Een stelling en enkele notities n.a.v. een gesprek met Israëliërs
(gepubliceerd eind 2020)
Niet eerder hebben wij in Israël meegemaakt dat het volk zo onderling verdeeld is. Links en rechts staan, meer dan in andere landen, echt lijnrecht tegenover elkaar en maken elkaar voor vele nare dingen uit. Daarnaast is er een grote orthodox Joodse groepering die zich steeds feller afzet tegen alles wat seculier is en zijn er in Israël, zoals overal ter wereld, ook velen die onder meer geloven dat Covid 19 geen pandemie maar een ‘plandemie’ is en die zich daarom heftig verzetten tegen opgelegde regels. Het lijkt wel oorlog af en toe, maar dan intern. Het maakt de Israëliërs minder alert voor de kwetsbare situatie waarin we ons als klein landje bevinden. Grote mogendheden als Iran, Irak en vele terroristische groeperingen wrijven in hun handen nu de Israëliërs meer met elkaar overhoop liggen dan dat zij blijkbaar denken aan de gevaren om ons heen. Feit is dat Israël tijdens een externe oorlog plots de samenhorigheid wel opzoekt en de eigen meningen even terzijde zet.
De externe oorlogen die Israël gevoerd heeft in haar 72-jarig bestaan, zijn gelukkig door haar gewonnen. Israël kan het zich ook niet permitteren een oorlog te verliezen want dan zou zij niet meer bestaan…
De tegenstanders van Israël zijn zonder uitzondering religieus gemotiveerd. Met name de Gaza-oorlogen, die door Hamas (ondersteund door Iran en Qatar) beleefd worden als een heilige oorlog, een Jihad, zijn daar een overtuigend voorbeeld van. Behalve het sterke Israëlische militaire overwicht zijn er gelukkig ook Joodse soldaten die overtuigd religieus gemotiveerd zijn om het Land Israël te verdedigen. Maar we kunnen ons afvragen of het er voldoende zijn en of Israël toch niet te veel op haar militaire wapens en technische knowhow steunt? Inmiddels heeft niet alleen Israël anno 2020 de meest geavanceerde militaire wapens en vliegtuigen in het Midden-Oosten; haar buurlanden hebben dit alles doorgaans ook, maar zal ze er baat bij hebben om religieuze wapens in te zetten: gebed en vasten!
Wat wanneer er tegenover deze Islamitisch-religieus gemotiveerde ‘strijders’ ‘geheiligde legerscharen’ komen te staan? We weten dat deze er min of meer ook wel zijn en dat vanuit de bevolking (maar ook wereldwijd door Christenen) in oorlogstijd voor iedere soldaat gebeden wordt. Ook is het zo dat vele ten strijde trekkende soldaten, ook seculiere, een klein talliet met tsitsit, gedenkkwastjes, dragen. Maar wat als we het nog sterker voorstellen: zou niet een gehéél geheiligd volk zich moeten opstellen, een Am Qadosh, een door God geheiligd volk (Ex.19:6) dat éénparig, als één volk, zijn hoge roeping aanvaardt om een licht voor de volken te zijn?
Hoe zou Israël zich als zodanig openlijk kunnen presenteren? Dat zou kunnen, zo werd gesteld in het gesprek met de Israëliërs, door als een Am ‘Echad, als één volksgemeenschap, zoals ooit bij de Sinai publiekelijk, voor de oren van de hele wereld (nu dan via Whatsapps, TV e.d.) te herhalen en te bevestigen wat men indertijd als met één mond heeft uitgesproken: na’aseh we nishma. Dat wil zeggen: we zullen doen, we zullen Uw Richtlijnen voor een geheiligde samenleving daadwerkelijk opvolgen en we zullen horen, we zullen saam-horig worden, ons samen gaan verdiepen in de wijsheid van deze Richtlijnen opdat we die met overtuiging kunnen doorgeven aan onze kinderen en aan de volkerenwereld. Zo’n manifestatie zou een enorme uitstraling hebben op heel de volkerenwereld, maar zou ook een start zijn voor een heel nieuwe volkssamenleving, voor een Am ‘Echad, waarbij de kloof tussen religieuze en seculiere Israëliërs, die zoals gezegd pijnlijk groot is en onoverbrugbaar lijkt, gaat verdwijnen. Want het samen horen naar de Woorden van Israëls God schept een unieke saamhorigheid.
Niet alleen de volkerenwereld (de kerken voorop) maar ook velen van het Joodse volk zelf (de Joodse orthodoxie met name) doet net alsof er op 14 Mei 1948 niets gebeurd is: men zet de oude tradities voort, handhaaft dezelfde structuren of patronen. Het eeuwenlang verstrooide Godsvolk dat tijdens de Romeinse ballingschap in een veelheid van groepen en groepjes uiteengevallen is, blijft ook hier in Israël een onderling verdeeld volk. Elke groep koestert zijn eigen inzichten, volgt de richtlijnen van de rabbijn van ‘toen en toen,’ draagt een streimel/bontmuts zoals ‘toen en toen’ en volgt de gebruiken die gestempeld zijn door het land van herkomst. Men doet wat men altijd deed: in plaats van voorleven is men gericht op overleven. Zoveel mogelijk onopvallend terzijde van de Grote Weg draait men rond in eigen kring, en probeert men de eigen organisaties, synagogen, jeshiva’s (religieuze scholen) draaiende te houden.
Doen de volken eigenlijk niet hetzelfde, de kerken voorop? Doen ook zij niet net alsof er niks gebeurd is 1948? Alsof Israël niet terug is op zijn post als een ‘candlelight’ in het donker van onze huidige verwarde wereldsamenleving. Immers als geen ander heeft Israël woorden en inzichten gekregen, die baanbrekend zijn voor de vernieuwing van heel de wereldsamenleving. (Ps. 147:10,20; Micha 4:1-4). Het lijkt alsof de kerken, evenals de Joodse orthodoxie, leven onder een glazen stolp zonder contact met de echte Realiteit, zonder te beseffen wat in Israël 72 jaar geleden Gebeurd is. En zonder op te merken wat hier nog steeds Gebeurt. Want er Gebeurt hier iets, er Gebeurt hier meer dan oorlog, meer dan raketgeweld over en weer!
Terugziend op dit gesprek met de Israëliërs beseften wij dat we over deze twee thema’s – de heilige oorlog en het historische keerpunt van 1948- nog lang niet uitgepraat zijn, in Israël niet, maar ook onder de Gojim niet. Misschien kunnen onderstaande notities over de ‘heilige oorlog’ een klein aanzetje geven tot een vervolg.
1. Een ‘heilige oorlog’ kan religieus of ideologisch geworteld zijn. De Gaza-oorlog, of een eventuele Hezbollah-Iranoorlog, is duidelijk religieus van aard. Een kernzin uit het Hamas-handvest luidt: Allah is ons doel, Mohammed is ons voorbeeld, de heilige Koran is onze grondwet, de heilige oorlog is ons middel, en de dood in deze heilige oorlog is ons hoogste verlangen. Volgens Hamas is ‘Palestina,’ het huidige Israël met inbegrip van de ‘bezette’ (betwiste) gebieden een goddelijke stichting die nooit meer ongedaan gemaakt kan worden. Anders gezegd: ‘Palestina’ behoort bij het gebied waar Allah zijn hand op gelegd heeft, de Dar al Islam, en compromissen zijn hierbij niet mogelijk. Omdat het Allah’s gebied is, zijn alle Moslims overal ter wereld en in alle generaties verantwoordelijk voor het gebied wat eeuwenlang Palestina heeft geheten. Daarom raakt wat er sinds 1948 gebeurd is alle Moslims diep in hun religieuze gevoelens. Zij weten echter geen antwoord te geven op de vraag of er ooit archeologische vondsten zijn gedaan die op een Arabisch Palestina duiden of op de vraag naar een Palestijnse munt of een Palestijns volkslied. ‘Palestijnen’ die in Israël wonen zijn nooit een eigen volk geweest. Zij zijn dezelfde Arabieren als die in het huidige Jordanie, Syrië en Libanon wonen. Stammen die eeuwenlang van hier naar daar zwierven. Wat zij tezamen niet willen is een niet- Arabische staat in hun midden.
2. Behalve deze religieuze oorlog is er een ideologische oorlog. Een oorlog, zoals de Tweede Wereldoorlog tegen de ideologie van de Nazí’s en de Koude Oorlog tegen de communistische ideologie. Eigenlijk is elke ideologie een vorm van religieuze filosofie: ideologieën zou men seculiere religies kunnen noemen. Niet alleen omdat de basisideeën het ‘gezond verstand’ te boven gaan, maar ook omdat er bijna altijd sprake is van een zekere begeestering, en van charismatische leiders, die als volkspredikers massa’s mensen voor de basisideeën enthousiast weten te maken, meestal in combinatie met volksmuziek, zang en dans.
Onder deze noemer valt ook de ‘heilige oorlog’ die wortelt in de Grieks- Hellenistische religieuze filosofie. Enkele kenmerkende zinnen uit dit Griekse handvest luiden: alle mensen zijn gelijk, allen hebben hetzelfde innerlijk: een goddelijke vonk. Een volk als Israël dat apart wil zijn als Joodse Staat is een achterhaalde institutie, niet meer van deze tijd, volgens zo’n handvest. Wij zijn allen wereldburgers, stedelingen (in de wereldtaal: citizens, afgeleid van city: stad): de stad is onze woon- en werkplaats; als stedelingen zijn we zeer gesteld op gemak (met alle mogelijke technische midden) en op genot (sport, spel, theater, muziek, dans etc.). De aarde, ons stedelijke ‘ommeland’ is ons gebruiksvoorwerp: hier mogen wij recreëren en herstellen van de stadse drukte en hier mogen boeren en tuinders zorgen voor onze voedselvoorziening, ook met alle mogelijke technische middelen.
3. Deze ‘Griekse’ ideologie lijkt vriendelijk-vredelievend en zeer tolerant, helemaal niet oorlogszuchtig. Maar dat is schone schijn. De aarde, Gods schepping, is slachtoffer van deze over verstedelijkte en over vertechniseerde cultuur. Volgens de Bijbel is de aarde geen menselijk gebruiksvoorwerp, maar God wil juist, andersom, de mens gebruiken als ‘grondpersoneel’ om Zijn schepping te beheren! Zoals staat in Gen.1 vers 26: ‘Laat ons mensen maken die op ons lijken en die gaan zorgen voor al wat leeft in de zee en de lucht en op de aarde.’
Maar niet alleen de aarde, ook het aparte volkje Israël in het kernland der aarde is het slachtoffer van deze vriendelijk- vredelievende en tolerant lijkende ideologie. Alle mensen zijn gelijk, er kan geen sprake zijn van ongelijktijdigheid, van voortrekkers, van eerderen, van eerstelingen. Israël is niet Gods uitverkoren eersteling, niet een door Hem geheiligd, apart gezet volk. Israël moet zich oplossen in het grote geheel van de multiculturele wereldvolkerengemeenschap. Als Israël dat niet wil, als het Joodse volk niet gelijkgeschakeld wil worden, dan moet het daartoe gedwongen worden. Israëls ‘apartheidspolitiek’ moet met alle macht bestreden worden. Liefst met zacht humanistisch ‘Grieks geweld:’ met diplomatie, met mediageweld, met economische boycot. Maar desnoods moet het gebeuren met hard fascistisch ‘Romeins geweld:’ met militair ingrijpen door de legerscharen van de verenigde kosmopolitische wereldgemeenschap, die in een heilige oorlog Jeruzalem, deze hardnekkig Heilige Stad waar al vanouds de Joodse weerstand wortelt tegen de kosmopolitische droom van de gelijkschakeling, voor de derde keer met de grond gelijk wil maken!
4. De overeenkomst tussen deze drie ‘heilige oorlogen’ is dat ze gericht zijn tegen Israël: Israël moet van de kaart, Israël moet gelijkgeschakeld, Israël’s hoofdstad moet met de grond gelijkgemaakt worden en het volk moet weer in ballingschap. Het verschil is dat de Islamitische heilige oorlog Israël wel bedreigt en benauwt, maar deze bedreiging niet daadwerkelijk uitvoert, terwijl de neo-Griekse tegenstander Israël daadwerkelijk verdrukt en het zijn identiteit wil ontnemen; de neo-Romeinse vijand tenslotte wil het centrale hart van Israël, Jeruzalem, vernietigen en het volk opnieuw verstrooien. Psalm 83 spreekt weer eens boekdelen: ‘Laten we hen vernietigen zodat aan de naam van Israël niet meer gedacht worde.’
5. In Daniël 10 is sprake van de Sar van Perzië en de Sar van Griekenland. Wat is een ‘sar’? Sommigen denken dat het woord ‘sar’ nog doorklinkt in de titels Tsaar en Caesar, titels voor de historische grootheden in het Romeinse en Russische wereldrijk. Een Sar is echter geen historisch zichtbare, maar een geestelijk onzichtbare grootheid: hij is de volksgeest of ‘luchtvorst’ die de identiteit van een volk bepaalt en die door middel van de volksleider het volk opstuwt in een bepaalde richting. In dit geval gericht tegen het voortbestaan van Israël. Als antwoord op het gebed voor zijn volk ontmoet Daniël een Goddelijke gestalte Die hem zegt dat de strijd tegen de Perzische Sar zo goed als voorbij is We hopen en bidden dat dit ook moge gelden voor een komende strijd tegen de door het huidige Perzië gesteunde Hamas.
Maar daarna krijgt Daniël te horen: als de strijd tegen Perzië beslist is zal onmiddellijk daarna de Sar van Griekenland zijn macht laten gelden. Destijds betekende dat voor het volk van Daniël een zeer zware verdrukking onder de Griekse vorst Antiochus Epifanes, die de Joodse identiteit wilde uitwissen en het volk wilde gelijkschakelen. Erger dan de Perzische dreiging was de Griekse verdrukking. Mocht de geschiedenis zich herhalen, wat voor Grieks-Europese verdrukking staat ons dan nog te wachten? Mogen we binnenkort uitzien naar een verloste wereld onder het bestuur van de Schepper en Koning der wereld Zelf, onder bestuur van Meshiach Jehoshua?