Wie heeft er niet van de volksbenaming voor Amsterdam gehoord: Mokem? Dit woord komt van het Hebreeuwse woord מקום maqom (mem, qoph, waw, sluitmem) en dat betekent plaats, ook woonplaats, verblijf. Er waren veel Joden in Amsterdam voor de tweede wereldoorlog en omdat er nog geen Joodse staat was, noemde men Amsterdam wel De Plaats, Mokem, in plaats van het geliefde Jeruzalem.
De stam van het woord maqom is gek genoeg niet maqam, dit woord bestaat niet, maar קום qum (qoph, waw, sluitmem): opstaan! Wil men op de plaats van bestemming komen, dan moet men opstaan en wandelen. Mozes vraagt aan God om op te staan om het volk te leiden door de woestijn op weg naar de plaats van bestemming, het land Kanaän: “Sta op, Here, opdat Uw vijanden verstrooid worden en Uw haters voor Uw aangezicht wegvluchten.” Numeri 10:35.
De eerste keer dat het woord maqom voorkomt in de Bijbel is in Genesis 1:9. ‘En God zei: “Dat de wateren onder de hemel op één plaats samenvloeien en het droge tevoorschijn kome,” en het was alzo.’
In 1 Samuel 2:20 b staat: ‘Daarna gingen zij terug naar zijn woonplaats.’
De letters van het woord maqom betekenen: de ם mem: water, waterstroom en dit staat voor wachttijd, de mem is het getal veertig en het volk moest veertig jaar wachttijd hebben voordat het eindelijk op de plaats van bestemming; het land Kanaän aankwam; ק qoph: oog van de naald, maar ook: aap; ו waw: haak, verbindingshaak en dit staat voor de mens. De laatste letter van dit woord is een ם sluitmem en die heeft uiteraard dezelfde betekenis als de eerste mem in het woord.
Dat de eerste letter van het woord maqom water betekent en dat de eerste tekst in de Bijbel waar dit woord gebruikt wordt in genesis 1:9 te maken heeft met water dat naar zijn plaats moet samenvloeien, is waarschijnlijk niet toevallig; in de Bijbel staat elk woord, staat elke letter op z’n plaats.
Bij de tweede letter van het woord maqom, de ק qoph, wat betekent: oog van de naald kunnen we denken aan de uitspraak van Jehoshua over de rijke jongeling: “Wederom zeg Ik u, het is gemakkelijker dat een kameel gaat door het oog van een naald dan dat een rijke het Koninkrijk Gods binnengaat.” De maqom, de plaats van bestemming is hier het Koninkrijk Gods. Als we niet serieus moeite doen om op de plaats van bestemming aan te komen, dan zijn we eigenlijk niet meer dan een stelletje na-apers. We hadden al gezien dat de qoph ook aap betekent. Het koninkrijk Gods betekent overigens niet dat we in de hemel gaan bivakkeren. Zoals uit het vervolg zal blijken, komt God op aarde Zijn Koninkrijk vestigen.
De derde letter uit het woord, de ו waw, de verbindingshaak wordt in de Bijbel gezien als de letter van de mens, de mens die rechtop staat. Het is aan de mens om op de plaats van bestemming te komen, aan het volk om naar het land Kanaän te reizen. Het is aan de mens, Jood en niet-Jood, om de drie pelgrimsfeesten te vieren: Pesach, Shavuoth (Pinksteren) en Succoth (het loofhutten feest). De mens heeft de specifieke opdracht gekregen van God om op te staan en te reizen naar de plaats van bestemming, uiteindelijk is dat Jeruzalem, om van nieuwe maan tot nieuwe maan en van shabbat tot shabbat God te komen aanbidden. Dit is in het verleden zo gegaan voor het volk Israël en het zal in de toekomst zo gaan voor alle volkeren! Het staat in Jesaja 66:23. Het is goed om de מקל maqel (mem, qoph, lamed), stok, staf, reisstaf ter hand te nemen en op te gaan naar Jeruzalem. “Uw stok en Uw staf die vertroosten mij”… Maqel heeft woordverband met maqom door twee gelijke letters in beide woorden: de mem en de qoph.
Dit vieren van de pelgrimsfeesten kan pas gebeuren wanneer alle volken die tegen het volk Israël roepen: “Opstaan, plaatsje vergaan” onderworpen zijn aan Zijn wil. Dit land rondom Jeruzalem is door Hem beloofd aan het nageslacht van Abraham en het zal dan ook toebehoren aan het nageslacht van Abraham, wat men in de wereld ook roept! God zal eerst nog opstaan van Zijn plaats om gericht te doen over de volkeren op aarde en als we de profeten mogen geloven (en dat mogen we!) dan zal het er niet zachtzinnig aan toe gaan: Zie hoe JHWH Zijn maqom verblijf verlaat en over de hoogten van de aarde schrijdt. Onder Hem smelten de bergen en splijten de dalen als was dat smelt voor vuur, als water dat van een helling stort.” Micha 1:3. In dit verband is het goed om te weten dat het woord voor zich wreken in het Bijbels Hebreeuws woordverband heeft met מקום maqom. Het is het woord נקם naqam (nun, qoph, sluitmem).
Jeruzalem is de plaats waar God zal wonen. Er zijn meerdere teksten aan te duiden die hierop wijzen, zoals Haggai 2:9. We noemen hier ook Ezechiël 43:7, waar God spreekt: “Mensenkind, dit is de plaats van Mijn troon, de plaats waar Ik mijn voeten zet. Hier zal Ik voorgoed blijven wonen te midden van de Israëlieten.” God heeft Jeruzalem als Zijn maqom woonplaats verkozen boven alle plaatsen op aarde. Psalm 132:13-17. Daar zal de bron van de tempelbeek ontspringen ter lafenis en tot genezing, bron is in het Bijbels Hebreeuws מקור maqor (mem, qoph, waw, resh). De gelijke letters zijn in deze woorden de mem, qoph en waw.
Het volk Israël vierde Pesach en had haar uittocht, ze kwam bij de berg Sinai om de Heilige Geest te ontvangen (Jesaja 63:11b) en ging door de woestijn om het intochtfeest te mogen vieren: Succoth. Deze Vieringen werden door God ingesteld als een eeuwigdurend verbond. Leviticus 23:21. Nog steeds vieren we in Israël deze Feesten en dat zullen we altijd blijven doen. We zullen ons in opdracht van God altijd blijven herinneren wat Hij voor ons deed. Het volk zal altijd haar bevrijding uit de slavernij blijven vieren. De heidenen mogen meevieren, sterker nog: het is de opdracht van God om dat te doen, zoals we al zagen in Jesaja 66:23. Het is goed om te weten waar Pesach, Shavuoth en Succoth om draaien, hoe het gevierd wordt, wat men dan eet, waar men het viert enzovoorts. Het is goed om het feestvieren alvast te ‘oefenen’ zodat straks, in het laatste der dagen wanneer we allemaal opgaan naar Zijn verkozen מקום maqom, (Zacharia laatste hoofdstuk) we geen groentjes zullen zijn die van niets weten, dat we al ervaring hebben opgedaan in het vieren van de prachtige Feesten van Zijn machtige Bevrijding!