‭ ‬אנה‭ ‬נפש‭ ‬ (Lev‭. ‬23‭ ‬vanaf vers 27‭). ‬In de traditie onthoudt men zich die dag van voedsel‭, ‬drinken en o.m‭. ‬seksuele omgang‭. ‬

Leviticus 16‭ ‬is het midden van de vijf Boeken van Mozes‭. ‬Het zogenaamde hart van de Torah‭ ‬תורה‭ ‬beschrijft juist op die plek het bijzondere ritueel op‭ ‬יום‭ ‬הכפרים‭ ‬Jom haKipuriem‭, ‬het Lam dat de zonden der wereld op Zich neemt‮…‬

Pesach‭ ‬פסח‭ ‬en Jom Hakipuriem‭ ‬יום‭ ‬הכפרים‭ ‬zijn niet met elkaar te verwisselen‭. ‬Bij Pesach wordt het Lam geslacht zonder dat de mens er sorry voor hoeft te zeggen‭. ‬Een Daad van Adonai naar de mens toe‭. ‬Bevrijding als genadedaad‭, ‬voor altijd‭, ‬voor u‭, ‬jou en je nageslacht‭. ‬Dat mag u weten‭, ‬steeds bevestigen door het uit te spreken en ervoor te danken‭. ‬

Bij Jom Hakipurim gaat het om een jaarlijks ritueel van de mens naar de Schepper toe‭. ‬Dan mogen wij komen en onze schulden belijden‭, ‬zonden naar Adonai en naar de medemens‭, ‬door ze uit te spreken‭, ‬antwoord te geven aan onze ziel en we moeten het echt menen‭, ‬daarvoor helpt een vasten‭. ‬Naast het persoonlijk belijden gaat het vooral om het gemeenschappelijk belijden‭: ‬de openbare schuldbelijdenis‭, ‬waarbij met name ook de publieke zonden‭, ‬de volkszonden‭, ‬de gedoogzonden‮…‬ worden uitgesproken‭.‬

Het belijden van de zonden en tonen van berouw is een belangrijke factor in onze beweging naar God toe‭. ‬Maar het gaat vooral over het afdragen van de zonde‭. ‬Aaron moest niet alleen al die volkszonden uitspreken‭, ‬maar die vooral door middel van zijn handgebaar afdragen‭, ‬overdragen op de kop van een offerdier‭, ‬een plaatsvervanger‭. ‬Die werd dan weggestuurd‭, ‬de dood in‭. ‬De dood in‭, ‬dat‭ ‬had met Israël moeten gebeuren‭, ‬met ons‭. ‬Immers Israël en ook wij‭, ‬hebben op grond van onze schuldbelijdenis tegenover de heilige Schepper nog geen enkel recht van bestaan‭. ‬Wanneer ik tegen iemands auto bots en zeg sorry en ik wil weer doorrijden dan krijg ik het aan de stok met die ander want ik moet eerst de schade vergoeden‭.‬

Wie kan de schade‭, ‬die wij Adonai hebben aangedaan‭, ‬de ontering van Zijn Naam herstellen‭?‬

Wie kan Hem verzoenen‭? ‬Daarmee raken wij het grote geheim van Pesach‭ ‬פסח‭ ‬en Jom Hakipuriem‭: ‬dat kan geen mens‭, ‬dat kan alleen God Zelf doen‭. ‬Hij stilt Zijn woede in Zich Zelf‭.‬

Hij verwerkt Zijn Toorn in Zijn eigen Hart‭, ‬in Zijn Zoon‭. ‬Op die manier draagt Hij de zonde weg‭. ‬Dat is de boodschap‭, ‬het evangelie van‭ ‬יום‭ ‬הכפרים‭ ‬Jom Hakipuriem‭. ‬Ook al is er nu geen Tempel‭, ‬toch kunnen en mogen wij ons dit collectieve ritueel herinneren en ons ieder jaar bewust zijn dat Adonai onze schuld wegdraagt wanneer wij daarom vragen‭, ‬erom smeken en dat dan zoals Corrie ten Boom het zo diepzinnig zei‭: ‬‘dat die zonden dan in een diep meer terecht komen waarbij een bordje staat met‭: ‬‘Verboden te vissen‭.‬’

Het is onbegrijpelijk dat de Kerk besloten heeft om dit waardevolle Feest van God Zelf weg te krassen‭. ‬Wie durft te beweren dat‭ ‬deze gedenkdag vervuld is op‭ ‬‘Goede Vrijdag’‭ ‬en stelt dat dit ritueel volledig achterhaald is en overbodig is geworden‭? ‬Men redeneert als volgt‭: ‬ja‭, ‬onder het oude Verbond‭ ‬was zo’n ritueel met de zondebok nog hard nodig‭, ‬want toen had men Jezus nog niet‭! ‬Maar men beseft blijkbaar niet voldoende dat Jehoshua‭, ‬Die de Vervulling van onder meer het boek Leviticus is en van alle Tempelrituelen‭, ‬er ook al was ten tijde van de Tempel‭. ‬Tijdens het offerritueel op het Tempelplein in Jerushalajim was Hij er‭. ‬Hij was er zelfs lang te voren‭. ‬Immers‭: ‬‘Eer Abraham was‭, ‬ben Ik’‭ (‬Joh. 8:58‭). ‬Weliswaar had Hij toen nog geen gestalte genomen in onze geschiedenis als het Lam Gods‭, ‬maar Hij was het wel al‭. ‬Er‭ ‬staat zelfs dat het Lam is geslacht van voor de grondlegging der wereld en de profeet Johannes ziet hem staan voor de troon‭ ‬‘als geslacht’‭ (‬Op‭. ‬5:6‭). ‬Het is een groot en diep geheim‭, ‬niet te vatten eigenlijk‭: ‬Jehoshua was al het Lam Gods‭ (‬Israëls‭- ‬en onze plaatsvervanger‭) ‬lang voor Hij geofferd werd op Golgotha‭. ‬Zoals het Woord Gods ook allang Woord was‭, ‬Bevrijdend Woord‭, ‬voordat het vlees werd uit Mirjam‭, ‬de moeder van‭ ‬יוהשע‭ ‬Jehoshua‭.‬

Een valkuil voor het Christendom is de Griekse vergeestelijking‭: ‬men denkt soms al te gemakkelijk‭: ‬‘als we maar in Jezus geloven‭, ‬in het Bloed van het Lam‭, ‬dan is alles okay’‭. ‬Men vergeet vaak de‭ ‬‘wet’‭ ‬van‭ ‬יום‭ ‬הכפרים‭ ‬Jom Hakipuriem‭: ‬wat niet‭ (‬collectief‭) ‬beleden is‭, ‬diepgaand met berouw en wat niet bewust is afgegeven‭, ‬dat blijft ons plagen‭. ‬Bovendien‭: ‬schuld belijden tegenover Adonai is onlosmakelijk gekoppeld aan het schuld belijden tegenover elkaar en aan het schuld vergeven aan elkaar‭. ‬We denken soms al te licht‭: ‬als God het ons maar vergeven heeft‭. ‬Jehoshua leert het‭ ‬gebed‭: ‬‘vergeef ons onze schulden‭, ‬gelijk wij vergeven onze schuldenaren’‭. ‬Dat is helemaal Jom Hakipuriemtaal‭! ‬