Aliyah-Opgangsfeesten
Shawu`oth שבועות/Wekenfeest/Pinksterfeest is het tweede van de drie Opgangs(pelgrims)feesten die JHWH, zo lezen wij in Deuteronomium 16:16, heeft ingesteld. Als eerste ontving Israël de opdracht om de drie Opgangsfeesten te vieren. Maar de opdracht is ook bedoeld voor hen die zich met Israël verbonden weten zoals Ruth, de Moabitische, die uitriep tegen haar schoonmoeder Naomi terwijl zij op weg waren naar het land Israël: ‘Uw Volk is mijn Volk en uw God is mijn God’.
Pesach פסח is het eerste Opgangsfeest en Sukkoth/סוכות/Loofhuttenfeest het derde. De profeet Zacharia profeteert in zijn boek, hoofdstuk 14:16, dat ooit in ieder geval de hele wereld het derde opgangsfeest zal vieren.
Wat is een Opgangsfeest, een ‘aliyáh-feest’ of chag hama`alot? Het woord ‘aliyáh’ komt van het werkwoord ‘áláh עלה : opgaan, reizen, meestal bedoeld in de zin van naar een hogere plaats gaan en betekent ook bovenkamer, opperzaal. Wanneer een synagogebezoeker een tekst uit de Tanach/OT mag meelezen dan heet dat ook ‘op áliyah gaan’: men klimt op de verhoging, de ‘bimáh’ waar de Thorarol ligt.
Het werkwoord `áláh komt het eerst voor in Genesis 2:6 waar er staat dat er een mist/vluchtige damp omhoog ging vanaf de aarde.
`aláh עלה heeft woordverband met `oláh עולה, brandoffer, een brandoffer gaat met de geur en rook omhoog. Ruth gaat op aliyah en vestigt zich in Bethlechem בתלחם, vlakbij Jeruzalem, de ‘Aliyahstad’.
Men placht tijdens de drie opgangsfeesten vruchten van het land mee te brengen. Alle drie de feesten zijn ook aardse oogstfeesten: de gerst en tarwe oogst van Pesach en Shawu`oth en het veelzijdige vruchtenfeest van Sukkoth.
Er is ook merkwaardig woordverband tussen `alíyáh en `alwáh, waarbij de Jod י gewisseld is met de Wav ו := goddeloosheid, ongehoorzaamheid = doen wat ons als mens goeddunkt. (De mens is het beeld van de letter Wav, de zesde letter, geschapen op de zesde dag, Wav betekent haak, verbindingmaker. De mens weet als geen ander schepsel uitmuntend het ene met het andere te verbinden, koppelingen te maken, zowel praktisch als geestelijk).
Een Opgangsfeest heeft als eindbestemming altijd de stad Jeruzalem ירושלים. Jeruzalem is de navel van de wereld en ook het liturgisch centrum bij uitstek. Daar wenst Hij gedankt en gediend te worden. De berg Tsion ציון is de plaats die Hij lief heeft boven alle woningen van Jacob (psalm 87). In Tsion is Zijn Woning en daar wil Hij de volkeren bijeengeroepen zien. We lezen in de Bijbel dat Jêhóshua` van Nazaret נצרת (Natseret) ook met name tijdens de Opgangsfeesten in Jeruzalem aanwezig is. Als 12-jarige jongen is Hij met Pesach in de Godsstad en Hij getuigt van Zichzelf tijdens het Sukkothfeest in Jeruzalem.
Om in Jeruzalem te komen zul je ‘omhoog’ moeten. Dat weet een ieder die wel eens naar Jeruzalem ging per bus of auto. Eenmaal aangekomen in de stad is er daarna weer een klimtocht om naar de middelste berg, de Tempelberg te komen.
Het is een eer om te mogen klimmen, ‘aliyáh te maken naar de berg die ooit de hoogste berg ter wereld zal zijn. Dat is het fysieke gedeelte, we mogen best wat moeite doen om naar Zijn Woning te komen, om geld te sparen voor een reis naar Israël, maar bárukh haShém, prijst Zijn Naam, hoeven wij niet geestelijk omhoog te klimmen via allerlei mystieke wegen. Immers de kern van de Bijbelse Boodschap is dat God naar óns toe komt, gekomen is: Hij is Immanu-El עמנואל, God met ons. Hij troont op de lofzang van Israël, psalm 22:4, daarmee geven wij Hem gelegenheid naar beneden te komen, de Aanwezige te zijn. Hij is zoals Zijn Taal is, het Hebreeuws, de Taal die van Boven naar beneden komt. Het is overal goed Hem te loven, maar boven alles in Jeruzalem. Bijzonder en hoopvol om te lezen dat al eeuwen lang iedere Joodse Pesachviering buiten Israël eindigde en nog steeds eindigt met de wens: le’shanah haba`ah birushalajim לשנה הבאה בירושלים: volgend jaar in Jeruzalem! Na eeuwen van vervolging en ballingschap is dit voor vele Joden uitgekomen. Maar ook vandaag de dag zijn er de zogenaamde ’Ruthies’ die zich verbonden weten met de God van Israël en Zijn Volk die dezelfde verwachting uitspreken. Wie gaat er (een) volgende keer mee?