Een zeer interessante geschiedenis‭. ‬Het gaat om twee ongehoorzame mensen‭: ‬één uit de Tien Stammen‭, ‬een Efraïmiet‭, ‬koning Jerobeam‭, ‬en één uit de stam van Juda‭, ‬een profeet‭. ‬De eerste verandert eigenwillig de door God Zelf ingestelde‭ ‬getijden‭ ‬‮–‬‭ ‬er staat‭ (‬1‭.‬Kon 12:33‭) ‬‘uit eigener beweging’‭ ‬verplaatste hij het Sukothfeest van de‭ ‬zevende‭ ‬maand naar de‭ ‬achtste‭! ‬Waarom‭? ‬Om zo zijn volk duidelijk afgescheiden te houden van de Joden/Judeërs‭: ‬anders zouden ze massaal met Sukkoth naar Jeruzalem trekken en zich weer voegen onder het Davidische‭ (‬Messiaanse‭) ‬koningschap‭. ‬

Ook maakt hij een eigenwillige‭ ‬eredienst‭ ‬rond een zichtbare‭ ‬‘god’‭, ‬een gouden stierkalf‭, ‬een vruchtbaarheidssymbool dat zou moeten verwijzen naar Adonai‭. ‬Net als indertijd Aäron deed‭: ‬de mensen‭ ‬willen immers graag wat‭ ‬zien‭. ‬Horen‭ (‬Deut‭. ‬6‭ ‬vers 4‭: ‬Hoor, Israël‭) ‬is voor de meeste Israëlieten te moeilijk‭, ‬ze moeten iets voor de ogen hebben‭.‬

Wat ging er mis met de tweede profeet‭? ‬Hij hoorde wel naar de Stem‭, ‬maar hij liet zich afleiden‭, ‬verleiden door een valse stem‭. ‬Hij meende in alle oprechtheid te horen naar Gods Stem‭, ‬maar het was een tegenstem‭. ‬En daarom wordt hij meteen zwaar gestraft‭: ‬hij sterft buiten zijn land‭, ‬in ballingschap‭. ‬Het is een adembenemend verhaal van de leeuw en de ezel‭.‬

Deze twee historische figuren zijn tegelijk‭ ‬symboolfiguren‭. ‬Jerobeam verwijst naar het eigenwillige Christendom‭, ‬dat onder keizer Constantijn zich uitdrukkelijk afgescheiden heeft van het Jodendom‭: ‬om te voorkomen dat de Christenen‭ (‬velen waren vanouds Jodengenoten‭) ‬nog naar de synagoge zouden blijven gaan en weer geboeid zouden raken door deze‭ ‬‘vijandige godsdienst‭.‬’‭ ‬Daarom veranderde Constantijn‭, ‬net als Jerobeam‭, ‬de door God ingestelde‭ ‬getijden‭ ‬en verplaatste hij de shabbat‭ (‬het kerngetijde‭!) ‬van de‭ ‬zevende‭ ‬dag naar de‭ ‬achtste‭! ‬

Verder werd er in het katholieke Christendom een nieuw soort eredienst ingevoerd‭, ‬waarbij de Woorddienst‭ (‬Hóór Israël‭!) ‬vervangen/verdrongen werd door een‭ ‬beeldendienst‭, ‬door de zichtbare Misofferdienst op het heilige Altaar‭, ‬waar het heilige brood en de heilige wijn als Goddelijk werden vereerd‭.‬

De profeet uit Juda staat behalve voor het Jodendom ook symbool voor het Reformatorische Christendom‭, ‬dat weliswaar het Woord weer centraal stelt‭, ‬maar dat zich toch laat verleiden door tegenstemmen‭ – ‬door Griekse filosofie‭, ‬waardoor de leer‭, ‬de geloofsvisie‭, ‬het dogma in feite belangrijker werd dan het Woord‭ – ‬en dat zich ook niet heeft willen‭ ‬terug-enten‭ ‬op Israël‭, ‬de edele olijf‭. ‬Maar dit geldt tevens voor het Jodendom dat in zijn rabbijnse vormgeving min of meer afwijkt van de‭ ‬Torah‭. ‬De kern van de Vijf Boeken van Mozes is het evangelie van pure genade‭! ‬Immers het hart van de Vijf is het middelste boek‭ ‬Leviticus‭, ‬met in het midden‭ (‬Lev. 16:20,21‭) ‬het voorschrift over het offerlam dat de zonden van Israël wegdraagt‭. ‬Het Jodendom heeft zich laten verleiden door de tegenstem vanuit Rome/Ezau‭ (= ‬de‭ ‬‘doener’‭): ‬ieder mens moet ook zelf iets of veel bijdragen aan de verzoening met God‭ (‬‘verdienstelijkheid van de goede werken’‭)‬‮…‬‭ ‬

Nog twee aanvullingen‭:‬

1‭. ‬Hoe is het mogelijk dat de profeet uit Juda‭, ‬die zo duidelijk een‭ ‬rechtstreeks‭ ‬Woord van Adonai had ontvangen‭, ‬zich laat verleiden door een andere profeet‭, ‬die zegt dat hij een‭ ‬indirecte‭ ‬boodschap had ontvangen‭, ‬door middel van de één of andere engel‭ (‬13:18‭). ‬Hij had toch moeten denken‭: ‬ik heb een rechtstreeks Woord des HEREN‭, ‬dat weegt toch zwaarder en dat alleen is belangrijk‭?! ‬Maar met nadruk staat er dat de tegenstem kwam uit de mond‭ ‬van een oude profeet‭. ‬De Godsman uit Juda heeft‭ ‬zich wellicht vooral laten verleiden door het gegeven dat deze profeet‭ ‬ouder‭ ‬was dan hij‭: ‬eert uw ouders‭, ‬is een goddelijk gebod‭! ‬In het huidige Jodendom heeft nog altijd de ouderdom een groot gezag‭. ‬De tradities‭, ‬de inzichten van de‭ ‬‘vaders’‭ ‬worden vaak hoger geacht dan het directe Woord Gods‭: ‬de mondelinge overlevering overheerst vaak de geschreven Torah‭. ‬Datzelfde‭ ‬speelt in het Christendom‭, ‬niet alleen in het Rooms Katholicisme‭, ‬waar de Bijbel in principe ondergeschikt is aan de kerkelijke‭ ‬leer‭, ‬maar ook in het Protestantisme‭: ‬de Bijbel wordt vaak uitgelegd vanuit de belijdenisgeschriften der vaderen‭, ‬vanuit‭ ‬de‭ ‬‘oude’‭ ‬kerkelijke dogmatiek‭. ‬

2‭. ‬Wat die‭ ‬leeuw‭ ‬betreft‭, ‬die het dode lichaam bleef bewaken en ook de ezel ongemoeid liet‭ (‬13:24‭), ‬dit was geen gewone leeuw‭, ‬net zo min als het offerlam op de berg Moriah‭, ‬die Izaäk‭, ‬Israëls stamvader bevrijdde‭, ‬een gewoon lam was‭: ‬beide zijn Messiaanse voorverschijningen‭! ‬Immers‭, ‬Hij is het Lam en Hij is de Leeuw uit de stam van Juda‭! ‬En nog steeds‭, ‬zo zag de profeet Johannes‭, ‬staat Hij voor de‭ ‬troon van God in beide gestalten‭: ‬als het Lam‭, ‬dat de zonden van Zijn volk draagt‭, ‬wegdraagt en als de Leeuw‭, ‬die Zijn volk beschermt‭.‬

‮…‬‭ ‬en daarom ging het volk van Juda net als de profeet uit Juda in ballingschap‭, ‬in de Romeinse ballingschap‭. ‬

Bewerkt uit de nalatenschap van ds‭. ‬R‭. ‬Strijker