Hebron, Chebhron (bh=v) חברון in het Hebreeuws is afgeleid van het werkwoord chabhar חבר, samenbinden, samengaan, passen bij. Een zelfstandig naamwoord hiervan afgeleid is chabher, een ‘gabber’. Een chabher is een collega, een vriend, iemand die bij jou past. Een werkwoord wat hiermee samenhangt is chabaq חבק, omarmen. Een vriend is iemand waar je de arm omheen kunt slaan.
Soldaten aan het bidden in Hebron, bij het graf van de aartsvaders/moeders
De stad Chebhron wordt voor het eerst genoemd in Bereshiet/ בראשית Genesis 13. Nadat Abhram en Lot ieder een eigen landsdeel uitkozen om in te wonen en Adonai het gehele gebied Kanaän aan Abhram אברם belooft (vers 14-17), besluit Abhram om te gaan wonen bij de eiken van Mamre, in de buurt van Hebron (18). Hij bouwt daar zijn derde altaar in het land Kanaän om Adonai te eren (de eerdere waren te Sichem en bij Bethel).
In Bereshiet/Gen. 23 komt Hebron weer ter sprake. In dat hoofdstuk staat beschreven dat Abhram in of vlakbij die stad een stuk akker kocht van de Hethiet Efron met een grot erbij om zijn vrouw Sarah te begraven. De grot heet Machpela מכפלה. De betekenis van Machpela is ‘dubbel’. Het betreft hier een grot met twee verdiepingen.
Hoofdstuk 23 beschrijft de eerste aankoop van onroerend goed door een ‘Hebreeër’ עברי in het Beloofde land. Volgens de overlevering zouden allereerst Adam en Chava in die grot begraven liggen, tegenover elkaar. Later kwamen daar de drie aartsvaders en drie aartsmoeders bij. Rachel is de enige van de vier aartsmoeders die niet in Chebhron, maar vlakbij Bethlechem בתלחם begraven ligt.
Volgens de tijdtabellen van de Bijbel zou Abhraham heel goed hebben kunnen weten waar zijn voorouders begraven lagen en wilde hij beslist die plek, de dubbele grot, als erfbezit.
Het is misschien wat lastig aan te nemen dat de eerdere mens langer kon leven maar waarom zouden sommige bomen en diersoorten nog steeds wel eeuwen oud kunnen worden en mensen destijds niet? Op een gegeven moment, nog voor de zondvloed, besloot Adonai dat de mens niet ouder dan 120 zou worden (Gen. 6:3).
Volgens de Bijbelse tijdstabel leefde Noach (נוח (1056-2006 nog toen Abhram werd geboren (1948-2123) ook al zaten daar 10 generaties aan voorouders tussen. Abhraham zal rechtstreeks veel gehoord hebben over de ‘eerdere’ tijd van deze bijzondere voorvader. De kennis over o.a. het begin van de schepping en de watervloed ging via Abhraham en zijn zonen uiteindelijk naar Moshe משה die het opschreef in de Torah.
Noach heeft bijna een eeuw lang geleefd in de tijd dat Enosh אנוש, de kleinzoon van Adam אדם op aarde was. Tussen Noach en Enosh (235-1140) zitten 6 generaties voorouders. Enosh wist uiteraard waar zijn opa en oma begraven lagen en zo wisten, mogen we aannemen, Noach en Abhraham dat ook. Zo bezien zijn het ‘korte lijnen’ geweest. Hoe dan ook, Chebhron חברון en die omgeving was belangrijk voor Abhraham. Hij vereerde daar via een heiligdom Adonai en ongeveer 700 jaar later vroeg David דויד aan Adonai of hij zich moest vestigen in één van de steden van Juda. ‘Ja,’ zei Adonai, ‘ga naar Chebhron (2 Samuel 2:1).’ ‘Daar, wonende in het stadsgebied van Chebhron,’ staat er, ‘werd hij tot koning gezalfd. Hij regeerde daar 7,5 jaar over Juda en daarna 33 jaar over heel Juda en Israël (2 Sam. 4:5).’
Vandaag de dag is Hebron de tweede heilige stad voor Israël. De Islam claimt de plaats ook en beschouwt de Machpela en heel Hebron als hun erfgoed. UNESCO heeft juli 2017 beslist dat de oude stad van Hebron inclusief de grot, Palestijns erfgoed is en ziet de plaats als een bedreigde plaats. Alle banden die de Joden of Christenen hebben met deze plaats worden door deze internationale, doorgaans antisemitische, organisatie glashard ontkend. Maar, laten we ons afvragen: ligt de aartsmoeder van de Arabieren, Hagar, daar begraven? Nee. Waren de nakomelingen van Abhraham via Sarah die daar begraven liggen Hebreeërs? Ja. Was koning David een Judeeër? Ja. Was het niet koning Herodes, die rond het begin van de Christelijke jaartelling in het door Rome bezette Joodse Judea een imposant gebouw liet zetten over de grot heen? Niet alleen de plaats maar ook het gebouw van Herodes is Joods eigendom tot op de dag van vandaag en wordt het niet eens tijd dat de wereld dat gaat erkennen en recht gaat doen aan degenen die de ware erfgenamen en beschermers zijn?
Herinneringsmonument in Hebron voor een baby, gedood in de kinderwagen door een geweerschot
Chebhron, stad van de verbroedering, van de vriendschap? Zevenhonderd jaar lang, tijdens de Mammelukse en Ottomaanse regeringen mochten Joden maar een trapje van 7 treden op om te bidden bij de Machpela. Wat een vernedering, al die eeuwen lang. Vergelijkbaar was het bij de ‘Westelijke Muur’ in Jeruzalem: af en toe mochten Joden door een traliewerk de muur zien, vooral op de dagen van de herinnering aan de verwoesting van de Tempel.
Verbroedering, het lijkt nog ver weg, zeker sinds Abu Sneieneh gekozen is tot burgervader van Hebron. Sneieneh is een voormalig terrorist die in 1980 bij een aanslag Joden vermoordde en daar nog altijd met trots over vertelt. Toch mogen we uitzien naar de tijd dat de zonen van Izaäk en Ismael zullen verbroederen en samen hun voorvader Abhraham eren en de enige ware God van Israël, de schepper van hemel en aarde zullen dienen rondom Hebron, maar vooral in Jeruzalem, de stad van de vrede.