Een uniek product‭, ‬een gemeenschapsdrank én een heiligingdrank

Een belijdende Jood of Christen weet dat brood en wijn symbolen zijn van de zelfovergave van God‭. ‬Brood‭, ‬lechem ‭ ‬לחם‭ ‬is wat we moesten bereiden onder zweet en tranen nadat de eerste mensen uit Gan Eden‭, ‬het Paradijs‭, ‬werden verdreven en heeft daarom ook‭, ‬wanneer beiden op tafel staan‭, ‬voorrang boven wijn want van wijn is pas sprake bij Noach‭. ‬De eerdere krijgt nu eenmaal de eerste eer‭. ‬

Alléén op de shabatten‭, ‬feestdagen en bijzondere gebeurtenissen wordt éérst de zegen over de wijn uitgesproken en dan over het brood‭. ‬Bij de inwijding van de Tabernakel op de eerste van de eerste maand staat ook beschreven in het Boek Shmot/Exodus 40:29‭ ‬dat‭ ‬eerst het brandoffer‭ (‬een bloedoffer‭, ‬bloed ook als verwijzing naar de rode wijn‭) ‬en daarna het meel/spijsoffer‭ (‬het brood‭) ‬gebracht werd door Moshe/Mozes‭. ‬

De evangelist Lukas is de enige van de vier evangelisten die de gangbare‭, ‬Bijbelse volgorde beschrijft van de twee typisch Bijbelse symbolen van de zelfovergave‭: ‬brood en wijn‭, ‬tijdens de beschrijving van de Pesachmaaltijd‭. ‬Niet dat de drie anderen niet wisten hoe het moest‭, ‬maar we vergeten wel eens dat de beschrijving van de evangelisten over die bijzondere maaltijd als een van bovenaf neerkijken is op wat er op die avond aan tafel in Jeruzalem gebeurde en dat niet de hele maaltijd van begin tot eind werd‭ ‬verhaald‭, ‬maar delen en enkele hoogtepunten ervan‭. ‬

Men begint o.m‭. ‬steevast met de zegen over de wijn tijdens de seidermaaltijd met Pesach als verwijzing naar het bloed van het lam wat aan de deurposten werd gestreken‭, ‬het lam wat bevrijding betekende voor het volk in Egypte en later de bevrijding bevestigde door de lamoffers tijdens Pesach en o.a‭. ‬Grote Verzoendag‭, ‬Jom Kipur‭. ‬Voor Joden en Christenen die in Jehoshua haMeshiach geloven‭, ‬is wijn altijd een verwijzing naar het Lam Gods Zelf Die op Golgoltha stierf en ten derde dage opstond‭. ‬‘Dit is het bloed van Mijn verbond dat voor velen vergoten wordt tot vergeving van zonden’‭ (‬Mattheüs 26:28‭).‬

Van wijn is‭, ‬zoals we al schreven‭, ‬in Gods Woord pas sprake na de zondvloed‭. ‬Er staat dat Noach een wijngaard aanlegde‭, ‬hij werd‭ ‬dronken en helaas ging het meteen mis… Dat wil echter niet zeggen dat er iets mis is met het product jajin‭, ‬יין‭ ‬wijn‭. ‬Wijn is als de‭ ‬‘adel onder de scheppingsgaven‭.‬’‭ ‬

De Bijbel waarschuwt ons vooral voor overmaat van alcoholische drank en dat we zeker niet vroeg op de dag eraan moeten beginnen‭. ‬Een waarschuwing voor‭ (‬veel‭) ‬brood kennen we niet behalve dan dat er niet van de toonbroden uit het Heilige gegeten mocht worden door het gewone volk‭.‬

Meer dan eens hebben deskundigen bij de geestelijke gezondheidszorg hun ernstige bezorgdheid geuit over de toenemende alcoholverslaving onder o.a‭. ‬Nederlanders‭. ‬Ze denken daarbij niet allereerst aan de vele jongeren die zich overmatig bedrinken aan bier en‭ ‬andere alcoholhoudende drankjes‭, ‬maar aan de vele ouderen‭. ‬Niet aan de oudere‭, ‬ouderwetse dronkenlappen die in de weekenden weg‭ ‬strompelen vanuit diverse cafés‭, ‬maar vooral aan de gegoede burgers die thuis eerst voor de gezelligheid het wijnglas heffen met huisgenoten of vrienden‭, ‬maar later stilletjes alleen de wijnfles niet kunnen laten staan‭…‬

Het is bewezen dat het regelmatig overmatig gebruik van alcohol veel kwaad doet‭; ‬blijvende schade voor de gezondheid aanricht‭. ‬Het kan leiden tot verminderde creativiteit‭, ‬vergeetachtigheid‭, ‬chronische lusteloosheid‭, ‬depressies e.a‭.‬

Dit zijn ernstige symptomen‭, ‬maar nog ernstiger is de verslaving zelf‭: ‬slaaf zijn is mensonwaardig‭, ‬mensonterend‭. ‬

Desalniettemin is wijn een superproduct‭. ‬De wijndruif‭, ‬en vooral de daaruit gewonnen wijn‭, ‬is een top scheppingsproduct‭. ‬Wijn is‭ ‬de topper onder de vruchtendranken‭, ‬de alleredelste‭, ‬ook de meest gewaardeerde en de meest genuanceerde‭. ‬Er is ook wel enige variatie in andere vruchtendranken zoals in appelsap‭, ‬jus d’orange e.d‭. ‬afhankelijk van de fabrikant‭, ‬maar dat haalt het niet bij de veelheid van wijnsoorten‭. ‬Bovendien is wijn niet alleen‭ ‬doorgaans de duurste‭, ‬maar ook de duurzaamste drank‭, ‬die het langst houdbaar is‭.‬

Wijn is hét superproduct en daarom is er alle reden om‭, ‬als een symbolisch gebaar van teruggave aan de Schepper‭, ‬over een glas wijn de dankzegging uit te spreken‭. ‬Dat is een simpel maar tevens diepzinnig gebaar‭: ‬door de dankzegging‭ (‬bêrákháh‭) ‬over de geheven beker heiligen we de wijn‭, ‬verbinden we deze met de Heilige Zelf‭ : ‬Bárukh‭ ‬‘Atáh‭ ‬‘Adonai‭ ‬‘Elohénú‭, ‬Melekh ha`Olam‭, ‬boré perí ha’gaphen‭, ‬geprezen bent U‭, ‬HERE onze God‭, ‬Koning van de wereld‭, ‬Die de vrucht van de wijnstok schept‭.‬

Door de dankzegging over ons dagelijks brood‭, ‬waar we dat ook maar nuttigen‭, ‬en over de vrucht van de wijnstok blijven we dicht‭ ‬bij de Schepper‭! ‬

Wijn is namelijk ook dé heiligingsdrank bij uitstek‭, ‬een superzinvolle drank‭. ‬Wijn weerspiegelt namelijk de Liefde van Adonai‭: ‬Hij heeft Zichzelf‭ ‬‘uitgeperst’‭ ‬voor onze bevrijding‭. ‬De‭ ‬‘Bloedwijn’‭ ‬van het Lam Gods is een verzoening voor al onze zonden‭. ‬Elk geheven wijnglas‭, ‬of u dit aan de huistafel of bij welke gelegenheid dan ook drinkt‭, ‬verwijst naar Zijn Vergevende Liefde‭, ‬die de basis vormt van onze bevrijding uit alle vormen van slavernij‭, ‬geestelijk en lichamelijk‭. ‬

Bovendien is wijn drinken bij uitstek een gemeenschapsgebeuren‭. ‬Wijn is geen individuele drank zoals water of melk‭, ‬om de dorst‭ ‬te lessen of om er zich mee te voeden‭.* ‬Dat was het misverstand van Noach die zich op zijn eentje bedronk aan de vrucht van de wijnstok alsof het appelsap was‭. ‬Wijn versterkt een onzichtbare‭, ‬intermenselijke band‭. ‬Het ritueel van het‭ ‬‘klinken’‭ ‬van de wijnglazen symboliseert en vervangt het drinken van dezelfde drank uit één en dezelfde beker‭.‬

Wijn kan wel een persoonlijk geneesmiddel zijn‭: ‬‘Drink niet langer alleen water‭, ‬maar een weinig wijn om Uw maag en menigvuldige zwakheden’‭ (‬1Timotheüs 5:23‭). ‬Net als olijfolie is wijn ook een middel om wonden te helen‭ (‬Lukas 10:34‭; ‬zie ook Openbaring 6:6‭). ‬

Een geestelijke drank

Wijn is letterlijk en figuurlijk een‭ ‬‘geestelijke’‭ ‬drank‭, ‬een drank waar‭ ‬‘geest’‭ ‬in zit‭: ‬water is kleurloos en vrijwel smakeloos‭, ‬appelsap heeft kleur en smaak‭, ‬maar wijn heeft bovendien die nauwelijks te definiëren‭, ‬vluchtige‭, ‬ongrijpbare spirit die alcohol heet‭. ‬Alcohol symboliseert de bijzondere spiritualiteit van dit superscheppingsproduct‭: ‬het verbindt de mensheid met de Schepper en met elkaar‭. ‬In plaats van aan de wijn verslaafd te raken en dus te ontmenselijken‭, ‬is wijn juist bestemd om onze bevrijding te bevestigen‭, ‬om onze samenleving te heiligen‭, ‬ons met de Heilige te verbinden en meer en meer mens te worden naar Zijn Beeld‭. ‬

‭* ‬Het Hebreeuwse woord voor wijn is‭ ‬יין‭ ‬jajin‭, ‬met tweemaal een Jod en een Nun aan het slot‭. ‬De twee Jods‭ ‬יי‭ ‬verwijzen naar J.HW.H‭ -‬Jêhóshua`‭ ‬יהושע‭ ‬en de Nun‭ ‬ן‭ (‬נ‭) ‬is de letter van de bevrijding‭, ‬van de Intocht in het Beloofde Land onder leiding van de Jehoshua`‭ ‬de zoon van Nun‭. ‬

De dankzegging over de wijn aan de huistafel

Het ritueel van de dankzegging over de geheven wijnbeker stamt niet uit de Joodse synagoge‭, ‬maar uit het Joodse huis‭. ‬Elke Shabat en bij de hoogtijdagen wordt aan de huistafel dankzegging gedaan over de wijn‭, ‬meestal door de oudste zoon waarna men de beker‭ ‬ronddeelt‭. ‬De Kerk heeft het monopolie over deze dankzegging naar zich toe getrokken‭, ‬heeft daardoor onbedoeld meegewerkt aan de ontkerstening en secularisatie van de samenleving‭. ‬Zolang het gezinsleven en het publieke leven onder de hoede stonden van de‭ ‬Kerk bleven de rampzalige gevolgen ervan beperkt‭, ‬maar toen de samenleving gaandeweg meer mondig werd en zich onttrok aan de kerkelijke bevoogding‭, ‬werden de gevolgen zichtbaar in de ontheiliging van gezin en samenleving‭.‬

De ontheiliging of secularisering van de wijn is de ontheiliging‭, ‬secularisering van de samenleving‭: ‬waar de geheven wijnbeker de schepping niet meer heiligt‭, ‬raakt de schepping weg uit het Krachtenveld van de Heilige en komt de demon van de Drank de leegte vullen‮…‬‭ _‬