15-06-2023

‘Geen bal an’

(‬door Izaak van der Vlist‭)‬

Er zijn uitdrukkingen waarvan je je afvraagt‭: ‬hoe zijn die eigenlijk ontstaan‭? ‬Zo ook de uitdrukking dat het mij‭ ‬‘geen bal interesseert‭, ‬of‭ ‬‘ik vind er geen bal an’‭. ‬Wat heeft interesseren nou met een bal te maken‭? ‬Volgens mij komt dit uit het Hebreeuws‭. ‬Onlangs was ik aan het snuffelen in een boekje over Hebreeuwse grammatica en kwam ik een hoofdstuk tegen met ontkenningen‭. ‬Er zijn twee heel gebruikelijke ontkenningen in het Hebreeuws‭: ‬lo‭ ‬en‭ ‬al‭.‬

Lo‭ לא‭ ‬wordt gebruikt voor een ontkenning zoals bijvoorbeeld in‭ ‬‘lo ammi’‭ לא‭ ‬עמי‭ ‬niet‭ ‬mijn volk

Al‭ אל‭ ‬gebruikt men voor dingen die niet mogen gebeuren‭, ‬zoals‭ ‬‘al tignobh’‭ ‬gij zult‭ ‬niet‬stelen אל תגנוב

Maar…‬‭ er staat dat in de plaats van‭ ‬lo‭ לא‭ ‬weleens de ontkenning‭ ‬‘bal‭ ‬’בל‭ ‬voorkomt‭. ‬En dat is juist‭, ‬ik heb het nagekeken in het Woordenboek van Broers‭ (‬blz‭. ‬43‭) ‬en dit‭ ‬bal‭ בל‭ ‬betekent zoiets als‭ ‬nauwelijks‭ ‬of‭ (‬bijna‭) ‬niet‭. ‬Als iets je dus‭ ‬‘geen bal’‭ ‬interesseert‭, ‬bedoel je te zeggen dat het‭ ‬nauwelijks‭ ‬iets voor je betekent‭. ‬Klinkt veel minder grof toch‭, ‬nu je dit weet…‬‭?‬

Dus als ik nu iemand tegenkom‭, ‬die zegt dat hij‭ ‬‘geen bal’‭ ‬van het Hebreeuws snapt‭, ‬dan zeg ik‭: ‬‘Sjonge‭, ‬je praat toch al aardig Hebreeuws‭!‬’‭ ‬