Onderstaande is afkomstig van “Lechaijim! of Op Zoek Naar Een Nieuwe Levensstijl” van wijlen ds R. Strijker. Een uiteenzetting van 18 hoofdstukken, van de stelling dat leven, volop leven, loven is: een volwassen samenleving is een samen-loving. Bronnenboek is de Bijbel en het oriëntatie-model het Jodendom.
Stellingen en vragen vooraf:
Stijl is een stelsel van vaste vormen, van omgangsvormen, voor het omgaan met God, de medemens en het medeschepsel.
Stijl is transportmiddel voor traditie: immateriële waarden laten zich in gestolde vorm, in beklonken gezegdes, in spreuken en gebeden, bewaren en doorgeven.
Hoe vinden we in onze tijd van verwarring en afbraak van levensstijl weer een aantal vaste vormen waarin men de Bijbels-Christelijke kostbaarheden kan vervoeren naar de komende generatie?
Met het oog op de toekomst kan het Christendom het beste terugkoppelen op zijn oorsprong: in het Jodendom is de Bijbelse levensstijl het beste bewaard.
De her-stilering of re-formatie van onze samenleving is een kwestie van tijd en tafel: van getijden (moadiem) en maaltijden (seoedot).
De heiliging van het alledaagse, de “liturgie des levens”, begint thuis aan tafel. De eigenlijke mens is de vierende mens.
Liturgie is een typisch menselijke en geen typisch kerkelijke aangelegenheid. De Kerken nemen alleen tijdelijk het voortouw: samen-op-weg naar een samen-loving.
Woord vooraf
Deze artikelen zijn bedoeld als een mogelijk werkboek voor hen die op zoek zijn naar een nieuwe levensstijl en daarbij behoefte hebben aan het nodige bezinningsmateriaal om hun keuzes te kunnen verantwoorden. Waarom een andere stijl? Wat is de waarde van vaste vormen? Wat is de betekenis van de tijdsordening, van het ritme der getijden, van rust- en feestdagen? Is er verschil tussen het vrije weekend (de shabbat) en de Zondag? Maakt het iets uit hoe we gekleed zijn? Waarom samen eten? Waarom danken voor het dagelijks brood of voor de wijn op de feesttafel? Wat is de werking van woorden, welke uitwerking hebben onze dankwoorden op God, op onszelf, op de schepping? En vooral: hoe vinden we een geïntegreerde levensstijl waarbij de godsdienst niet ten koste gaat van de dienst aan de medemens en het medeschepsel of omgekeerd? Kunnen we ons ergens aan oriënteren?
De Hebreeuwse titel “Lechaijim!” ‘Op het Leven! Hoera voor het leven’ geeft de richting van de zoektocht aan: het oriëntatiemodel is de Joodse levensstijl. Waarom de Joodse en geen andere? Het Jodendom is vooral een wijze van doen, een “way of life”: het gaat om de heiliging van het alledaagse, om de “liturgie des levens”. De unieke bijdrage van het Jodendom aan het Christendom ligt niet zozeer op het terrein van het denken – na 2000 jaar Christelijke bezinning, na al die theologische grootmeesters valt er nauwelijks nog iets nieuws te bedenken – maar van het doen. De keus voor het Joodse model wordt later uitvoeriger toegelicht.
“Lechaijim” is in 1993 geschreven en destijds opgedragen aan de komende generatie èn aan het Nederlandse Leerhuis. Dat “huis” stond toen nog nergens maar vanaf halverwege de jaren ’90 ontstond wel Studiehuis Reshiet, een voorloper van het Nederlands Leerhuis. Vele jaren lang konden honderden Nederlanders alvast kennis maken met de Hebreeuwse Taal en Traditie. St. Reshiet heeft zich inmiddels in Israël, in het oude Samarialand, gevestigd en doet daar dienst als studie-en wooncentrum. Weliswaar zijn er in Nederland talloze leerhuizen waar men de Bijbel opnieuw bevráágt en daarbij de Joodse traditie laat meespréken. Maar een Nederlands Leerhuis, gestuwd door de Kerken en breeduit gedragen door maatschappelijke en politieke organen, met een luisterpost in Jeruzalem, bestaat nog niet. Een dergelijk nationaal Nederlands-Vlaams leerhuis, naast andere nationale (= taal-bepaalde) instituten die elk “postvatten” in Jeruzalem is, meen ik (ds. R. Strijker), ook een belangrijke stap op weg naar wereldvrede: de nationalistische driften die onze wereld sinds eeuwen teisteren, worden beteugeld en in nieuwe banen geleid, zodra de “70” volken naar het visioen van Israëls profeten zich gaan verenigen in Zion, in lering en lofzang (Jes. 2:2,3; Micha 4:1,2; Zach. 14:16).