Lieve Sarah‭,‬

Ik ben verdrietig en voel me machteloos‭.‬

God woont volgens Jesaja 57:15‭ ‬op vier plaatsen‭: ‬Hij woont in‭ ‬eeuwigheid‭; ‬Hij woont in de‭ ‬hoogte‭; ‬Hij woont in het‭ ‬heilige‭ ‬en Hij woont bij de‭ ‬verbrijzelde en nederige van geest‭. ‬Een grotere tegenstelling is nauwelijks denkbaar‭: ‬de grote en machtige God‭, ‬Die van eeuwigheid tot eeuwigheid leeft‭, ‬Die zo heilig is dat we Hem niet eens in Zijn gezicht kunnen kijken zonder te sterven‭, ‬Die woont juist bij die sterveling die te gebroken‭ ‬is om rechtop te kunnen lopen‭, ‬niets hoogs of heiligs aan‭, ‬zou men zeggen‭, ‬maar God verkiest juist diegene die kapot is van verdriet‭, ‬die verslagen is van geest‭, ‬een gesteldheid waar niemand vrijwillig voor zou kiezen‭. ‬God denkt toch wel heel anders dan wij‭. ‬

Hij woont niet alleen op plaatsen zoals in de hoogte en in het heilige en bij de verbrijzelde en nederige van hart‭, ‬maar ook woont Hij in eeuwigheid‭. ‬Hij woont ook in de tijd‭! ‬De tijd is waarschijnlijk ook het enige dat Hem kan huisvesten in al Zijn grootheid en majesteit‭, ‬al het andere is te klein en te nietig‭. ‬Het heelal is zelfs te klein om Zijn enorme grootheid te kunnen bevatten‭, ‬ver steekt Hij boven al zijn maaksel uit‭… ‬

Degene die in de tijd woont‭, ‬heeft de tijd aan Zichzelf‭; ‬Hij bepaalt wanneer Hij slaat en Hij bepaalt wanneer Hij de geslagene weer verbindt‭. ‬Zie in vers 17‭: ‬‘Ik was verbolgen over de ongerechtigheid van hun gierigheid en sloeg hen‭.‬’‭ ‬En dan in het vers ervoor‭: ‬‘Niet eeuwig zal Ik twisten en Ik zal niet altijd verbolgen zijn‭.‬’‭ ‬

Hij heeft Zijn volk zeer geslagen‭, ‬tweeduizend jaar lang vervolging gaat niet in de koude kleren zitten en hoewel de staat Israël nu sinds 1948 bestaat‭, ‬zijn de schokgolven nog voelbaar‭, ‬zoveel verdriet en woede is er nog in dit volk‭, ‬om het leed dat geleden is‭, ‬om de opa’s en oma’s‭, ‬vaders en moeders die zijn vergast‭. ‬Nog steeds is er zo veel eenzaamheid en niemand lijkt echt te kunnen troosten‭. ‬Iedereen gaat maar door en leeft van de hand in de tand‭, ‬proberend om financieel het hoofd boven water te houden in een land waar alles zo‭ ‬duur is‭. ‬Is er wel tijd voor de verbrijzelden‭?‬

Het is bekend dat vele holocaustslachtoffers doorgaans in grote armoede leven‭. ‬Hoe kan dat‭?! ‬Hebben zij niet al genoeg geleden en meer‭, ‬veel meer dan hun lief is verloren‭? ‬Gelukkig zijn er vrijwilligers die zich om hen bekommeren‭. ‬Maar wat kunnen we geven‭? ‬Hoe kunnen we zo’n diep verdriet ooit lenigen‭? ‬We staan machteloos‭, ‬we kunnen het niet‭. ‬

Zoals onlangs de Joodse oude man antwoordde op mijn vraag hoe het met hem gaat‭: ‬‘U kunt niet begrijpen hoe het met mij gaat‭, ‬u kunt niet begrijpen wat het is om tweeënnegentig jaar oud te zijn en onlangs je vrouw verloren te hebben en haar zo te missen‭.‬’‭ ‬Stug en nors was zijn antwoord‭. ‬Ik kon het alleen maar beamen dat ik dat inderdaad niet kan begrijpen omdat ik geen tweeënnegentig jaar oud ben en niet in zijn situatie zit‭. ‬Hij was goudeerlijk‭, ‬maar de stugheid en botheid van zijn antwoord hielden me buiten‭, ‬uit zijn leven‭, ‬lieten geen troost en medegevoel toe‭. ‬Het was niet het enige wat er schort in zijn leven‭, ‬lang niet‭… ‬Hij‭ ‬is een overlevende uit een kamp waar hij drie jaar gezeten heeft in WO2‭. ‬De pijn‭, ‬en de ontgoocheling zijn z’n hele leven met hem meegereisd‭. ‬‘Het gebeurt weer’‭, ‬zegt hij‭, ‬‘het gebeurt weer omdat jullie Nederlanders niets geleerd hebben van de geschiedenis‭. ‬Jullie hebben jullie kinderen niet verteld‭ ‬dat het Joodse volk zo lijdt onder de vervolgingen en nu leef ik hier in ons eigen land en nog ben ik niet veilig voor aanvallen‭. ‬Jullie zien het helemaal niet‭.‬’‭ ‬Zijn pijn is tastbaar‭, ‬rauw en ik kan alleen maar beamen‭. ‬Veel te weinig zien wij wat hij juist zo overduidelijk ziet‭. ‬Weer was‭ ‬er een aanslag in Jeruzalem‭, ‬weer was dat tegen het Joodse leven gericht‭. ‬Deze oude man voelt zich zielsalleen‭, ‬onbegrepen en ongetroost want de rest van de wereld ziet ten diepste niet wat het Joodse volk allemaal te lijden heeft‭, ‬nog steeds‭, ‬zelfs in hun eigen land‭. ‬Ik voelde me tekortschieten‭, ‬ik voel het nog‭, ‬ik realiseer me dat ook ik het niet zie‭, ‬ten diepste niet de pijn oppak die zo overduidelijk hier ligt‭. ‬Iemand die erbij was met dit gesprek zei later tegen mij‭: ‬‘Jij bent hier om het volk te troosten‭.‬’‭ ‬Maar ik voel me zo hopeloos tekort schieten omdat ook ik het ten diepste niet zie‭, ‬niet volledig invoel‭, ‬ook bezig om te overleven in dit moeilijke en dure land‭. ‬Wat moet ik nu‭? ‬De schreeuw om hulp en aandacht van de oude man zou makkelijk verward kunnen‭ ‬worden met een schreeuw van bitterheid‭, ‬maar vergis je niet‭, ‬dat is te goedkoop gezegd‭. ‬Bitterheid kunnen we zo makkelijk veroordelen‭: ‬‘O‭, ‬maar dat doet deze man niet goed‭, ‬hij is nog duidelijk niet verlost‭.‬’‭ ‬Het is nog waar ook‭, ‬maar de diepte ingaan in zijn ziel‭, ‬dat doen we niet‭, ‬dat kunnen we niet‭, ‬echter‭, ‬hoor de schreeuw om liefde en echte troost die hij zo broodnodig heeft want het is ook niet te bevatten waarom altijd weer het Joodse volk zo heeft moeten lijden‭. ‬Het is niet alleen zijn eigen pijn die hij meedraagt maar het is de collectieve volkspijn‭. ‬Kan hij er wat aan doen dat zijn wieg in een Joods huis stond‭? ‬Heeft hij ervoor gekozen‭? ‬Nee‭! ‬

God woont bij de verbrijzelde en nederige van geest‭… ‬Nu moet Hij daar alleen nog gezien worden‭… ‬Dat maakt me verdrietig‮…‬

Je Hannah