Door Sabine Plat

Zegt de Bijbel al dingen over de nieren en de functie ervan die de (medische) wetenschap pas veel later of zelfs pas in onze tijd heeft ontdekt? Dat vind ik altijd de interessantste vraag! Dus na een artikel in de EO-Visie over wat de Bijbel zegt over onze organen, besloot ik te duiken in… onze nieren.

De Bijbelse kant

De Bijbel spreekt vaak in één adem over nieren en hart, (God die harten en nieren beproeft, of toetst) bijvoorbeeld in de Psalmen 7 en 26, en Jeremia 11. We vinden ook emoties, in verband met onze nieren: bv. de dichter van Psalm 73 zegt dat hij in zijn nieren “geprikkeld werd” (vers 21). In Spreuken 23:16 (HSV) lezen we: nieren die “van vreugde opspringen”. Job 19:27: “Ik zelf zal Hem aanschouwen, en mijn ogen zullen Hem zien, niet een vreemde; mijn nieren bezwijken van verlangen in mijn binnenste.” De nieren hier als plek dus van onze (diepste) emoties. En denk ook aan gezegdes als “… een musicus in hart en nieren”…

Psalm 7:10 (HSV)

Laat er toch een einde komen aan de slechtheid van de goddelozen, maar doe de rechtvaardige standhouden, o rechtvaardige God, Die harten en nieren beproeft.

Psalm 16:7

Ik loof de HEERE, Die mij raad heeft gegeven; zelfs ‘s nachts onderwijzen (yasar) mij mijn nieren.

In het Hebreeuws betekent het woord hier zoveel als “tuchtigen”, disciplineren, ahw: afvoeren wat je niet nodig hebt, onnodige ballast kwijtraken en vergiftiging voorkomen. En dit vindt vooral plaats tijdens de moeilijke periodes in ons leven. En is het u ook opgevallen, dat als je ’s nachts wakker ligt, je soms ook a.h.w.. dieper in je ziel kan kijken…? Je voelt je vaak ook kwetsbaarder, maar daardoor lijken dingen ook helderder…

Psalm 26:2

Beproef mij, HEERE, ja, stel mij op de proef, toets mijn nieren en mijn hart.

Psalm 73:21

Toen mijn hart verbitterd was en ik in mijn nieren geprikkeld werd,

Spreuken 23:15-16

Mijn zoon, als je hart wijs is, zal mijn hart zich verblijden, ja, het mijne! Mijn nieren zullen van vreugde opspringen, als je lippen spreken wat billijk is.

Jeremia 11:20

Maar, HEERE van de legermachten, rechtvaardige Rechter, U Die de nieren en het hart beproeft, laat mij Uw wraak aan hen zien, want aan U heb ik mijn rechtszaak bekendgemaakt.

Jeremia 17:10

Ik, de HEERE, doorgrond het hart, beproef de nieren, en dat om ieder te geven overeenkomstig zijn wegen, overeenkomstig de vrucht van zijn daden.

Jeremia 20:12

HEERE van de legermachten, Die de rechtvaardige beproeft, Die de nieren en het hart ziet, …

Openbaring 2:23

…, en alle gemeenten zullen weten dat Ik het ben Die nieren en harten doorzoekt, en Ik zal u geven eenieder naar uw werken.

De medische kant

Als mens hebben we twee nieren, die zich aan weerszijden in ons lichaam bevinden, ter hoogte van de onderste ribben.

Wat doen de nieren?

– Ze filteren afvalstoffen uit je bloed.

Elke nier bestaat uit een miljoen filtertjes, die je alleen onder een microscoop kan zien. Het water met de afvalstoffen dat na het filteren overblijft, de urine, wordt via het nierbekken, de urineleider, en tenslotte via de blaas naar buiten afgevoerd.

Een volwassen mens heeft tussen de 5 en 6 liter bloed. Elke dag stromen die liters ruim 200 keer door onze nieren heen, doordat elk uur ongeveer 60 liter bloed erdoor wordt gefilterd. Bepaald grondig werk! Als nieren niet goed meer werken, hopen steeds meer afvalstoffen zich op, waardoor je lichaam vergiftigd raakt. Ook zijn de nieren belangrijk bij de aanmaak van rode bloedcellen.

– Je lichaam werkt alleen goed als de hoeveelheid water en zouten in de juiste balans blijft. Daar zorgen je nieren voor.

– Ze regelen de bloeddruk, samen met o.a. het hart, door een bloeddrukregulerend hormoon dat door de nieren wordt gemaakt. Te hoge bloeddruk is schadelijk voor organen als hersenen, hart en nieren en verhoogt de kans op hart- en vaatziekten.

– Ze zorgen dat de zuurgraad van je bloed goed blijft. Dit is van belang voor het functioneren van lichaamscellen.

– Ze activeren vitamine D. Deze stof helpt het lichaam bij de opname van mineralen uit onze voeding. Met name de balans tussen calcium (kalk) en fosfaat is belangrijk voor het houden van gezonde en stevige botten.

Dan naar het Hebreeuws.

In Exodus 29:13 vinden we “en de beide nieren”, en dan staat er הַכְּלָיֹ֔ת, ha kelayot, in het enkelvoud כִּלְיָה, kiljah, Kaph, Lamed, Jod, He. In meervoud כְּלָי֖וֹת, kiljot. Kiljotai is dan “mijn binnenste/nieren”.

In Psalm 26:2:

“Beproef mij, HEERE, ja, stel mij op de proef, toets mijn nieren (mijn binnenste) en mijn hart.”

כִלְיוֹתַ֣י וְלִבִּֽי, kiljotai we libbi.

Dat “kiljotai” wordt dan (op bv. biblehub.com) vaak omschreven/vertaald met “my mind, of my reins (Eng. woordenboek: rein is teugel / draw rein = zich inhouden / rein in/back = intomen / a loose rein – de vrije teugel; dus… my reins = mijn teugels, zeg maar). Sommige vertalingen zeggen my inward parts, of my inmost, mijn binnenste.

Dit is interessant: het Hebreeuwse woord voor nieren, betekent zoveel als “binnenste”, maar volgens de Engelse uitleg ook “teugels”.

Teugels houden zaken in bedwang, binnen de perken, het woord spreekt van “zich inhouden, intomen”. En ook dat onze nieren ons “tuchtigen” zoals in Psalm wordt 16:7 gesteld, onderschrijft dit.

Het woord כְּלָי֖וֹת, kiljot, nieren, bestaat uit de Kaph, de Lamed, de Jod, de Wav en de Taw.

– Kaph (doende hand)

– Lamed (prikstok)

– Jod (hand)

– Wav (haak, schakel)

– Tav (teken)

Wat kunnen we zeggen over de afzonderlijke letters? De Kaph, de (doende) hand, de Lamed, prikstok, de Jod, hand, de Wav, haak, Taw, teken… De nieren zorgen voor essentiële handelingen en processen, de prikstok wijst op aansturen, regelen, de Wav, haak, op de vele verbindende processen die de nieren uitvoeren, en bij de Taw kunnen we denken aan “de omgekeerde mens, de mens in zelfovergave”. Als God ons beproeft, keert Hij ons ahw binnenstebuiten. De Taw wijst ons ook op Yeshua’s Zelfovergave in de kruisdood (het kruis, zoals dat vaak wordt voorgesteld, was hoogstwaarschijnlijk een T-vorm, met erbovenop een naambordje.). En de He in het enkelvoudswoord. Betekenis: venster, uitzicht. Nadat we beproefd zijn, en dat zijn moeilijke processen, vinden we vaak weer nieuw uitzicht en perspectief…

En nog eens kijkend naar bv. Psalm 7, 16 en 26 (zie boven): dat zou je kunnen lezen als “Hij helpt ons zien, wat ons ten diepste beweegt, motiveert, reguleert…”

Dus wat doen nieren? Gezien het bovenstaande regelen ze nogal wat, houden allerlei processen in toom. En ze “tuchtigen” doordat ze afvalstoffen afvoeren.

Over de kidneyboon/nierboon

Kidneybonen zijn rode bonen die lekker zijn in bv. chili con carne. Ze heten kidneyboon/nierboon, omdat hun vorm lijkt op de vorm van de menselijke nier.

Maar wat valt verder te zeggen over deze boon?

– ze zijn giftiger dan de meeste andere rassen v.d. gewone boon (Phaseolus vulgaris), en moeten goed gekookt worden (in rauwe vorm is het velletje giftig). Doet me meteen denken aan een essentiële functie van de nieren: ze ontgiften het lichaam. Zonder nieren is het snel afgelopen.

– kidneybonen geven traag suikers af, zorgen voor een stabiele bloedsuikerspiegel en geven een aanhoudend energieniveau. Ze zijn daarom een ideaal voedingsmiddel voor mensen met diabetes of een sterk schommelende bloedsuikerspiegel. Dus: een regulerende, intomende functie.

– Het hoge vezelgehalte zorgt ervoor dat je snel een gevoel van verzadiging krijgt. Daardoor ga je automatisch minder eten en dat is dan weer goed voor de lijn. Ook een goede regulering.

Verder zijn kidneybonen een uitstekende bron van gezonde plantaardige vezels, eiwitten, ijzer, mangaan, kalium en zink. Mangaan is belangrijk voor de stofwisseling in ons lichaam, kalium heeft o.a. een gunstig effect op een te hoge bloeddruk en zorgt voor een goede geleiding van de zenuwprikkels. Zink heeft een versterkend effect op het immuunsysteem.

Diegenen die verantwoordelijk waren voor de naamgeving van deze boon, hebben dus gedacht aan de nieren. Sommigen zien er een verband in dat verder gaat dan de vorm, anderen niet. We moeten er zeker niet teveel in gaan zien – anders zou je, consequent doordenkend, een wichelroede kunnen zien in antistoffen tegen corona…! (Die hebben namelijk de vorm van een Griekse Y…)

In elk geval zijn deze bonen – goed gekookt! – supergezond, en lekker!

Al met al een boeiende blik op een van de belangrijkste organen in ons lichaam. En ook hier kunnen we zeggen:

“Ik loof U omdat ik ontzagwekkend wonderlijk gemaakt ben; wonderlijk zijn Uw werken, mijn ziel weet dat zeer goed.”

Psalm 139:14 (HSV)

Kort ook over de lever

Terwijl ik de nieren onderzoek :-), zie ik meteen nog iets anders ook: bij de offers in Exodus 29:13 en Lev. 9:10 moesten de nieren met hun vet, en “het aanhangsel van de lever” van het zondoffer op het altaar verbrand worden. Volgens een recent artikel in de EO-Visie is de lever bij de mens het zwaarste orgaan. In het Bijbelse Hebreeuws betekent het woord voor lever “dat wat zwaar is” (dat wist de Bijbel dus al te melden, terwijl de mens dat nog moest ontdekken.) Ook zou onze lever de plaats zijn van “onze glorie en eer”. Dat werd verder niet toegelicht in dit artikel.

Afb.:
Kidneybonen: Wikimedia

Bronnen:

Bijbel (HSV)

www.nierstichting.nl

www.umcg.nl

https://www.gezondenieren.nl/over-nieren/werking-nieren/

www.leef.nl/kennisbank/wat-doen-de-nieren-in-ons-lichaam

www.biblehub.com

http://qbible.com/hebrew-old-testament/psalms/26.html#2

http://lexiconcordance.com/hebrew/3629.html

Alephcursus, studiehuis Reshiet, les 5

https://nl.wikipedia.org/wiki/Nierboon

https://eten-en-drinken.infonu.nl/producten/164892-kidneybonen-of-nierbonen-lekker-en-gezond.html