(door Izaak van der Vlist)
Er zijn uitdrukkingen waarvan je je afvraagt: hoe zijn die eigenlijk ontstaan? Zo ook de uitdrukking dat het mij ‘geen bal interesseert, of ‘ik vind er geen bal an’. Wat heeft interesseren nou met een bal te maken? Volgens mij komt dit uit het Hebreeuws. Onlangs was ik aan het snuffelen in een boekje over Hebreeuwse grammatica en kwam ik een hoofdstuk tegen met ontkenningen. Er zijn twee heel gebruikelijke ontkenningen in het Hebreeuws: lo en al.
Lo לא wordt gebruikt voor een ontkenning zoals bijvoorbeeld in ‘lo ammi’ לא עמי niet mijn volk
Al אל gebruikt men voor dingen die niet mogen gebeuren, zoals ‘al tignobh’ gij zult niet stelen אל תגנוב
Maar… er staat dat in de plaats van lo לא weleens de ontkenning ‘bal ’בל voorkomt. En dat is juist, ik heb het nagekeken in het Woordenboek van Broers (blz. 43) en dit bal בל betekent zoiets als nauwelijks of (bijna) niet. Als iets je dus ‘geen bal’ interesseert, bedoel je te zeggen dat het nauwelijks iets voor je betekent. Klinkt veel minder grof toch, nu je dit weet…?
Dus als ik nu iemand tegenkom, die zegt dat hij ‘geen bal’ van het Hebreeuws snapt, dan zeg ik: ‘Sjonge, je praat toch al aardig Hebreeuws!’