26-06-2023

Elohim

In de vertalingen van Genesis lezen we dat God de aarde schiep‭: ‬Bereshiet bara‭ ‬Elohim‭. בראשית‭ ‬ברא‭ ‬אלהים‭ ‬Het Hebreeuwse woord voor‭ ‬goden‭ ‬is ook‭ ‬elohim‭, אלהים‭ ‬dat taalverwant is met‭ ‬el‭: ‬אל‬naar‭, ‬naartoe‭. ‬Dat we de eerste keer‭, ‬dat‭ ‬Elohim‭ ‬voorkomt‭, ‬als een enkelvoud vertalen‭, ‬komt doordat het werkwoord‭ ‬bara‭ ‬ברא‭ ‬betekent‭: ‬“Hij‭ ‬heeft geschapen‭.‬”‭ ‬Hij‭ ‬is een enkelvoud‭! ‬

Psalm 82:1‭ ‬zegt duidelijk dat er meerdere wezens zijn die goden worden genoemd‭: ‬God spreekt recht in de kring der goden‭, ‬elohim‭ ‬staat er in het Hebreeuws‭. ‬Het gaat hier over wezens die ondergeschikt zijn aan Hem‭. ‬Beide keren wordt God in deze Psalm met Elohim aangeduid‭: ‬zowel onze Schepper als degene(n‭) ‬met wie Hij vergadert‭.‬

Elohim is ook verwant‭ ‬met‭ ‬eleh‭ ‬אלה‭ ‬(deze‭, ‬die‭, ‬die andere‭) ‬of met‭ ‬elah‭, ‬een grote boom die vóór of nà ons is in de tijd en die tegelijk diep in de aarde wortelt én hemelhoog is‭. ‬Elohim zou men kunnen vertalen als‭ ‬die dáár‭, ‬aan de overkant‭ ‬of‭ ‬die grootheden die ons ver overstijgen in ruimte en tijd‭. ‬In de Griekse vertaling van de Hebreeuwse Bijbel wordt het soms weergegeven door aggelos‭ (‬engel‭, ‬spreek uit angelos‭), ‬zoals ook‭ ‬in de Statenvertaling‭ (‬Ps.8:6‭).‬

Israëls God is zeker niet één van die vele goden‭, ‬maar Hij is de Schepper van die allen‭. ‬Hij schiep de hemel en al hun heerscharen‭ (‬Gen. 2:1‭): ‬Zebaoth‭ (‬tsebhaoth‭, ‬hemelse machten‭) ‬is nagenoeg synoniem met elohim‭.‬

Onlosmakelijk is de naam Israël gekoppeld aan God‭. ‬God is niet God-in-het-algemeen‭, ‬maar déze God‭. ‬Zoals er geen mens is in het‭ ‬algemeen‭, ‬maar alleen déze mens‭; ‬Jan‭, ‬Marieke of Gijs‭, ‬verbonden aan déze familie‭, ‬dít volk‭, ‬dít land‭, ‬zo is Hij de God van Abraham‭, ‬Isaäk en Jacob‭, ‬Die Zich verbonden heeft aan dít volk, aan dít land‭. ‬Israël is als het ware Gods achternaam‭. ‬“God is nergens als Hij niet ergens is”‭ (‬Miskotte‭): ‬Hij heeft zich aan Israël verbonden om van dááruit heel de mensheid van dienst te zijn‭. ‬Wat een Schepper‭, ‬wat een Elohim‭. ‬Baruch haShem‭ (‬prijs de Naam‭.)