21-06-2023

Drie Hebreeuwse woorden voor ‘volk’

Wat is het verschil‭?‬

1‭. ‬gój‭, גוי‭ ‬is een‭ ‬volk in de algemene zin van‭: ‬een groep families die dezelfde taal spreken en bij elkaar wonen op een bepaald grondgebied‭. ‬Op zich heeft het woord geen negatieve betekenis‭. ‬Tegen Abhraham zegt Adonai dat hij zal uitgroeien tot een gój gadol‭, ‬een groot volk‭ (‬Gen‭. ‬12:2‭). ‬Het meervoud‭ ‬גוים‭ (‬gójim‭) ‬heeft een wat negatieve lading en vertaalt men doorgaans met‭ ‬heidenen‭,* ‬een term die doelt op de‭ ‬‘onbekeerdheid’‭ ‬van de volken‭: ‬de volken die zich nog niet‭ ‬gekeerd‭ ‬hebben tot de God van Israël‭, ‬maar‭ ‬zich nog laten leiden door‭ ‬‘tussenwezens‭,‬’‭ ‬volksgoden‭.‬

‭* ‬Ons woord‭ ‬‘heiden’‭ ‬komt waarschijnlijk van heidebewoner‭: ‬de nog onbeschaafde buitenmens‭, ‬die buiten de cultuur staat en‭ ‬‘bekeerd’‭ ‬moet worden‭. ‬

2‭ עם‭ ‬’am‭, ‬doelt vooral op‭ ‬‘volk’‭ ‬in de zin van een volksgemeenschap met een gemeenschappelijke‭, ‬cultureel-religieuze gerichtheid.‭ ‬עם‭ ‬am‭ ‬is verwant met het net zo geschreven woordje‭ ‬עם‭ ‬`im‭ (‬met‭): ‬een‭ ‬’am‭ ‬עם‭ ‬is een volk dat niet alleen burgerlijk administratief bij elkaar hoort‭, ‬maar dat ook‭ ‬mét‭ ‬elkaar leeft‭, ‬een‭ ‬samenleving is‭. ‬

3‭. ‬`umáh‭ ‬אומה‭ ‬hangt samen met‭ אם‭ ‬ém‭: ‬moeder.‭ ‬Het komt weinig voor‭; ‬alleen in het meervoud‭ אומים‭ ‬’umím‭ ‬(soms‭ לאומים‭  ‬lê’umím‭). ‬Het duidt op de gemeenschappelijke‭ ‬afstamming‭: ‬volksstammen‭.‬