Een heel droevige Psalm ditmaal‭, ‬geschreven door koning David‭, ‬die het wel heel erg zwaar heeft en eenzaam neerzit‭. ‬Tal van emoties en gebreken vermeldt hij in deze Psalm‭, ‬zoals onder meer eenzaamheid‭, ‬ouderdom‭, ‬verschrikking‭, ‬ziekte‭, ‬angst en benauwenis‭. ‬De teneur van de Psalm is donker en de muziek waarschijnlijk een octaaf lager dan gewoonlijk‭, ‬vandaar het woord‭ ‬hashminith‭ ‬הַשְּׁמִינִית‭ ‬in de aanhef‭, ‬wat kan betekenen‭ ‬achtsnarige harp‭, ‬maar wat ook kan betekenen‭: ‬de‭ ‬achtste toon‭ ‬waarbij bedoeld kan worden‭: ‬één octaaf‭ (‬is acht tonen‭). ‬In dit geval dan ook één octaaf lager dan gewoonlijk‭: ‬David zingt een toontje lager‮…‬

Vers 1

לַֽמְנַצֵּחַ‭ ‬בִּנְגִינוֹת‭ ‬עַֽל–הַשְּׁמִינִית‭ ‬מִזְמוֹר‭ ‬לְדָוִֽד

lamnatseach binginoth al-hashminith mizmor leDavid‭. ‬

Voor/aan de koorleider met snarenspel op de achtste toon/op de achtsnarige harp‭, ‬Psalm/lied van David‭.‬

Wij hebben al in andere Psalmen die we uitwerkten gesproken over de woorden‭ ‬Psalm‭ ‬en‭ ‬koorleider‭, ‬dus die laten we nu even liggen‭. ‬In deze Psalm komt er een ander woord aan de orde‭: ‬hashminith‭ ‬השמינית‭ ‬wat‭, ‬zoals al gezegd in de aanhef‭, ‬onder meer betekent‭: ‬op de achtsnarige harp‭. ‬Dit instrument komt ook voor in 1‭ ‬Kronieken 15:21‭, ‬waar David onder meer dit instrument laat gebruiken ter opluistering bij het‭ ‬vervoeren van de Ark van het Verbond‭. ‬

Vers 2

יְֽהֹוָה‭ ‬אַל–בְּאַפְּךָ‭ ‬תֽוֹכִיחֵנִי‭ ‬וְֽאַל–בַּֽחֲמָֽתְךָ‭ ‬תְיַסְּרֵֽנִי‭ ‬

JHWH al-be’aphekha tokhicheni we’al-bachamatkha tejasreni‭. ‬

Aanwezige‭, ‬in Uw woede‭, ‬tuchtig/vermaan mij niet en in Uw toorn/grimmigheid vermaan/straf/waarschuw mij niet‭.‬

באפך‭‬ be’apkha‭ ‬betekent‭ ‬in Uw toorn/woede‭. ‬Dit woord komt van‭ ‬aph‭ ‬אף‭ ‬woede‭, ‬toorn‭. ‬We zien dit woordje ingepakt staan in het woord באפך, de Beth ב betekent ‬in‭ ‬en de sluitkhaph‭ ‬ך‭ ‬betekent‭ ‬uw‭. ‬Aph‭ ‬אף‭ (‬spreek uit‭: ‬af‭) ‬betekent overigens ook‭ ‬neus‭ ‬en het woordverband zien we vooral in Ezechiel 38:18‭ ‬waar God spreekt‭: ‬‘Maar het zal geschieden wanneer Gog tegen het land Israëls zal aankomen‭, ‬spreekt de Here Aanwezige (JHWH יהוה), dat Mijn‭ ‬grimmigheid‭ (‬chamati‭) ‬חמתי‭ ‬in Mijn‭ ‬neus‭ (‬be aphi‭) ‬באפי‭ ‬zal opkomen‭.‬’‭ ‬Dit staat nog te gebeuren‮…‬

Typisch is dat‭ ‬aph‭ ‬אף‭ ‬woordverband heeft met het woord afudah‭ ‬אפדה‭ ‬wat onder meer betekent‭ ‬afgodsbeeld‭, ‬zoals bijvoorbeeld beschreven in Jesaja 30:22‭ ‬en waar God keer op keer‭ ‬toornig‭, ‬grimmig‭ ‬over wordt‭.‬

Het woord‭ ‬tokhicheni‭ ‬תוכיחני‭ ‬betekent‭ ‬getuchtigd‭, ‬vermaand worden‭. ‬Het woord is afgeleid van het werkwoord‭ ‬tuchtigen‭, ‬vermanen‭ ‬jakhach‭. ‬יכח‭ ‬Tokhicheni is hier‭, ‬opmerkelijk genoeg‭, ‬geschreven in de zgn‭. ‬doevorm‭. ‬Dit doet vermoeden dat er weer zo’n typisch Hebreeuwse diepzinnigheid achter schuilt want waarom moet de vervoeging van dit woord‭ ‬jakhach‭ ‬de doevorm zijn‭? ‬Zou het kunnen zijn dat God David‭ ‬doet‭ ‬tuchtigen‭, ‬doet‭ ‬vermanen‭? ‬Zou het zo kunnen zijn dat David door deze Psalm heen het volk Israël‭ ‬tuchtigt‭, ‬vermaant‭ ‬door eerst zelf door zijn God‭ ‬getuchtigd‭ ‬en‭ ‬vermaand‭ ‬te worden‭? ‬Wanneer we deze Psalm goed in ons opnemen en dat kan alleen door herhaaldelijk lezen‭, ‬dan zien we dat de klacht van‭ ‬David‭, ‬ook weer de klacht is van het volk Israël door de eeuwen heen‭, ‬ja zelfs heden ten dage‭. ‬Israël heeft‭ ‬tuchtiging‭, ‬vermaning‭ ‬nodig‭; ‬er is een eigen staat met eigen grenzen‭, ‬maar de harten van nog niet alle Israëli’s gaan naar hun God uit‭, ‬dus is hier ook‭ ‬tuchtiging‭ ‬en‭ ‬vermaning‭ ‬nodig en wij in deze tijd kunnen‭ ‬getuchtigd‭ ‬en‭ ‬vermaand‭ ‬worden door de Psalmen van David te lezen‭. ‬Overigens komt dit werkwoord ook in de lijdende vorm voor‭ ‬en betekent dan‭ ‬recht verkrijgen‭, ‬voor de rechter gaan‭. ‬Dit is toch weer een andere betekenis dan‭ ‬tuchtigen‭, ‬vermanen‭. ‬

Vers 3

חָנֵּנִי‭ ‬יְהֹוָה‭ ‬כִּי‭ ‬אֻמְלַל‭ ‬אָנִי‭ ‬רְפָאֵנִי‭ ‬יְהֹוָה‭ ‬כִּי‭ ‬נִבְֽהֲלוּ‭ ‬עֲצָמָֽי

chaneni JHWH ki umlal ani repha’eni JHWH ki nibhhalu‭ ‬‘atsamaj‭ ‬

wees‭ ‬mij genadig JHWH want ik kwijn weg/verwelk/verlep‭; ‬genees mij JHWH want mij verschrikt/verbijstert mijn gebeente

Wees mij genadig. חנן chanan is hier ‬is hier het stamwerkwoord‭, ‬bestaande uit de Cheth‭ ‬ח‭ ‬en tweemaal een Nun‭: ‬נ‭ ‬en‭ ‬ן‭ (‬sluitnun‭, ‬deze komt alleen aan het einde van een woord voor‭). ‬De Cheth is de achtste letter uit het Hebreeuwse alfabet en deze‭ ‬letter betekent‭: ‬omheining‭, ‬hek‭, ‬maar ook‭ ‬verinnerlijking‭. ‬Het woord voor‭ ‬zonde‭: ‬chet’‭ ‬חטא‭ ‬begint ook‭, ‬niet verwonderlijk‭, ‬met deze letter‭. ‬Genade‭, ‬chanan‭ ‬חנן‭ ‬is nodig als we‭ ‬gezondigd‭ ‬hebben‭; ‬we hebben Zijn vergeving nodig‭. ‬De nun‭ ‬נ‭ ‬in het woord‭ ‬chanan‭ ‬is een oud woord voor‭ ‬vis‭ ‬en deze staat voor‭ ‬vrijheid‭. ‬Zo‭ ‬vrij‭ ‬zijn als een‭ ‬vis‭ ‬in het water‭. ‬Wonderlijk dat het woord‭ ‬chanan‭ ‬uit deze twee letters‭, ‬Cheth en Nun‭, ‬bestaat en dat deze letters ook alles met de betekenis van‭ ‬chanan‭ ‬te maken hebben‭: ‬Zijn‭ ‬genade‭ ‬maakt‭ ‬vrij‭ (‬Nun‭), ‬in Zijn‭ ‬genade‭ ‬zet Hij een‭ ‬omheining‭ (‬Cheth‭) ‬om ons leven om ons veilig te houden tegen invloeden van buitenaf en op deze manier kunnen wij Zijn Woord‭ ‬verinnerlijken‭ (‬ook Cheth‭). ‬David ervaart dit ook zo‭, ‬dat blijkt wel uit meerdere van zijn Psalmen‭.‬

Chanan‭ ‬חנן‭ ‬heeft woordverband met‭ ‬Noach‭, ‬נח‭ ‬die dan ook‭ ‬genade‭ ‬vond in Gods ogen‭ (‬Genesis 6:8‭). ‬Ook heeft het woordverband met‭ ‬Nun‭, ‬נון‭ ‬de vader van Jozua‭, ‬wiens naam ook weer betekent‭ ‬vis‭, ‬welke staat voor‭ ‬vrijheid‭. ‬Zodoende is Jehoshua/Jozua‭, ‬als zoon van de man wiens naam‭ ‬vrijheid‭ ‬betekent‭ (‬Jozua 1:1‭), ‬een voorgestalte geworden van Jehoshua/Jezus‭, ‬Wiens naam ook Jozua zou zijn in onze taal‭ (‬waarom zijn Naam verbasterd is naar de Spaanse naam Jezus‭??) ‬en Die de Zoon is van de‭ ‬Bevrijder‭, ‬Degene die Zijn volk‭, ‬net als Jozua‭, ‬binnen zal leiden in het Beloofde Land‭. ‬Deze diepzinnigheden vallen pas op wanneer we het‭ ‬Hebreeuws bestuderen‭. ‬

David klaagt ook in vers 3‭ ‬dat hij‭ ‬wegkwijnt‭, ‬oemlal‭. ‬אמלל‭ ‬Och‭, ‬hoe vaak maakt hij dit mee‭! ‬Hij heeft vele hoogtepunten gekend‭, ‬maar vast en zeker even zovele dieptepunten‭! ‬Heel vaak is hij wanhopig in zijn Psalmen en wat kunnen we daar veel herkenning uit putten‭. ‬Oemlal‭ ‬komt van de werkwoordstam‭ ‬malal‭ ‬מלל‭ ‬wat onder meer betekent‭: ‬wegkwijnen‭, ‬verleppen‭. ‬David voelt zijn kracht van zich wijken en dat komt door meerdere oorzaken‭: ‬hij is bang voor Gods woede‭ (‬vs.2‭); ‬hij is verzwakt‭ (‬vs.3‭); ‬hij is ziek‭ (‬vs.3‭); ‬hij is verschrikt‭ (‬vs.3,4‭); ‬hij is ongeduldig‭ (‬vs‭. ‬4‭); ‬zijn ziel is gevangen‭ (‬vs.5‭); ‬hij is moe omdat hij het zwaar heeft‭ (‬vs.7‭) ‬en omdat hij huilt in plaats van te slapen‭ (‬vs.7‭); ‬hij voelt zich oud door verdriet over zijn tegenstanders‭ (‬vs.8‭). ‬

Het is niet vreemd als we het voorgaande lezen‭, ‬dat‭ ‬malal‭ ‬woordverband heeft met‭ ‬melekh‭, ‬מלך‭ ‬koning‭. ‬Ook de‭ ‬koning‭ ‬kwijnt‭ ‬weleens‭ ‬weg‭, ‬hij is ook maar een mens‭, ‬melekh‭ ‬komt van het werkwoord‭ ‬malakh‭ ‬מלך‭ ‬wat‭ ‬heersen‭ ‬betekent‭. ‬

Dan het woord‭ ‬lamad‭, ‬למד‭ ‬leren‭. ‬Dit woord heeft ook woordverband met‭ ‬malal‭ ‬door de gelijke Lamed‭ ‬ל‭ ‬en Mem‭ ‬מ‭ ‬in deze twee woorden‭. ‬Leren‭ ‬is eigenlijk steeds opnieuw vragen naar het‭ ‬waarom‭: ‬lamah‭. ‬למה‭ ‬Dit zien we David ook doen‭. ‬Hij is een uitgelezen student van zijn God‭. ‬Zijn Psalmen zijn‭ ‬leerdichten‭, ‬die de lezer en luisteraar ervan‭ ‬vermanen‭! ‬En doordat hij die geschreven heeft en zich in zijn eigen ziel zo kwetsbaar heeft opgesteld‭, ‬leren wij weer van hem en bovenal‭ ‬over de trouw van zijn God‭, ‬Die ook onze God mag zijn‭. ‬Leren‭ ‬is het antwoord op‭ ‬wegkwijnen‭; ‬door te‭ ‬leren‭ ‬worden er deuren geopend naar nieuwe dingen‭. ‬Het woord‭ ‬leren‭, ‬lamad‭ ‬למד‭ ‬bestaat uit een Lamed‭ ‬ל‭ ‬welke betekent‭ ‬prikstok‭. ‬We hebben een‭ ‬prikstok‭ ‬nodig om aan de slag te gaan‭. ‬Dan in het midden is er de Mem‭, ‬מ‭ ‬welke betekent‭ ‬wachttijd‭. ‬Het geleerde zit er niet zomaar in‭, ‬nee‭, ‬het duurt even‭, ‬we hebben zitvlees nodig om echt voor de studie te gaan zitten‭; ‬hersens alleen zijn niet genoeg‭ ‬:-)‭, ‬maar daarmee bereiken we dan ook de opening van een nieuwe verte van kennis‭, ‬namelijk door de derde letter van het woord‭ ‬lamad‭, ‬de Daleth‭. ‬ד‭ ‬Hoe diepzinnig‭! ‬Davids middel tegen het‭ ‬wegkwijnen‭ ‬is een nieuwe Psalm te schrijven‭, ‬iets nieuws te‭ ‬leren‭ ‬van zijn God en‭ ‬getuchtigd‭ ‬te worden waarmee hij zelf ieder die zijn Psalmen leest kan‭ ‬tuchtigen‭. ‬

Vers 4‭ ‬

וְנַפְשִׁי‭ ‬נִבְֽהֲלָה‭ ‬מְאֹד‭ ‬ואת‭ (‬וְאַתָּה‭) ‬יְהֹוָה‭ ‬עַד–מָתָֽי

Wenaphshi nibhehalah me’od we’eth‭ (‬we’atah‭) ‬JHWH ad-mataj‭ ‬

en mijn ziel wordt zeer opgeschrikt/verschrikt en U‭, ‬JHWH‭, ‬tot wanneer/hoe lang‮…‬‭?‬

In vers 4‭ ‬klaagt David over‭ ‬‘mijn ziel‭, ‬naphshi‭ ‬נפשי‭ ‬die zeer verschrikt is‭.‬’‭ ‬In een eerdere Tijdstip hebben we al eens aangehaald dat het werkwoord van de‭ ‬ziel‭, ‬nephesh‭, ‬het woord‭ ‬naphash‭ ‬is‭, ‬wat betekent op‭ ‬adem komen‭, ‬uitrusten‭. ‬Als de‭ ‬ziel‭ ‬in een verschrikte toestand is‭, ‬dan is dat het geheel tegenovergestelde van‭ ‬rust‭ ‬en dan moet er ingegrepen worden‭. ‬Het woord voor verschrikt is hier het woord‭ ‬nibhalah‭, ‬נבהלה‭ ‬wat stamt van het werkwoord‭ ‬bahal‭, ‬בהל‭ ‬en dit betekent‭ ‬schrikken‭, ‬verbijsterd zijn‭. ‬

Bahal‭ ‬heeft woordverband met‭ ‬balah‭, ‬בלה‭ ‬versleten‭, ‬afgedragen zijn‭ ‬en wat in de versterkte vorm‭: ‬bileh‭ ‬בלה‭ ‬zelfs betekent‭: ‬wegteren‭. ‬

Vers 5

שׁוּבָה‭ ‬יְהֹוָה‭ ‬חַלְּצָה‭ ‬נַפְשִׁי‭ ‬הוֹשִׁיעֵנִי‭ ‬לְמַעַן‭ ‬חַסְדֶּֽךָ

Shubhah JHWH chaltsah naphshi hoshi‘eni lema‘an chasdekha‭. ‬

Keer om‭, ‬JHWH‭, ‬bevrijd/ruk los/red mijn ziel‭, ‬red mij omwille van Uw goedertierenheid/goedgunstigheid‭. ‬

In dit vers zien we waarom David zich‭ ‬eenzaam‭ ‬voelt wanneer hij God aanroept‭: ‬‘Keer terug‭, ‬shubhah‭ ‬שובה‭, ‬Aanwezige (JHWH, יהוה).’ Alsof God Zich van David heeft afgekeerd‭, ‬zo wordt het door hem ervaren‭. ‬Geen wonder dat David zo in zak en as zit‭. ‬Het stamwerkwoord is hier‭ ‬shubh‭, ‬שוב‭ ‬wat‭ ‬omkeren‭/‬bekeren‭ ‬betekent‭. ‬Bekering‭ ‬is‭ ‬teshubhah‭ ‬תשובה‭ ‬en dit woord stamt uit dezelfde werkwoordstam‭. ‬Omkeren kan zowel naar de goede als naar de verkeerde kant‭. ‬

In hetzelfde vers zegt David‭: ‬Red mij omwille van‭ ‬Uw goedertierenheid‭, ‬chas’dkha‭. ‬חסדך‭ ‬Chasad‭ ‬חסד‭ ‬is hier het stamwerkwoord en dat betekent‭ ‬liefde‭, ‬trouw betrachten‭. ‬Het gaat hier om God Zelf‭, ‬om Zijn‭ ‬liefde‭ ‬en‭ ‬trouw‭, ‬David beseft dat hij niets in te brengen heeft‭, ‬dat het geheel en alleen om zijn God draait‭. ‬Dit maakt zijn levenshouding zo bijzonder en het is vast een reden waarom hij de man naar Gods hart is‭; ‬hij houdt er geen praatjes op na over hoeveel overwinningen hij heeft behaald‭, ‬hij stelt zich daarentegen keer op keer kwetsbaar op tegenover zijn God‭. ‬In het woord‭ ‬chesed‭ ‬zit het woordverband met het werkwoord‭ ‬sod‭ ‬סוד‭ ‬en dat betekent onder meer‭ ‬vertrouwelijke omgang hebben‭ ‬met iemand‭. ‬Daarin zit hem Gods goedertierenheid voor David‭: ‬de‭ ‬vertrouwelijke omgang‭ ‬die David met zijn God mag genieten‭.‬

Vers 6

כִּי‭ ‬אֵין‭ ‬בַּמָּוֶת‭ ‬זִכְרֶךָ‭ ‬בִּשְׁאוֹל‭ ‬מִי‭ ‬יֽוֹדֶה–לָּֽךְ‭ ‬

Ki ein bamaweth zikhrekha bishe’ol mi jode-lakh‭. ‬

Want er is in de dood geen gedachtenis aan U‭, ‬wie zal U danken in het dodenrijk‭? ‬

In vers 6‭ ‬staat iets heel belangrijks waar wij als christenen iets van kunnen leren‭: ‬velen van ons hebben geleerd dat we naar de‭ ‬hemel gaan wanneer we sterven‭, ‬maar David zegt hier iets heel anders‭. ‬Zoals God Zelf al sprak in Genesis‭: ‬‘Stof zijt gij en tot stof zult gij wederkeren‭ (‬Gen‭. ‬3:19b‭),‬’‭ ‬zo vraagt David zich af wie God nog zal danken vanuit het dodenrijk en waar zal de gedachtenis zijn aan God in de dood‭? ‬Ook de‭ ‬Psalmist van Psalm 88‭ ‬schrijft dit in vers 11-13‭. ‬We moeten niet vergeten dat David een zeer groot profeet is geweest en zijn woorden dienen dan ook als profetische woorden opgevat te worden‭. ‬Meerdere Bijbelteksten geven aan dat we inderdaad in het stof gaan slapen wanneer we sterven‭; ‬denk aan Samuel wiens rust wordt verstoord door Saul bij Endor‭, ‬hij kwam op uit de aarde‭, ‬staat er‭ (‬1‭ ‬Sam‭. ‬28:13,15‭) ‬en denk aan de teksten in het Nieuwtestamentische boek Openbaring‭, ‬waar staat dat alleen de doden‭, ‬die zijn gedood om de naam van God‭, ‬zullen opstaan en dat de rest van de doden‭ ‬‘nog niet weer levend worden’‭ ‬tot na het duizendjarig rijk‭ (‬Openbaring 20:4-5‭). ‬Denk ook aan de tekst waar geschreven staat dat God de doden op zal halen uit‭ ‬de zee en uit het dodenrijk‭ (‬Openbaring 20:13‭). ‬Deze Bijbelteksten logenstraffen het denken dat we meteen naar de hemel zouden gaan wanneer we sterven‭. ‬Juist de teksten in het boek Openbaring zijn hier zo belangrijk omdat ze handelen na de kruisiging en opstanding‭.‬

David noemt de‭ ‬dood,‭ ‬mut‭. ‬מות‭ ‬Denk maar aan het Engelse woord mute‭, ‬zwijgen‭, ‬stil zijn‭. ‬Verderop in dit vers noemt hij het‭ ‬dodenrijk‭, ‬She’ol‭ ‬שאול‭ ‬en dit woord heeft woordverband met het werkwoord‭ ‬sha’al‭, ‬שאל‭ ‬vragen‭, ‬opeisen‭. ‬In het dodenrijk is de kans tot‭ ‬vragen‭ ‬stellen voorbij‭, ‬sterker nog‭: ‬het dodenrijk‭ ‬eist‭ ‬de mens‭ ‬op‭. ‬

Vers 7

ָיגַעְתִּי‭ ‬בְּֽאַנְחָתִי‭ ‬אַשְׂחֶה‭ ‬בְכָל–לַיְלָה‭ ‬מִטָּתִי‭ ‬בְּדִמְעָתִי‭ ‬עַרְשִׂי‭ ‬אַמְסֶֽה

Jag‘ti be’anchati as’cheh bechol-lailah mitati bedimati arsi amseh‭. ‬

Moe ben ik in mijn zuchten/kreunen/rouwen‭, ‬ik zwem de hele nacht in bed van mijn geween‭, ‬mijn bed/rustbank doe ik vloeien‭.‬

Moe‭ ‬is hier het woord‭ ‬jaga‘‭. ‬יגע‭ ‬Niet‭ ‬moe‭ ‬van de situatie‭, ‬maar van zichzelf‭, ‬zijn eigen‭ ‬gezucht‭, ‬wat moet men daar nu van denken‭? ‬Hij kan niet stoppen met huilen‭, ‬het beneemt hem de slaap‭, ‬hij doorweekt zijn bed‭, ‬och toch…‬‭ Diepe ellende…‬‭ Het werkwoord‭ ‬moe zijn‭, ‬jaga‘‭ ‬יגע‭, ‬heeft verband met het werkwoord‭ ‬ja‘abh‭ ‬יעב‭, ‬donker maken‭, ‬in wolken hullen‭ ‬en dit woord is te vinden in Klaagliederen 2:1‭ ‬Waar Jeremia klaagt‭: ‬‘Hoe heeft de Here de dochter Tsions in Zijn toorn‭ ‬bewolkt‭…‬’‭ ‬Het woord voor‭ ‬zuchten‭ ‬is het werkwoord‭ ‬anach‭ ‬אנח‭, ‬wat ook‭ ‬rouwen‭ ‬betekent‭. ‬In het woord‭ ‬anach‭ ‬אנח‭ ‬vinden we het woord‭ ‬ach‭ ‬אח‭, ‬wat betekent‭ ‬broer‭. ‬Waar zijn de‭ ‬broers‭ ‬van David eigenlijk‭, ‬waar is iedereen gebleven‭, ‬zelfs zijn naaste familie is afwezig‭. ‬

Vers 8

עָֽשְׁשָׁה‭ ‬מִכַּעַס‭ ‬עֵינִי‭ ‬עָֽתְקָה‭ ‬בְּכָל–צֽוֹרְרָֽי

Asheshah mika‘as eini atqah bekhol-tsorerai‭. ‬

Verkwijnt van verdriet/ergernis mijn oog is verzwakt van al mijn benauwers‭.‬

Verdriet/ergernis‭, ‬ka‘as‭ ‬כעס‭ ‬heeft woordverband met het woord‭ ‬kesel‭, ‬כסל‭ ‬wat betekent‭: ‬zich dwaas gedragen‭, ‬maar het betekent ook‭: ‬dwaze hoop‭, ‬verwachting‭, ‬vertrouwen hebben‭ ‬en dit past ook in deze Psalm weer zo goed‭! ‬Is‭ ‬hoop‭ ‬niet vaak als‭ ‬dwaasheid‭? ‬Tegen beter weten in toch de dingen van God verwachten‭, ‬komt op veel buitenstaanders over als gekheid‭. ‬Toch vraagt God dit vaak van ons‭, ‬iedereen kan wel iets noemen uit zijn of haar leven waar men hoopte tegen beter in en het werd nog vervuld ook‭! ‬David‭ ‬heeft dit ook‭, ‬dus we zijn in goed gezelschap‭. ‬Kijk maar in vers 9‭, ‬10‭ ‬en 11‭, ‬waar de teneur weer hoopvol wordt‭: ‬God zal hem verhoren en de vijanden zullen terugdeinzen‭. ‬David verwacht het en het gebeurt‮…‬‭. ‬

Ook nu in onze tijd is er die hoop dat God zal ingrijpen in de steeds nijpender wordende situatie rondom de grenzen van het landje Israël‭. ‬Vijanden dringen van alle kanten op en benauwen Israël‭. ‬David zegt het in dit vers ook‭: ‬benauwd‭ ‬wordt hij door zijn tegenstanders‭. ‬Het woord voor‭ ‬benauwd‭ ‬is het woord‭ ‬tsar‭, ‬צר‭ ‬afgeleid van het werkwoord‭ ‬tsarar‭ ‬צרר‭ ‬, benauwen‭. ‬Op dit moment wordt ons kleine landje Israël ook weer benauwd door de druk van met name Iran‭, ‬die Syrië gebruikt om raketten te huisvesten die op Israël gericht worden‭. ‬Er staan minimaal honderdduizend raketten op ons kleine landje gericht‭, ‬dat kan heel‭ ‬benauwend‭ ‬werken‭. ‬Vanuit Gaza vallen dagelijks brandbommen op Israël‭, ‬die heel veel schade doen aan vee en land‭. ‬Maar wat profeteert Habakuk dan weer zo mooi in 3:16b‭: ‬‘Zeker‭, ‬ik zal‭ ‬rusten‭ ‬ten dage van de benauwdheid‮…‬’‭ ‬Het woord voor‭ ‬rusten‭ ‬is hier weer het woord‭ ‬nuach‭, ‬נוח‭ ‬het woord dat alles te maken heeft met‭ ‬genade‭ ‬en‭ ‬rust‭. ‬Zo is het ook weer‭, ‬dit weet Habakuk‭; ‬dit weet David en wij mogen het ook weten‭: ‬het komt op hoop aan‭; ‬hoop op het ingrijpen van onze God‭!‬

Vers 9

סוּרוּ‭ ‬מִמֶּנִּי‭ ‬כָּל–פֹּעֲלֵי‭ ‬אָוֶן‭ ‬כִּֽי–שָׁמַע‭ ‬יְהֹוָה‭ ‬קוֹל‭ ‬בִּכְיִֽי

Suru mimeni kol-po‘alej aven ki-shama JHWH qol bikhji‭. ‬

Wijk van mij al gij werkers van onrecht/onheil/slechtheid want God heeft gehoord de stem van mijn geween‭.‬

David jaagt de vijand weg‭! ‬Hij heeft gebeden‭, ‬God heeft zijn tranen gezien en dat is genoeg‭! ‬Wat een geloof‭, ‬wat een hoop‭! ‬Wat een pastorale boodschap zit hierin voor een ieder die het lezen wil‭. ‬Wijk van mij‭,‬’‭ ‬sur‭, ‬סור‭ ‬betekent‭ ‬afwijken‭, ‬afslaan‭. ‬Sur‭ ‬heeft woordverband met het woord‭ ‬ramas‭, ‬רמס‭ ‬vertreden‭. ‬In Psalm 7:5,6‭ ‬bedient David zich van dit woord wanneer hij tegen God zegt dat zijn vijand hem mag‭ ‬vertreden‭, ‬mocht hij iets misdaan hebben‭. ‬Daarmee wil David juist duidelijk maken dat hij helemaal niets misdaan heeft‭! ‬Als we dit doortrekken naar het volk Israël van nu‭, ‬dan kunnen we denken aan de tekst in Jesaja 41:11‭, ‬waar God zegt‭: ‬‘Zie‭, ‬zij zullen beschaamd en te schande worden‭, ‬allen die tegen u ontstoken zijn‭; ‬zij zullen worden als niets en de lieden die met u twisten zullen vergaan‭.‬’‭ ‬Wijken zullen ze‭, ‬God zegt het Zelf‭! ‬

Vers 10

שָׁמַע‭ ‬יְהֹוָה‭ ‬תְּחִנָּתִי‭ ‬יְהֹוָה‭ ‬תְּֽפִלָּתִי‭ ‬יִקָּֽח‭ ‬

Shama JHWH techinati JHWH tephilati jaqach‭.‬

De Aanwezige‭, ‬Hij heeft gehoord mijn smeekgebed‭; ‬de Aanwezige zal mijn gebed aannemen‭.‬

Het woord voor‭ ‬smeekbede‭ ‬is het Hebreeuwse woord‭ ‬techinah‭: ‬תחנה‭ ‬het betekent ook‭ ‬genade‭ (‬van chanan‭) ‬חנן‭ ‬en‭ ‬medelijden‭. ‬Het werkwoord van dit woord is het woord‭ ‬chanah‭ ‬חנה‭ ‬wat‭, ‬zoals we al eerder zagen‭, ‬zich neerleggen‭, ‬gaan rusten‭ ‬betekent‭. ‬Bij de behandeling van Psalm 91‭ ‬en Psalm 4‭ ‬hebben we dit al eens uitgebreid uitgelegd‭: ‬klagen‭ ‬doen we in de‭ ‬rust‭ ‬van de nacht‭, ‬onder Zijn vleugelen‭. ‬Het woord voor‭ ‬klagen‭ ‬en voor‭ ‬overnachten‭ ‬is eigenlijk één en hetzelfde woord‭: ‬mitlonen‭ ‬מתלנן‭ ‬(stamwoorden‭ ‬lon‭: ‬לון‭ ‬klagen‭ ‬en‭ ‬lin‭: ‬לין‭ ‬overnachten‭) ‬en dit is geen toeval‭. ‬‘Dus‭,‬’‭ ‬zegt David in Psalm 4:5‭: ‬Roddel niet‭, ‬ga niet je gram halen‭, ‬maar zeg alles wat je overdag geraakt heeft tegen God in de nacht‭, ‬op je bed en daarna verder zwijg je erover tegen anderen die er niets mee te maken hebben‭!‬’‭ ‬David past dit zelf toe‭; ‬hij zegt al eerder in deze Psalm dat zijn‭ ‬bed‭ ‬zwemt van zijn tranen‭, ‬die plengt hij dus in de‭ ‬nacht‭, ‬onder de vleugels van zijn God‭ (‬Psalm 91:4‭). ‬Wat David zelf doet‭, ‬dat leert hij ook ons‭!‬

‘De Aanwezige neemt mijn gebed aan‭,‬’‭ ‬zegt David hier‭. ‬Het woord voor‭ ‬nemen‭, ‬aannemen‭ ‬is het woord‭ ‬laqach‭. ‬לקח‭  ‬Maar niets is toevallig‭: ‬het woord‭ ‬laqach‭ ‬is ook het stamwoord voor het woord‭ ‬leqach‭, ‬wat‭ ‬precies zo geschreven wordt‭, ‬maar anders beklinkerd en wat‭ ‬lering‭, ‬onderwijzing‭ ‬of‭ ‬leerdicht‭ ‬betekent‭. ‬God‭ ‬neemt‭ ‬Davids gebed‭ ‬aan‭ ‬en‭ ‬onderwijst‭ ‬hem tegelijkertijd‭. ‬Wat doet David‭: ‬zoals gezegd‭, ‬door het als Psalm op te schrijven onderwijst hij vele latere generaties‭, ‬waaronder ook de onze‭, ‬laat het ons gezegd zijn‭ ‬ϑ‭.‬

Vers 11

יֵבֹשׁוּ‭ ‬וְיִבָּֽהֲלוּ‭ ‬מְאֹד‭ ‬כָּל–אֹֽיְבָי‭ ‬יָשֻׁבוּ‭ ‬יֵבֹשׁוּ‭ ‬רָֽגַע

Jebhoshu wejibahalu me’od kol-ojebhaj jashubhu jewoshu raga‭. ‬

Hij zal hen‭, ‬al mijn vijanden‭, ‬zeer beschaamd en verschrikt doen staan‭, ‬Hij zal hen plotseling doen omkeren‭.‬

Jabhash‭ ‬יבש‭ ‬is het Hebreeuwse woord voor‭ ‬beschaamd‭, ‬verdroogd‭, ‬verdord‭ ‬zijn‭. ‬Ervan afgeleid is het woord‭ ‬jabhesh‭ ‬יבש‭ ‬ dat‭ ‬droog‭, ‬verdroogd‭, ‬vergaan‭ ‬betekent‭. ‬Wie‭ ‬beschaamd‭ ‬staat‭ ‬verdroogt‭, ‬verdort‭ ‬en‭ ‬vergaat‭. ‬Is dit nu een verklaring van haat wat David hier doet‭? ‬Is het nu echt de bedoeling dat mensen dan maar‭ ‬vergaan‭? ‬Het is zo tegenstrijdig met wat Jehoshua ons heeft geleerd‭: ‬‘Heb je vijanden lief‮…‬’‭ ‬Maar kijk eens naar Psalm 83:18‭ ‬en 19‭ ‬waar Asaf precies hetzelfde zegt‭, ‬maar daar in vs‭. ‬19‭ ‬aan toevoegt‭: ‬‘Opdat zij weten dat Gij alleen met Uw naam zijt de Aanwezige‭, ‬de allerhoogste over de ganse aarde‭.‬’‭ ‬Wie‭ ‬vergaan‭ ‬is‭, ‬die weet niets meer‭, ‬maar er wordt wat anders bedoeld‭: ‬de vijand als‭ ‬vólk‭ ‬vergaat‭, ‬maar de individuen van dit volk weten dan wie God is en kunnen zich‭ ‬bekeren‭, ‬zo zit het‭! ‬David zegt dit ook in dit vers‭: ‬God Zelf zal hen‭ ‬omdraaien‭, ‬hen bekeren‭ ‬jashubhu‭! ‬ישובו‭ ‬Wat een kracht spreekt er uit dit vers‭. ‬Volkeren zullen op de knieën gedwongen worden voor de grote majesteit van onze God‭. ‬Er‭ ‬is hoop voor het volkje Israël‭, ‬die hoop is God Zelf‭, ‬Die Zijn volk niet laat vallen‭, ‬net zoals Hij David niet heeft laten vallen‭. ‬Wie dat gelooft zegt‭: ‬amen‭! ‬