Exodus 20:18… ‘en zij zagen de stemmen en de bliksem en het geluid der bazuinen.’ Zo staat het er in het Hebreeuws, in de vertaling valt het woord stemmen, קולות qolot, weg. In plaats daarvan wordt het woord donderslagen gebruikt in de vertaling.
Een erg interessant artikel werd ons in de handen geduwd over deze bijzondere Bijbeltekst. Hoe kan men het geluid van een stem of ook een donderslag, zo men wil, zien??
Toen Jaakov Chaim Guggenheim deze Bijbeltekst bewust las, ontsproot bij hem een idee. Als ingenieur voor de Israëlische luchtmacht, was hij één van degenen die de Lavi Jet heeft ontwikkeld, mede daardoor wist hij dat met bepaalde geavanceerde technieken geluid getransformeerd kan worden naar beeld en zelfs naar beeld dat correspondeert met het gegeven geluid. Hij vroeg zich af of dit ook mogelijk was met de uitspraak van het Hebreeuws: de donder die men aan de voet van de berg Sinai letterlijk zag. Hoewel twijfelend, begon hij te experimenteren met de computer. Hij kwam er al snel achter dat de chips niet krachtig genoeg waren om alle informatie te verwerken. Echter, toen er krachtiger chips op de markt kwamen, werd het mogelijk om geluiden in beeld weer te geven.
Een aantal jaar daarvoor had hij in Parijs het gebruik van de sonograaf gezien. Deze machine maakte het mogelijk om geluid uit de natuur om te zetten in beeld. Het getjilp van een vogeltje werd gezien op het scherm als het beeld van de omtrek van een vogeltje. Dit instrument zette Guggenheim op het juiste spoor, ondanks de vele onbeantwoorde vragen die hij nog had. Eén van deze vragen was: hoe hij de frequentie van het hoorbare kon laten stroken met de frequentie van het zichtbare. In de Bijbeltekst staat dat de mensen de stemmen zagen, oftewel: Gods stem moet in letters zichtbaar geweest zijn in de lucht. Als Gods woorden in zichtbare letters gevangen waren, zou de mens dit dan ook kunnen simuleren en, niet onbelangrijk: in welk schrift dan wel? En hoe zou het uitgesproken dienen te worden? De Hebreeuwse uitspraak in die tijd was vast anders dan de uitspraak nu in onze tijd!
Dan is er nog het Heisenberger Onzekerheids Principe, welke stelt dat paren van grootheden onderling onmeetbaar zijn, oftewel, de waarden van geluid en beeld liggen per definitie niet tegelijkertijd vast. Genoeg hobbels om overheen te komen dus.
Geluid is tweedimensionaal, beeld is driedimensionaal. Ook dat is een hobbel waar Guggenheim overheen moest komen. Hij berekende de invoer van informatie zoals het moet verschijnen in beeld tegelijk met het geluid. De relatie van deze twee grootheden is honderd tegen één. Dit betekent dat er een ontzaglijke hoeveelheid berekeningen verwerkt moesten worden. Deze berekeningen resulteerden in een nieuwe vinding, een nieuw type sonograaf, na degene die hij destijds in Parijs had gezien. Het algoritme (oftewel de reeks instructies die naar het beoogde doel leiden) van deze machine mocht het menselijk gehoor niet overstijgen terwijl het tegelijkertijd een zo fijn mogelijk afgestemde resolutie in beeld moet brengen. Daardoor werd het mogelijk om de Heilige Taal te zien zoals deze gesproken werd.
Het resultaat? Zeventien van de tweeëntwintig Hebreeuwse letters van het Hebreeuwse alphabeth hebben zich op het scherm van deze sonograaf laten zien, terwijl ze uitgesproken werden. Daarbij kwam ook nog de zesde letter waw, maar deze is gemakkelijk omdat het alleen maar een verticale streep is. Omdat niet duidelijk is of dit op toeval berustte, heeft Guggenheim het resultaat van deze letter buiten beschouwing gelaten.
Welk schrift werd gezien op het scherm? Het ashurischrift!*
Guggenheim probeerde verschillende uitspraken van het Hebreeuws: als beste in beeld kwam de Jeminitische uitspraak; iets minder sterk in beeld kwam de Sefardische uitspraak, de oorspronkelijke uitspraak van de Spaanse Joden; daarna het Afrikaans Hebreeuws en als slechtste, maar dan toch nog goed, kwam de Azkenazische, de van oorsprong Oost Europese uitspraak.
Hoe deed hij dit dan? Hij sprak de verschillende letters achter elkaar uit en deze letters kwamen dan in zicht op het beeldscherm. Als hij bijvoorbeeld de ע ajin uitsprak, verscheen er ook een ע ajin in Ashurischrift op het beeldscherm. Deze resultaten zijn verbluffend te noemen.
Er is een geestelijke kant aan deze ontdekking: waarom liet God de geluiden van het geven van de Torah op de berg Sinai zien? Waarom was dat nodig?
Het antwoord op die vraag zou kunnen liggen in het vermogen van de mens om te kunnen horen en zien en om deze zintuigen bij deze ervaring te verenigen.
Horen heeft met het ontvangen van geluiden te maken, dat is duidelijk. Maar geluiden hebben niet een duidelijke definitie: Wie spreekt er? Van welke kant komt het geluid? Als we het zo bekijken, zijn geluiden minder goed te plaatsen dan beelden. Er is minder controle op, men weet dikwijls beter wat het oog gezien heeft dan wat het oor gehoord heeft. We zijn ons met andere woorden vaak veel beter bewust van wat we zagen dan van wat we hoorden. Op de berg Sinai zag het volk Israël machtige openbaringen; men zag in feite in de verte, naar datgeen wat buiten de directe waarneming lag; men zag het geestelijke met de zekerheid dat men het zichtbare zag: men zag het onuitsprekelijke tastbaar en echt. Gods manier om hen goed ervan te doordringen, zoals Mozes sprak in Exodus 20:20: “Vreest niet, want God is gekomen, opdat Hij u verzocht en opdat Zijn vreze voor uw aangezicht zou zijn, dat gij niet zondigt.” Het was Zijn manier om Zijn volk ervan te doordringen dat Hij hun God is!
Meer over dit bijzondere fenomeen en de bijzondere voorbeelden van de Hebreeuwse letters zijn te vinden in het artikel: Seeing the sounds, even opgooglen.