Hart is לבב lebhebh* of ook wel lebh לב in het Hebreeuws

Het werkwoord waar lebh vanaf komt is לבב labhabh wat als zodanig niet in de Tenach voorkomt, maar wel onder meer in de lijdende vorm (de niph’al-vorm) als nilbhabh * נלבב (nilvav) en dit betekent: tot inzicht komen.

Het woord lebh zien we voor het eerst in Genesis 6:5 ten tijde van Noach waar staat dat de inbeeldingen van het hart van de mens alleen maar boosheid voortbrachten.

De mens is gemaakt naar het beeld en de gelijkenis van God, zo staat er in Genesis 1:26: נעשה אדם בצלמנו כדמותנו na’aseh adam be’tsalmenu (beeld) kidmotenu (gelijkenis). Alleen de uiterlijke overeenkomsten worden beschreven. Toch lezen we in Genesis 6:6 dat ook God een Hart, een Lebh heeft. Vervolgens staat er dat het God pijn deed in Zijn Hart om de boosheid te zien bij de mens: hun overdenkingen zijn alleen maar slecht, continue de hele dag door מחשבת לבו רק רע כל היום machshebhot libo raq ra kol ha’jom.

In Genesis 8:21 staat dat het mensenhart vanaf de jeugd al boos is: jetser lev ha’dam ra mienoerav יצר לב האדם רע מנעריו

Hoe kunnen wij weten wat er zich afspeelt in Gods Hart, hoe kunnen we als schepselen weten hoe Hij denkt? Beschrijvenderwijs, begrijpelijk voor ons mensen met ‘opvliegende harten’ heeft Mozes het waarschijnlijk zo opgetekend of overgeleverd gekregen via de generaties van wijzen vóór hem. Het is overduidelijk dat God vertoornd was en boosheid komt uit ons hart, redeneerde men, het centrum van het zielenleven, en vandaar dat de tekst spreekt over pijn in Gods Hart.

Lebh לב komen we ook tegen in bijvoorbeeld Gen 17: 17 waar in de meeste vertalingen staat dat Abraham ‘bij zichzelf zei’… op het moment dat hij hoorde dat zijn nageslacht zal zijn als de sterren aan de hemel, maar in grondtekst staat het woord lebh, in zijn hart.

Vaker wordt voor hart het woord lebh לב gebruikt met één Beth maar ook dikwijls met twee Beths: lebhabh לבב

De eerste keer komen we lebhabh tegen in Gen 20:5 waar Abimelech zegt dat hij in de ‘onschuld van zijn hart’ Sara wilde trouwen omdat hij niet wist dat zij Abraham toebehoorde.

Nog een bijzondere tekst met het woord lebh vinden we in Daniel 2:30. Daniel legt de droom uit van Belshazar zodat, zo staat het er, de koning zelf de gedachten van zijn hart leerde kennen…

En het hart van Nebukadnezar werd als het hart van een beest zodat hij niet meer onder de mensen werd gerekend en zelfs gras at (Dan 5:20 e.v.). Belshazar verootmoedigde zijn hart niet, staat er in Daniel 5 vers 22 en daarom werd hij verstoten.

Een mooi woordverband met lebh vinden we in het woord labhah לבה wat vlam betekent. Iemands hart kan ook geheel in vuur en vlam staan voor het één of ander en een לבי lebhi is een leeuw, een dier wat moedig van hart is (wat dus lef, lebh, heeft!) en is niet voor niets de koning der dieren.

In psalm 37:4 staat ’Verlustig u over de daden Gods, dan zal Hij u geven de wensen van uw hart, jiten lega mishalot libecha יתן לך משאלת לבך. Mishalot משאלות zijn de vragen die een mens kan hebben. Een she’elah is een vraag. Er staat niet: de wensen van uw ogen of oren maar die van onze diepste roerselen.

Ook mooi in psalm 20:5: ‘Hij geve u naar uw hart en doe al uw plannen in vervulling gaan’

יתן לך כלבבך

‘Mijn zoon, geef mij je hart,’ staat er in Spreuken 23:26, niet je hersenen of je ogen. God toetst ook ons hart en de nieren volgens Jeremia 11:20.

Niet voor niets bestaat het woord lebh לב of ook lebhabh לבב uit de letter (s) Bet ב. Beth betekent woning, huis. Fysiek gezien is een hart een ‘leeg’ orgaan wat steeds weer gevuld wordt met bloed. Bloed, דם dam daarin is het leven, de ziel, zegt God. God wil wonen in de kamertjes van ons hart, ons doorstromen met Zijn Levende Adem. Of laten we er andere geesten in huizen die ons gaan beheersen; die het kwade steeds in ons naar boven willen halen? We zijn bevrijd door het Bloed van het Lam, maar we weten allemaal dat het niet gemakkelijk is steeds die bevestiging weer te herhalen te bevestigen. De mens is geneigd tot kwaad van de jeugd af immers. Doen we dat niet dan kunnen we gemakkelijk weer afglijden in allerlei verslavingen. Het is zoals die gelijkenis van degene die zijn huis, beth, schoonmaakte en de duvels eruit veegde, maar niet vulde met de goede Geest zodat boze krachten terugkwamen en een opgeruimd huis, beth, lebh aantroffen en zo werd het erger dan voorheen. De remedie is danken, steeds weer danken dat Hij ons bevrijd heeft. Op grond daarvan raken we steeds verder los van de slovende slavernij van zonde. Het kwaad, de satan, de tegenspreker, is overwonnen maar we moeten hem steeds aanspreken dat hij weg moet gaan! Opnieuw en opnieuw, het hoort a.h.w. bij het dagelijks brood waar we voor dankzeggen, dat we danken voor de bevrijding van ons lebh, ons hart!

Tot slot: de Hebreeuwse Bijbel begint met de letter Beth ב en eindigt met de letter Lamed ל (2 Kr. 36:23). Maar ook de Torah eindigt in het Hebreeuws met de letter Lamed ל (Israel ישראל ). Samen vormen deze twee letters het woord voor hart, lebh(v) לב. De bedoeling van Gods Woord is dat Zijn Woorden in ons hart komen!

*uitspraak levev maar we schrijven bh i.p.v. v omdat het hier de letter Beth in zachte vorm betreft, niet te verwarren met de uitspraak van de Waw (w,v)