Wat is het verschil?
1. gój, גוי is een volk in de algemene zin van: een groep families die dezelfde taal spreken en bij elkaar wonen op een bepaald grondgebied. Op zich heeft het woord geen negatieve betekenis. Tegen Abhraham zegt Adonai dat hij zal uitgroeien tot een gój gadol, een groot volk (Gen. 12:2). Het meervoud גוים (gójim) heeft een wat negatieve lading en vertaalt men doorgaans met heidenen,* een term die doelt op de ‘onbekeerdheid’ van de volken: de volken die zich nog niet gekeerd hebben tot de God van Israël, maar zich nog laten leiden door ‘tussenwezens,’ volksgoden.
* Ons woord ‘heiden’ komt waarschijnlijk van heidebewoner: de nog onbeschaafde buitenmens, die buiten de cultuur staat en ‘bekeerd’ moet worden.
2 עם ’am, doelt vooral op ‘volk’ in de zin van een volksgemeenschap met een gemeenschappelijke, cultureel-religieuze gerichtheid. עם am is verwant met het net zo geschreven woordje עם `im (met): een ’am עם is een volk dat niet alleen burgerlijk administratief bij elkaar hoort, maar dat ook mét elkaar leeft, een samenleving is.
3. `umáh אומה hangt samen met אם ém: moeder. Het komt weinig voor; alleen in het meervoud אומים ’umím (soms לאומים lê’umím). Het duidt op de gemeenschappelijke afstamming: volksstammen.