31-01-2023

De olijfboom als beeld van Israël

Tisha’‭ ‬be’Abh is‭ ‬ ‬de herinnering aan de verwoesting van de Tempel‭, ‬de Heilige Woning Gods op de Berg Tsion‭. ‬Deze verwoesting heeft maar liefst tweemaal in de geschiedenis plaatsgevonden op de 9e‭ ‬dag van de maand Abh‭. ‬Flavius Josephus beschrijft in de‭ ‬‘Joodse oorlog’‭ (‬Bellum Iudaicum‭) ‬dat in het jaar 70‭, ‬onder leiding van Titus‭, ‬de tweede tempel werd geplunderd en verwoest‭. ‬In het boek Jeremia lezen we over de aanloop naar de vernietiging van de eerste tempel door de Babyloniërs‭. ‬Een opvallende tekst uit Jeremia blijkt verbonden met deze treurdag uit de Joodse geschiedenis‭:

Een groene olijf‭, ‬schoon van prachtige vrucht‭, ‬heeft de HERE u genoemd‭; ‬onder geluid van groot gedruis heeft een vuur zijn loof‭ ‬aangestoken en zijn takken zijn verbrand‭.‬’

(‬Jeremia 11:16‭)‬

De Olijfboom‭, ‬ook wel Olea Europaea genaamd‭, ‬is een boom die veelvuldig in de Bijbel wordt genoemd‭. ‬Deze aloude boom groeit al tijden in en om het Beloofde land en kan zelfs een leeftijd tot 2000‭ ‬jaar bereiken‭. ‬De olijfboom groeit daar op rotsachtige kalkhoudende gronden‭. ‬In Jeremia wordt het volk Israël vergeleken met deze‭ ‬zajith ra`ânán‭, ‬groene olijfboom‭. ‬Volgens de rabbijnse traditie komt dit door de parallel met de olijvenoogst en het volk Israël‭. ‬Men beschrijft het oogstproces waarbij de olijven aan de boom blijven hangen totdat ze rijp en gerimpeld zijn‭, ‬daarna worden de olijven uit‭ ‬de boom geslagen‭. ‬Nadat de olijven‭ ‬geslagen‭ ‬zijn‭, ‬worden ze gemalen in een pers‭, ‬waarna de gemalen moes wordt‭ ‬opgehangen‭ ‬in een net van touwen en‭ ‬verdrukt‭, ‬geperst door er stenen‭ ‬bovenop te leggen en zo de olie te oogsten‭. ‬De rabbijnen vergelijken dit proces met het Joodse volk dat overheerst is door heidense volkeren‭, ‬waarbij de Joden uit hun woonplaatsen geslagen zijn‭, ‬gevangen werden genomen‭, ‬in ketens werden opgehangen en door‭ ‬hun vijanden verder werden verdrukt‭. ‬

Het is op Tisha’‭ ‬be’‭ ‬Abh dat deze gebeurtenissen‭, ‬de olijvenoogst‭, ‬worden herdacht‭. ‬Desondanks is de olijfboom niet alleen een beeld van vernietiging en onderdrukking‭. In het artikel ‘Het beeld van de geënte olijfboom’ gaan we in op de verschillende eigenschappen van de olijfboom‭. ‬Het thema Loofhuttenfeest of Sukkoth is bij uitstek geschikt om de olijfboom verder uit te diepen als één van de zeven vruchten van het beloofde land‭.‬