05-06-2023

Verzamelde Brokken uit Lechaijim van wijlen R. Strijker

Israël is niet allereerst een denkend‭, ‬maar een dankend volk‭. ‬Op het gebied van het denken hebben de Grieken veel meer gepresteerd dan de Joden‭. ‬Jood zijn is Jehudah zijn‭, ‬Godlover‭. ‬Behalve de Bijbel met het onvergelijkelijke Psalmboek ligt in de schatkamers van Israël een dankgebedenboek‭ (‬de Sidur‭) ‬met het meesterlijke‭ ‬‘Achtiengebed’‭ ‬als schitterende kern‭.‬

Waarom zouden we ons oriënteren aan de Joodse levensstijl en niet aan de Indiase of Islamitische‭? ‬De eerste is wezenlijk té anders om een impuls te kunnen zijn‭. ‬In Hindoeïsme en Boeddhisme wordt God niet erkend als de Grote Andere en wordt ook niet onze schuld aanvaard voor de gebroken verhouding met Hem en de schepping‭.‬

Volgens India kunnen wij bevrijd worden door in te keren tot ons eigen goddelijke zelfje‭, ‬terwijl het leven‭, ‬dat‭ ‬‘maya’‭(‬schijn‭) ‬is‭, ‬niet geheiligd‭, ‬verbonden hoeft te worden met de Almachtige‭, ‬de Heilige Zelf‭.‬

Weliswaar betekent India met haar nadruk op de innerlijkheid een onmisbare tegenstem tegen een uitwendige‭, ‬loze levensstijl‭, ‬een‭ ‬stem die ook opklinkt vanuit het Joodse chassidisme en de Christelijke mystiek en bevindelijkheid‭.‬

Het Islamitisch geloof is niet wezenlijk tegengesteld zoals dat het geval is met Indië‭. ‬Islam is voortgekomen uit Jodendom en Christendom‭. ‬Maar juist omdat het erop stoelt‭, ‬een zijtak is en geen wortel‭, ‬kan het geen radicale vernieuwing brengen‭.‬

De Islam is te zien als een vroege vorm van vrijzinnigheid waarbij rationeel onverteerbare stukken uit de Bijbel‭, ‬zoals de uitverkiezing van Israël‭, ‬de toewijzing van het Beloofde land aan de nakomelingen van Izaäk‭, ‬de belijdenis van de Vierletterige naam‭, ‬JHWH‭, ‬de Goddelijke afkomst van Jehoshua/Jezus en Zijn verzoeningsdood aan het kruis zijn‭ ‬‘weggezuiverd’‭. ‬

Toch staan de kinderen van Ismael‭, ‬de Islamieten‭, ‬misschien wel dichter bij Israël dan de‭ ‬‘kinderen van Esau’‭ ‬zoals in de Joodse traditie de Romeins-Europese Christenen genoemd worden‭. ‬De Islam heeft meer‭ ‬‘antenne’‭ ‬voor de Torah‭, ‬is van huis uit meer ontvankelijk voor de Mozaïsch‭, ‬strikt geordende levensstijl dan de meer bevindelijke Romeins-Europese Christenheid‭.‬

Het is van grote betekenis dat de Kerk de Hebreeuwse Bijbel niet heeft bewerkt of herschreven‭, ‬zoals de Islam deed‭, ‬aan de hand‭ ‬van mondelinge overleveringen‭, ‬maar de Tenach heeft aanvaard‭, ‬zij het in een vervlakte vertaling‭. ‬

Wel heeft de Kerk de Hebreeuwse Bijbel‭, ‬die voor de antieke mens even ergerlijk was als voor de latere liberale denkers‭, ‬min of‭ ‬meer toegedekt en ontkracht‭. ‬Ten eerste door de naamgeving‭ ‬‘Oude Testament’‭ ‬waarmee gesuggereerd werd dat de boodschap van Tenach oud of achterhaald zou zijn‭. ‬Vervolgens werden de kernverhalen van Uittocht‭, ‬Doortocht en Intocht vergeestelijkt en verloren deze ook hun toekomstige betekenis‭. ‬Want wat niet geschied ís‭, ‬zál niet geschieden‭. ‬Als Israël niet werkelijk bevrijd is uit het ontmenselijkende slavensysteem van de Egyptische technocratie‭, ‬is er ook vandaag voor ons geen perspectief op bevrijding uit onze moderne technocratische mammonmaatschappij‭, ‬uit dit‭ ‬‘slovende slavenleven’‭. ‬

Calvijn heeft als eerste Christelijke theoloog de volledige gelijkwaardigheid erkend van beide Bijbeldelen‭. ‬Voor Calvijn was de‭ ‬Torah‭, ‬met de Tien Woorden als kern‭, ‬dé leidraad voor de heiliging van het leven‭. ‬Ook benadrukte hij de directe‭, ‬rechtstreekse verantwoordelijkheid tegenover God‭: ‬‘ik’‭ ‬tegenover‭ ‬‘Gij’‭, ‬zonder tussenwezens‭, ‬zonder kerkelijke of vorstelijke tussenpersonen‭.‬

Het Calvinisme putte uit de Hebreeuwse bronnen en is de eerste‭ (‬niet-joodse‭) ‬mondigheidsbeweging in Europa en de wereld‭! ‬Het is‭ ‬de grondslag geworden voor een radicale hervorming zowel kerkelijk als politiek‭. ‬De vrijheidsstrijd in de Nederlanden onder Willem van Oranje‭, ‬maar ook de Revolution in England onder Willem de Derde of het ontstaan van het vrije Amerika onder de Pilgrimsfathers en vandaar uit de moderne democratische bewegingen in West Europa en elders in de wereld‭, ‬zijn ondenkbaar zonder het Calvinisme‭, ‬zonder deze ónt-dekking van de Hebreeuwse Bijbel‭!‬

Israëls God is de Eénheid van Woord en Geest‭. ‬Kan men Woord en Geest optellen bij de Eenheid van die Twee‭, ‬de‭ ‬‘Som’‭ ‬bij de‭ ‬‘Delen’‭?‬

Hij is immers de Twee Eenheid vanWoord‭ ‬én‭ ‬Geest‭. ‬In het Hebreeuws is‭ ‬Dabhar‭/‬Woord mannelijk en het‭ ‬Ruach‭/‬Geest is vrouwelijk‭. ‬De God van de Bijbel is Eén‭, ‬maar Tweezijdig‭: ‬het Woord is Zijn rechtlijnige‭, ‬rechtvaardige Zijde‭, ‬de Geest is Zijn speelse‭, ‬verrassende‭, ‬barmhartige Zijde‭.‬

Opvallend is dat in de beide oudste credo’s van de Kerk het getal‭ ‬‘drie’‭ ‬niet voorkomt‭. ‬In heel het NT komt ook de term drie-eenheid niet voor‭. ‬Een andere terminologie met betrekking tot de Eenheid en‭ ‬de Tweeheid van Israëls God zou het gesprek tussen Joden en Christenen zeer kunnen verhelderen‭.‬

Israël dwingen om zonder meer Judea en Samaria‭ (‬de zgn‭. ‬Westbank‭) ‬af te staan is zonde‭, ‬een grote politieke zonde‭, ‬een mís-daad‭ ‬in de letterlijke zin van het woord‭: ‬een daad die de bestemming mist‭, ‬een gemiste kans‭. ‬Dit unieke stukje Harteland is een historisch bepaald bestemmingsgebied‭, ‬dat niet moet worden gearabiseerd maar eerder onder leiding van Israël geïnternationaliseerd‭: ‬dat alle volkeren er een stek‭, ‬mogen vinden om samen met Israël te leren aangaande Zijn wegen‭, ‬samen op weg zoals Ruth met Naomi‭.‬

Het meest oppervlakkige dat over water valt te zeggen is de formule H2O‭, ‬het meest diepzinnige wellicht is de letter-cijfer combinatie van het Hebreeuwse woord voor‭ ‬‘water’‭, ‬mayim‭ ‬מים‭. ‬Iedere Hebreeuwse letter is immers ook een getal‭. ‬Er is verband tussen vertellen en tellen‭. ‬Water מים mayim: mem (מ (40 jod (י (10 mem ם (40) = 90 ץ. Negentig is de Hebreeuwse letter Tsadeh en betekent vishaak en hangt samen met het begrip rechtvaardigheid. Negentig hangt ook samen met negen, de letter Teth en dat is een oud woord voor baarmoeder. ‬Uit het oerwater waarover de Geest Gods zweefde‭ , ‬zijn wij geboren‭, ‬uit de wateren van de zondvloed heeft Gods trouw‭, (‬tsedaqah‭,) ‬ons‭ ‬‘opgevist’‭. ‬

De tegenstelling tussen Torah en Evangelie, tussen de ‘God der Wrake’ van het Oude Testament en de ‘God der Liefde’ van het NT, is een giftige satanische constructie, die enorm veel leed gebracht heeft over het Joodse volk. De God van Abhraham, Isaak en Jakob is niet de god van bv. de maffia bloedwraak, maar wel de God Die Zich weerspiegelt in de Neurenberger processen waar naar recht gehandeld werd met de wrede moordenaars van Zijn volk. Het Hebreeuwse naqam נקם (wraak, strafgericht, rechtzetting) heeft letterverband met het woord qum קום, opstaan: de God van Israël is Hij‭, ‬Die eens‭, ‬eindelijk‭, ‬zal‭ ‬opstaan‭ ‬tegen het onrecht‭, ‬zijn volk en Zijn volken aangedaan‭. ‬De‭ ‬‘dag der wrake’‭ ‬is in de Bijbel een vreugdedag‭, ‬die al lang op zich laat wachten‭.‬

Van soortgelijk satanisch gif is de valse uitleg van‭ ‬‘oog om oog en tand om tand’‭: ‬alsof het hier om onmenselijke wraak zou gaan‭. ‬Integendeel‭. ‬Het is een humane rechtsregel die de schuldige beschermt tegen de‭ ‬ongebreidelde wraak van het slachtoffer‭. ‬Als iemand mijn oog beschadigt‭, ‬dan mag ik‭ ‬slechts‭ ‬de‭ ‬‘prijs van het oog‭ ‬’terugeisen en niet uit wraak de dader beide ogen uitsteken of‭, ‬nog erger‭, ‬hem doden naar de wraaknormen van Lamech‭: ‬‘ik sloeg een man dood om een wonde‭, ‬een knaap om een striem’‭ (‬Gen‭. ‬4:23‭). ‬‘Oog om oog en tand om tand en geen cent meer’‭ ‬dat is de rechtsnorm van de Onderwijzing‭, ‬de Torah‭.‬