06-02-2023

Psalm 87 – en enkele notities

Uitleg bij vers 1‭:‬

Met‭ ‬קרח‭ ‬Qorach(‬qoph‭, ‬resh‭, ‬cheth‭) ‬wordt hoogstwaarschijnlijk de‭ ‬zoon van Levi bedoeld‭, ‬die opstond tegen Mozes en Aaron in de woestijn‭. ‬Hij werd daarop verzwolgen door de aarde‭. ‬Deze geschiedenis staat in Numeri 16‭. ‬“Maar de kinderen van Qorach stierven niet‭,‬”‭ ‬staat er in Numeri 26:11‭. ‬Zijn nakomelingen bleven muziek maken‭.‬

De woordstam van het woord‭ ‬יסוד‭ ‬jesod(‬jod‭, ‬samekh‭, ‬waw‭, ‬daleth‭), ‬grondslag‭, ‬is het woord‭ ‬יסד‭ ‬jasad‭ (‬jod‭, ‬samekh‭, ‬daleth‭). ‬Dit woord betekent‭ ‬stichten‭, ‬fundering leggen‭, ‬grondplan‭, ‬beraadslagen‭. ‬God heeft de aarde‭ ‬gegrondvest‭, ‬gesticht‭. ‬Hij deed dit zonder mensen erbij om Hem te helpen‭, ‬maar toen eeuwen later de tempel gebouwd zou worden‭, ‬zo staat er in 2‭ ‬Kronieken 3:3‭, ‬bouwde Salomo volgens het‭ ‬grondplan‭ ‬van God‭. ‬In dit‭ ‬grondplan‭ ‬stonden de instructies voor de bouw‭. ‬Het is opmerkelijk dat deze woordstam ook uitgelegd kan worden als het woord‭ ‬beraadslagen‭ ‬en dan vinden we meteen een negatieve betekenis in Psalm 2:2‭ ‬waar de wereldleiders‭ ‬beraadslagen‭ ‬en samenspannen tegen de Aanwezige en Zijn gezalfde‭. ‬“We moeten hun juk afwerpen‭, ‬ons van hun boeien bevrijden‭,‬”‭ ‬roept men in vers 3‭. ‬Men‭ ‬beraadslaagt‭ ‬tegen de‭ ‬grondslagen‭ ‬van God en Zijn Messias‭. ‬Hoe uit zich dat in deze tijd‭? ‬De stad Jeruzalem‭, ‬waarover het in deze Psalm 87‭ ‬gaat‭, ‬moet maar verdeeld worden‭, ‬of sterker nog‭: ‬alle Joden moeten eruit verdwijnen‭, ‬het is maar beter als alle Joden de zee in worden gedreven‭, ‬dit is‭ ‬de roep van de volken om Israël heen‭. ‬Ayatollah Khameini van Iran sprak onlangs‭: ‬“Als alle Joden naar Israël gaan‭, ‬dan hoeven wij hen niet meer op te zoeken en na te jagen op de wereld om hen allemaal te vermoorden‭.‬”‭ ‬

In het woord voor grondslag is het woord‭ ‬סוד‭ ‬sod‭ (‬samekh‭, ‬waw‭, ‬daleth‭) ‬te vinden‭. ‬Dit woord betekent‭ ‬geheim‭, ‬vertrouwelijke omgang‭, ‬heimelijk overleggen‭. ‬Denk hierbij ook aan de‭ ‬Mossad‭, ‬de Israëlische geheime dienst‭. ‬Terwijl wereldleiders roepen om de destructie van het joodse volk en hierover ook‭ ‬heimelijk overleggen‭, ‬zo is het aan Zijn volk om in‭ ‬vertrouwelijke omgang‭ ‬met Hem te zijn‭, ‬zoals Psalm 25:14‭ ‬dat zo prachtig zegt‭: ‬‘Des Heeren‭ ‬vertrouwelijke‭ ‬omgang is met wie Hem vrezen en Zijn verbond maakt Hij hun bekend‭.‬’

Ook het woord‭ ‬יד‭ ‬jad‭ (‬jod‭, ‬daleth‭) ‬is te vinden in het woord‭ ‬יסד‭ ‬jasad‭. ‬Jad betekent zowel‭ ‬zegenende‭ ‬als‭ ‬lovende hand‭. ‬Het antwoord op de dreiging van de volken rondom is Gods land en volk te zegenen‭ (‬Bidt voor de vrede van Jeruzalem‭, ‬Psalm 122:6‭) ‬en Hem tegelijk te loven‭, ‬want Hij en niemand anders heeft uiteindelijk het eindscenario in handen‭.‬

Het woord‭ ‬יסד‭ ‬jasad‭ ‬bestaat uit een‭ ‬jod‭, ‬een‭ ‬samekh‭ ‬en een‭ ‬daleth‭, ‬zoals we al zagen‭, ‬betekent de‭ ‬jod‬zegenende en lovende hand‭; ‬samekh‭ ‬betekent‭ ‬slang‭ ‬en‭ ‬daleth‭ ‬betekent‭ ‬deur‭. ‬Deze tijd‭, ‬waarin de‭ ‬grondslagen‭ ‬van God onder vuur liggen‭, ‬is het belangrijk om te‭ ‬zegenen‭ ‬en te‭ ‬loven‭, ‬ook al sist de‭ ‬slang‭ ‬allerlei leugens‭; ‬Jehoshua is de‭ ‬Deur‭, ‬niet alleen‭ ‬naar‭ ‬de Waarheid‭, ‬maar zelfs‭ ‬Is‭ ‬Hij de Waarheid‭. ‬Het feit dat Zijn‭ ‬grondslag‭ ‬op heilige bergen ligt is een waar‭ ‬geheimenis‭ ‬in Zijn Woord‭. ‬“Wat als de grondslagen zijn vernield‭, ‬wat kan de rechtvaardige dan doen‭,‬”‭ ‬vraagt de Psalmist in Psalm 11:3‭ ‬zich af‭. ‬Het antwoord ligt in het volgende vers in deze Psalm‭: ‬“De Heere woont in Zijn heilige paleis‭.‬”‭ ‬Dat is als antwoord voldoende‭.‬

Uitleg bij vers 2‭:‬

De naam‭ ‬יהוה‭ ‬JHWH‭ ‬wordt in de Bijbel voor het eerst genoemd bij Mozes in het Bijbelboek Exodus‭: ‬“היה‭ ‬אשר‭ ‬אהיה”‭ ‬ehijeh asher ehijeh‭, ‬Ik ben de Aanwezige‭, ‬Die Aanwezig is‭. ‬Deze uitspraak van God wordt doorgaans veel te kort door de bocht vertaald met‭: ‬‘Ik Ben die Ik Ben‭.‬’‭ ‬Hij is de‭ ‬Aanwezige‭, ‬de‭ ‬erbij Zijnde‭, ‬dat is Zijn Naam‭. ‬Let maar op de context waarin deze uitspraak staat‭: ‬Mozes had tegenwerpingen om naar Egypte te gaan en vroeg‭ ‬met wie hij dan wel te maken had‭. ‬Aan Gods antwoord had hij genoeg om wel naar Egypte te durven‭. ‬Aan de uitspraak‭ ‬‘Ik Ben die Ik Ben’‭ ‬zou hij niets gehad hebben want in welke relatie staat dat dan wel‭? ‬Deze benaming staat alleen maar op zichzelf‭. ‬Maar wanneer God zegt‭: ‬“Ik ben‭ ‬Aanwezig‭,‬”‭ ‬dan slaat dat wel op een relatie‭, ‬namelijk God is‭ ‬erbij‭ ‬wanneer Mozes de moeilijke taak in Egypte op zich zal nemen‭. ‬En Hij is er ook‭ ‬bij‭ ‬wanneer we heden ten dage door moeilijkheden gaan‭. ‬De naam van God is een afgeleide van het‭ ‬de werkwoordstam‭ ‬היה‭ ‬hajah‭, ‬geschieden‭, ‬aanwezig zijn‭, ‬erbij zijn‭.‬

Het woord‭ ‬שער‭ ‬sha‘ar‭ (‬shin‭, ‬ajin‭, ‬resh‭) ‬betekent‭ ‬poort‭. ‬God heeft de‭ ‬poorten‭ ‬van Tsion lief‭. ‬Bij de‭ ‬poorten‭ ‬denken we aan de stad‭. ‬De‭ ‬poorten‭ ‬die in Openbaringen uit verschillende edelstenen bestaan‭, ‬waarvan er één uit een parel bestaat‭, ‬dat moet wel een enorme mossel‭ ‬zijnJ‭. ‬Bij het liefhebben van iets kan men denken aan uiterlijk schoon‭, ‬hoe prachtig zijn de‭ ‬poorten‭ ‬van Tsion‭. ‬Ook nu‭, ‬herbouwd door de Turken hebben de‭ ‬poorten‭ ‬schoonheid‭, ‬ook al is de‭ ‬Gouden Poort‭ ‬dichtgemetseld en heeft de‭ ‬Sionspoort‭ ‬nog de kogelgaten van de Zesdaagse oorlog van 1967‭. ‬Er is wat afgevochten om deze‭ ‬poorten‭ ‬en nog is de oorlog niet voorbij want Edom eist de Stad Gods brutaal op‭ (‬Ezechiël 35‭). ‬Bij liefhebben van de‭ ‬poorten‭ ‬kan men ook denken aan ze representeren‭: ‬de stad Gods ligt binnen deze‭ ‬poorten‭. ‬Er is van oudsher rechtsspraak geweest in de‭ ‬poorten‭. ‬De ouden zaten er om kennis over te dragen aan de jongere generaties en om geschillen bij te leggen‭. ‬Jeruzalem zal uiteindelijk‭ ‬voor eens en voor altijd de stad zijn waar het ultieme recht wordt gesproken‭, ‬wanneer God Zelf zitting neemt op de troon‭. ‬God heeft recht en gerechtigheid lief‭. ‬Eén keer in de Bijbel betekent‭ ‬שער‭ ‬sha‘ar‭ ‬iets anders‭, ‬namelijk‭ ‬honderdvoudig‭. ‬Dit is te lezen in Genesis 26:12‭ ‬waar staat‭: ‬Izaäk zaaide in dat land en oogstte nog datzelfde jaar honderdvoudig‭. ‬In Jeruzalem heet de ultra orthodoxe wijk‭ ‬Meah Sha‘arim‭, ‬wat kan betekenen‭ ‬honderd maal honderdvoudig‭ ‬of anders‭: ‬honderd poorten‭.מאה‭ ‬meah‭ ‬betekent namelijk ook honderd‭.‬

שער‭ ‬sha‘ar‭ (‬shin‭, ‬ajin‭, ‬resh‭) ‬heeft woordverband metשעה‭ ‬sha‘ah‭ (‬shin‭, ‬ajin‭, ‬hé‭), ‬uitkijken naar‭, ‬letten op‭. ‬Dit woord staat in de ontroerende en opnieuw zo actuele belofte van God aan Zijn volk in Jesaja 41:10‭: ‬“Vrees niet‭, ‬want Ik ben met u‭, ‬zie niet angstig rond‭, ‬want Ik ben uw God‭. ‬Ik sterk u‭, ‬ook help Ik u‭, ‬ook ondersteun Ik u met Mijn heilrijke Rechterhand‭.‬”‭ ‬De wachters van de muren en de‭ ‬poorten‭ ‬hebben de taak om‭ ‬uit te zien‭ ‬en gevaar te signaleren‭. ‬Tegenwoordig komt het gevaar van alle kanten en steeds meer landen laten Israël vallen‭, ‬maar God zegt‭: ‬“Ik ben uw God‭!‬”‭ ‬Hij laat ons hier niet in de steek‭. ‬

De letters van het woord‭ ‬שער‭ ‬sha‘ar‭, ‬shin‭, ‬ajin‭ ‬en‭ ‬resh‭, ‬betekenen respectievelijk‭: ‬shin‭ ‬is‭ ‬wachttijd‭, ‬ajin‭ ‬is de‭ ‬ziener‭, ‬de profeet‭, ‬het‭ ‬oog‭, ‬van‭ ‬rondzien‭ ‬en de‭ ‬resh‭ ‬betekent‭ ‬hoofd‭. ‬Op het moment leven wij‭ ‬in zeer spannende tijden‭, ‬de dreiging voor Joden wereldwijd wordt over het algemeen vergeleken en erger bevonden dan in de tijd‭ ‬net voor de tweede wereldoorlog‭. ‬Het is‭ ‬wachten‭ ‬tot de bom‭ (‬letterlijk‭?) ‬barst en de eindtijdoorlog zal beginnen‭, ‬of is hij onderhuids al begonnen‭? ‬Velen geloven dat‭. ‬Maar het‭ ‬Hoofd‭ ‬van deze aarde zal terugkomen‭, ‬in het Engels is het‭ ‬hoofd‭ ‬van bijvoorbeeld een afdeling een‭ ‬principal‭, ‬degene die de regels‭, ‬de‭ ‬principes‭ ‬vaststelt‭. ‬Ons‭ ‬Hoofd‭ ‬stelt de‭ ‬principes‭ ‬vast vanuit Tsion‭, ‬vanuit haar‭ ‬poorten‭ ‬zal Hij rechtspreken op aarde‭, ‬Jesaja 2:3‭: ‬“Vanuit Tsion zal de Onderwijzing uitgaan‭.‬”‭ ‬Wij wachten op Hem‭. ‬Heere‭, ‬kom spoedig in onze dagen‭!‬

Uitleg vers 3‭: ‬Van u wordt met waardering gesproken‭. ‬Het woord voor waardering is hier het woord ‭ ‬כבוד‭ ‬kabhod‭, ‬eer‭, ‬waardering‭, ‬gewicht‭, ‬roem‭, ‬loon‭. ‬De woordstam van dit woord is‭ ‬כבד‭ ‬kabhad‭, ‬zwaar zijn‭, ‬belangrijk zijn‭, ‬vermogend zijn‭, ‬ernstig zijn‭.‬

Al deze‭ (‬werk)woorden kunnen we toepassen in deze tekst op de stad Jeruzalem‭. ‬Het woord‭ ‬loon‭ ‬doet meteen denken aan Jesaja 40:10‭ ‬waar God tegen Jeruzalem en de andere steden van Israël zegt‭: ‬“Ziehier de Aanwezige God‭! ‬Hij komt met kracht‭; ‬Zijn arm zal heersen‭. ‬Zijn‭ ‬loon‭ ‬heeft Hij bij zich‭, ‬Zijn‭ ‬beloning‭ ‬gaat voor Hem uit‭.‬”‭ ‬De woorden‭ ‬massief‭, ‬zwaar‭, ‬moeilijk‭ ‬doen denken aan de tekst dat men zich aan Jeruzalem zal vertillen‭, ‬Zacharia 12:3‭: ‬“Op de dag dat alle volken tegen Jeruzalem zullen oprukken‭, ‬zal Ik van de stad een zware steen maken waaraan haar belagers zich‭ ‬vertillen‭.‬”

In de NBG vertaling staat een tekst over de shabat‭: ‬Jesaja 58:13‭, ‬de shabat‭ ‬wordt hier genoemd een heilige dag van‭ ‬gewicht‭.‬’‭ ‬In deze tekst wordt ook dit woord‭ ‬כבד‭ ‬kábhad‭ ‬gebruikt‭. ‬In andere vertalingen‭, ‬zoals bijvoorbeeld in de Statenvertaling‭, ‬wordt deze tekst vertaald met‭ ‬‘een heilige dag van‭ ‬eer‭.‬’‭ ‬Zowel de shabat als Jeruzalem zijn twee heel belangrijke zaken voor God‭. ‬Op shabat rust Hij uit en waar kun je het beste uitrusten‭? ‬In je eigen woonplaats‭, ‬op je eigen plekje‭, ‬waar je je thuis voelt‭: ‬Jeruzalem‭. ‬Vergelijk Ezechiël 37:27‭, ‬waar God zegt dat‭ ‬Hij temidden van de Israëlieten komt wonen en dan ook Jesaja 32:17‭ ‬waar staat dat dit in‭ ‬‘oorden van ongestoorde rust zal zijn‭.‬’

Ook in de Tien Woorden komt‭ ‬kabhad‭ ‬voor‭: ‬“Eer uw vader en uw moeder‭,‬”‭ ‬maak hen‭ ‬zwaar‭, ‬geef hen‭ ‬gewicht‭ (‬niet letterlijk te nemen door hen vol te stoppen natuurlijk‭ ‬:-‭).‬

Kábhéd‭ ‬kan ook betekenen‭: ‬lever‭, ‬geest‭, ‬ziel‭: ‬“Mijn‭ ‬ziel‭ ‬jubelt‭, ‬mijn lichaam voelt zich veilig en beschut”‭ ‬Psalm 16:9‭.‬

Uitleg bij vers vier‭: ‬‘ik zal in herinnering brengen‭,‬’‭ ‬dit is het woord‭ ‬אזכיר‭ ‬azkir‭, ‬wat de woordstam‭ ‬זכר‭ ‬zakhar‭ ‬in zich herbergt‭. ‬Het woord voor‭ ‬secretaresse‭ ‬in het Hebreeuws heeft ook de woordstam‭ ‬zakhar‭ ‬in zich‭, ‬namelijk het woord‭ ‬מזכירה‭ ‬mazkirah‭; ‬zij is degene die haar baas in herinnering brengt wat er gedaan moet worden‭. ‬God vraagt aan Zijn volk om als secretaresse op te‭ ‬treden voor Hem wat betreft Jeruzalem‭. ‬Dit is te lezen in Jesaja 62:6-7‭: ‬“Jullie die een beroep doen op de Aanwezige‭, ‬gun jezelf geen rust en‭ ‬gun Hem evenmin rust‭ ‬totdat Hij Jeruzalem weer heeft gegrondvest en haar roem op aarde heeft bevestigd‭.‬”‭ ‬Kan het nog duidelijker‭? ‬Hij heeft het goede‭, ‬nee‭, ‬zelfs het allerbeste voor met Jeruzalem‭.‬

‘Ik zal in herinnering brengen‭ ‬רהב‭ ‬Rahabh‭ ‬enבבל‭ ‬Bhabhel‭.‬

Rahabh‭ ‬betekent‭ ‬zeemonster‭ ‬en is volgens Jesaja 30:7‭ ‬de benaming voor‭ ‬Egypte‭. ‬Deze benaming is niet zo positief en ook‭ ‬Bhabhel‭, ‬Babel‭ ‬heeft een negatieve klank‭. ‬Toch staat er in deze tekst dat deze twee in‭ ‬herinnering‭ ‬gebracht worden bij de‭ ‬bekenden‭ ‬van God‭, ‬dat is toch wel opmerkelijk te noemen‭. ‬Het woord‭ ‬bekenden‭ ‬in deze tekst komt van de werkwoordstam‭ ‬ידע‭ ‬jáda‘‬wat niet zomaar een woord is voor‭ ‬weten‭, ‬maar wat het woord is voor‭ ‬kennen‭, ‬bekennen‭, ‬intiem kennen‭ ‬zoals Adam Eva‭ ‬bekende‭, ‬seksuele gemeenschap‭ ‬met haar had‭. ‬In Hosea 4:6‭ ‬zegt God‭: ‬“Mijn volk gaat te gronde door het gebrek aan‭ ‬kennis‭,‬”‭ ‬hier wordt datzelfde woordידע‭ ‬ jáda‘‭ ‬gebruikt‭. ‬Het gaat hier dus niet om lippendienst‭, ‬maar om oprechte‭, ‬pure en hartstochtelijke‭ ‬kennis‭. ‬Zijn‭ ‬bekenden‭ ‬zijn diegenen die zulke‭ ‬kennis aan Hem‭ ‬willen‭, ‬degenen die werkelijk een diepe relatie met Hem zoeken‭. ‬“Des Heeren‭ ‬vertrouwelijke omgang‭ ‬is met wie Hem vrezen”‭ ‬zegt de Psalmist in Psalm 25:14‭. ‬

Maar wat brengt God dan in herinnering‭? ‬Is het Zijn overwinning op‭ ‬Rahab‭, ‬zoals beschreven staat in Job‭, ‬waar Hij‭ ‬Rahab‭ ‬verpletterde door Zijn beleid‭? ‬Of is het positief gesproken‭, ‬want voor Egypte is zeker een belofte weggelegd‭: ‬“En dit zal tot een teken en tot een getuigenis wezen voor de Heere der heerscharen in het land Egypte‭. ‬Wanneer zij tot de Heere‭ ‬roepen vanwege hun verdrukkers‭, ‬dan zal Hij hun een verlosser en een strijder zenden die hen zal redden‭. ‬En de Heere zal Zich aan Egypte doen‭ ‬kennen‭ (‬jáda‘‭) ‬en Egypte zal te dien dage de Heere‭ ‬kennen‭ (‬jáda‘‭) ‬en zij zullen dienen met slachtoffer en spijsoffer en de Heere geloften doen en betalen‭. ‬Zo zal de Heere Egypte geducht slaan en‭ ‬genezen en zij zullen zich tot de Heere bekeren en Hij zal Zich door hen laten verbidden en hen genezen‭. ‬Te dien dage zal er een heerbaan wezen van Egypte naar Assur en Assur zal in Egypte komen en Egypte in Assur en Egypte zal met Assur‭ (‬de Heere‭) ‬dienen‭. ‬Te dien dage zal Israël de derde zijn naast Egypte en Assur‭, ‬een zegen in het midden der aarde omdat de Heere der heerscharen‭ ‬het gezegend heeft met de woorden‭: ‬gezegend zij Mijn volk Egypte en het werk mijner handen‭, ‬Assur en Mijn erfdeel Israël‭.‬”

Rond 900‭ ‬voor onze jaartelling kwam Assur‭, ‬Assyrië opnieuw in opmars in het zgn‭. ‬Tweede Assyrische rijk en opmerkelijk is dat in‭ ‬die tijd hun gebied onder meer zowel Irak‭, ‬Israël als Egypte besloeg‭. ‬Echter‭, ‬daarbij was er geen sprake van dat men de God van‭ ‬Israël‭ ‬kende‭ ‬en aan Hem offers bracht‭. ‬We zien in de geschiedenis dat profetieën zich lijken te herhalen‭, ‬alsof er door de eeuwen heen een opbouw plaatsvindt naar een ultieme uitkomst bij Zijn terugkomst‭.‬

En dan‭ ‬בבל‭ ‬Bhabhel‬Babel‭, ‬ook te vinden in het huidige Irak‭, ‬het is dán weer overheerst geweest door de Assyriërs‭, ‬die zeer wreed waren‭, ‬dán weer bevrijd van onder hun juk‭. ‬Het gaat om hetzelfde grondgebied‭, ‬als we op een atlas kijken naar de uitkomst van de belofte in Jesaja 19‭:‬23-25‭, ‬dan zien we een grote brede baan‭, ‬die loopt van het noordoosten naar het zuidwesten‭. ‬Het behelst het diepste punt op aarde‭, ‬de Dode Zee‭, ‬die 440‭ ‬meter onder zeeniveau ligt en tegelijk hetgeen het hoogste punt op aarde zal worden‭: ‬de berg Tsion‭, ‬volgens de profeet Micha‭.‬

Als we dit zo bekijken‭, ‬dan lijkt het erop dat God hier het positieve bedoelt met het in herinnering brengen van zowel‭ ‬Rahabh‭ ‬als‭ ‬Bhabhel‭.‬

Maar ook de‭ ‬Pheleshet‭, ‬Tsor en Kusch‭ ‬komen hier in beeld‭. ‬Pheleshet‭, ‬de‭ ‬Filistijnen‭, ‬niet te verwarren met de zgn‭. ‬Palestijnen‭, ‬die hebben een andere voorvader‭,* ‬waren een wreed volk‭. ‬Zij leefden in de tijd van Abraham aan de kuststrook van Israël en dat‭ ‬heette in de tijd van Abraham het land Gerar‭. ‬Oorspronkelijk zou dit volk uit Kreta komen‭ (‬zie Genesis 10:14‭) ‬en handel hebben‭ ‬gedreven met het Midden Oosten‭. ‬Later‭, ‬bij de uittocht uit Egypte‭, ‬liet God Zijn volk met opzet niet rechtdoor trekken richting‭ ‬het land Kanaän‭, ‬maar liet Hij hen afbuigen naar de Schelfzee om het volk niet de confrontatie met dit wrede‭ ‬Filistijnse‭ ‬volk aan te laten gaan‭. ‬Dit staat te lezen in Exodus 13:17-18‭.‬

Over‭ ‬Tsor‭ ‬was God niet echt te spreken‭: ‬Tyrus‭, ‬de machtige handelsstad‭; ‬de rots‭. ‬God besloot haar een kopje kleiner te maken omdat Hij wilde afrekenen met haar hoogmoed‭, ‬volgens Jesaja 23.‭ ‬צור‭ ‬Tsor‭ ‬komt in de ‭ ‬צוק‭ ‬tsoq‭, ‬de‭ ‬benauwdheid‭ ‬en zal‭ ‬Bhabhel‭ ‬moeten dienen‭. ‬

Kusch‭ ‬is evenals‭ ‬Pheleshet‭ ‬een zoon van Cham‭. ‬Uit hem kwam Nimrod voort en het begin van‭ ‬Bhabhel‭, ‬Genesis 10:6-12‭.‬

Vers 5‭: ‬ציון‭ ‬Tsion‬is een‭ ‬‘zelfstandig naamwoord eigen naam’‭ ‬en afgeleid van het werkwoord‭ ‬צוה‭ ‬tsawah‭. ‬Dit werkwoord betekent verordenen‭, ‬de wet stellen‭. ‬Jesaja 2:3‭ ‬zegt treffend‭: ‬“Want uit‭ ‬Tsion‭ ‬zal de‭ ‬wet‭ ‬uitgaan en des Heeren Woord uit Jeruzalem‭.‬”‭ ‬

Dan het woord‭: ‬geboren‭, ‬dit is de werkwoordstam‭ ‬ילד‭ ‬jalad‭, (‬jod‭, ‬lamed‭, ‬daleth‭) ‬ter wereld brengen‭, ‬verwekken‭, ‬baren‭. ‬Er wordt in deze Psalm gezegd dat de genoemde volken in Tsion zijn geboren‭, ‬nee‭: ‬zelfs mán voor man‭ (‬iedereen‭) ‬is in Tsion‭ ‬geboren‭! ‬Hier hebben de Bijbelgeleerden zich toch wel het hoofd over gebroken‭: ‬hoe kan dit nu‭? ‬Bedoelt de Psalmist dat iedereen‭: ‬man voor man in‭ ‬Tsion‭ ‬geboren is of heeft de Psalmist een mooie profetie voor ogen‭: ‬is het in de toekomst zo dat God alle mensen zal rekenen als geborenen in‭ ‬Tsion‭? ‬Dit laatste is het geval volgens de geleerde Cheyne‭. ‬Echter‭, ‬in het Joodse denken is er nog een gedachte‭: ‬de gedachte dat Adam‭ ‬uit het stof van de berg‭ ‬Tsion‭ ‬zou zijn geformeerd‭, ‬de berg‭ ‬Tsion‭ ‬zou de zgn‭. ‬Oerrots zijn geweest die boven de wateren uitstak‭. ‬Als het zo is dat Adam uit deze aarde zou zijn geformeerd en dat‭ ‬kan heel goed zo zijn want niets is toevallig in de Bijbel‭, (‬denk hierbij aan de dorsvloer van Arauna welke ook de plek is waar‭ ‬Izaäk bijna werd geofferd en wat later de berg Moriah bleek te zijn‭, ‬waar de Tempels stonden en waar weer een Tempel zal staan‮…‬‭) ‬dan zou ieder mens in feite uit haar zijn geformeerd‭, ‬want stammen we niet allemaal van Adam af‭? ‬Een andere gedachte zou kunnen zijn dat de betekenis‭ ‬verwekken‭ ‬hier op zijn plaats is‭: ‬tussen‭ ‬verwekken‭ ‬en‭ ‬baren‭ ‬zit tijd‭. ‬Zijn we nu misschien in die tijd tussen‭ ‬verwekken‭ ‬van de volkeren en het‭ ‬geboren worden‭ ‬ervan‭? ‬Dit doet denken aan een wedergeboorte‭; ‬geboren‭ ‬zijn de volken al‭, ‬maar staat ook hen een redding voor ogen‭? ‬Er staat wel in Zacharia dat alle overblijfsel van de volken die tegen Israël zijn opgerukt‭, ‬zullen komen om van jaar tot jaar God te komen aanbidden‭, ‬dat lijkt toch wel op een bekering‭, ‬een wedergeboorte‭? ‬Vergelijk Zacharia 14‭ ‬vanaf vers 16‭. ‬Gesproken wordt over een‭ ‬overblijfsel‭, ‬zeker is dat er een‭ ‬oordeel‭ ‬plaatsvindt‭. ‬Hoe we deze tekst ook lezen‭, ‬wat wij er ook uit denken te kunnen halen‭, ‬een ding is zeker‭: ‬het komt goed‭! ‬God zal Zijn plannen volvoeren‭.‬

‘En Hij‭ ‬stelt haar vast‭, ‬de‭ ‬Allerhoogste‭.‬’‭ ‬Vaststellen‭, ‬bevestigen‭ ‬komt van het werkwoord‭ ‬כנן‭ ‬kanan‭ (‬kaph‭, ‬nun‭, ‬sluitnun‭). ‬In Psalm 80:16‭ ‬spreekt de Psalmist‭: ‬Bevestig‭ ‬toch wat Uw rechterhand‭ ‬heeft geplant‭. ‬Mooi dat hier de‭ ‬hand‭ ‬wordt genoemd want als we kijken naar de letters van het woordכנן‭ kanan‭ ‬dan zien we dat de‭ ‬kaph‭ ‬doende hand‭ ‬betekent‭. ‬De beide‭ ‬nuns‭ ‬betekenen‭ ‬bevrijding‭; ‬nun‭ ‬is een oud woord voor‭ ‬vis‭, ‬vrij zijn‭ ‬als een‭ ‬vis‭ ‬in het water‭. ‬Mooi dat dit woord met de betekenis van de letters al zegt dat wanneer God Zelf Jeruzalem‭ ‬bevestigt‭, ‬dat dit ook mag betekenen dat Jeruzalem‭ ‬vrij zal zijn van oorlog‭ ‬en dit staat meermaals in de profeten beschreven‭; ‬Jeruzalem heeft een hoopvolle toekomst‭. ‬Vergelijk ook Jesaja 62:7‭.‬

עליון‭‬ Eljon‭, ‬de‬Allerhoogste‭. ‬Dit woord is afgeleid van het werkwoord‭ ‬עלה‭ ‬alah‭ (‬ajin‭, ‬lamed‭, ‬heh‭), ‬opgaan‭, ‬reizen naar hoger gebied‭. ‬Ook‭ ‬offeren‭, ‬rook van een slachtoffer doen‭ ‬opgaan‭. ‬Een woordverband vinden we in het woord‭ ‬עלילה‭ ‬alilah(‬ajin‭, ‬lamed‭, ‬jod‭, ‬lamed‭, ‬heh‭), ‬daad‭, ‬handeling‭. ‬God is‭ ‬daadkrachtig‭ ‬en‭ ‬hand-elt‭ ‬ter wille van Zijn volk‭, ‬zoals Hij beloofd heeft‭.‬

Vers 6‭: ‬De Aanwezige‭ ‬telt‭ ‬op‭ ‬schrift‭ ‬volkeren‭. ‬Het werkwoord‭ ‬ספר‭ ‬saphar(‬samekh‭, ‬phe‭, ‬resh‭) ‬betekent‭ ‬tellen‭, ‬schrijven‭. ‬Hij heeft de namen van de mensen in Zijnכתב‭ ‬katabh(‬kaph‭, ‬taw‭, ‬beth‭) ‬geschrift‭ ‬geschreven‭, ‬Hij‭ ‬telt‭ ‬de volkeren erbij‭; ‬telt‭ ‬mensen en volkeren bij elkaar op‭: ‬zij zijn allen in Jeruzalem geboren‭, ‬zegt dit vers‭. ‬Het woord voor‭ ‬volk‭ ‬is in het Hebreeuws het woord‭ ‬עם‭ ‬am‭. ‬Dit woord heeft verband of is zelfs een afgeleide van het woord‭ ‬עמד‭ ‬amad‭, ‬aantreden‭, ‬staan‭. ‬De‭ ‬volken treden aan‭ ‬en‭ ‬staan‭ ‬voor de troon van God‭, ‬samen met het volk Israël‭. ‬Het enthousiasme van de Psalmist klinkt door in deze wonderlijke woorden‭. ‬Dit‭ ‬enthousiasme komt tot uiting ook in het slotstuk van deze Psalm‭, ‬vers 7‭: ‬

Vers 7‭: ‬‘En zangers gelijk fluitspelers‭, ‬al mijn bronnen zijn in u‭.‬’‭ ‬Een‭ ‬Zanger‭ ‬is eenשר‭ ‬shar‭ (‬shin‭, ‬resh‭) ‬in het Hebreeuws‭. ‬Ditzelfde woord betekent als we het ietwat anders beklinkeren‭: ‬שר‭ ‬shor‭ (‬shin‭, ‬resh‭), ‬navel‭, ‬navelstreng‭. ‬Toch grappig om te noemen omdat het in deze Psalm over‭ ‬geboorten‭ ‬gaat‭! ‬Het woord‭ ‬שר‭ ‬shar‭ ‬is afgeleid van de werkwoordstam‭ ‬שיר‭ ‬shir(‬shin‭, ‬jod‭, ‬resh‭), ‬zingen‭, ‬zang‭, ‬lied‭, ‬muziek‭.‬

Draaien we het woord om dan zien we de‭ ‬resh‭, ‬de letter‭ ‬r‭ ‬in onze taal en dat betekent zoals we al eerder zagen‭: ‬hoofd‭, ‬principe‭, ‬beginsel‭. ‬Hij is het‭ ‬Hoofd‭, ‬Hij deelt de‭ ‬principes‭ ‬uit in onder meer Zijn Tien Woorden en Hij verdient het om‭ ‬bezongen‭ ‬te worden‭. ‬

חלל‭‬ Chalal‭, ‬fluitspelen‭, ‬ontwijden‭, ‬doorboren‭, ‬beginnen‭. ‬Vier betekenissen die ver uit elkaar liggen zo op het eerste gezicht‭. ‬In een fluit zijn gaatjes geboord waar men de vingers op‭ ‬zet om de tonen te krijgen‭. ‬Doorboren‭ ‬en‭ ‬fluitspelen‭ ‬hebben dus verband‭. ‬Maar als we het woord‭ ‬חלל‭ ‬chálál‭ ‬in de klinkers iets verlengen‭, ‬dan kan het ook betekenen‭: ‬sneuvelen‭. ‬Hij is in Jeruzalem‭ ‬gesneuveld‭, ‬doorboord‭ ‬voor de zonden van de mensen‭. ‬Daarom kunnen we echt blij zijn‭, ‬we zijn vergeven als we echt spijt hebben van wat we verkeerd gedaan hebben‭. ‬Het lijkt erop dat de Psalmist de Messiaanse tijd profetisch heeft voorzien‭: ‬er komt een tijd dat er gezongen en op‭ ‬de fluit gespeeld wordt in Jeruzalem want Hij is‭ ‬doorboord‭ ‬vanwege haar zonden en zij is vrij‭. ‬De schuld is afbetaald door Hem Zelf‭. ‬Wát een God is dit‭! ‬

In Genesis 4:26‭ ‬staat dat men‭ ‬‘toen‭ ‬begon‭ ‬met de Naam de Heren aan te roepen‭.‬’‭ ‬Ook hier staat het woord ‭ ‬חלל‭ ‬chalal‭. ‬

We hoeven niet zo ver te zoeken naar de betekenis‭ ‬ontwijden‭ ‬van het woord‭ ‬חלל‭ ‬chalal‭: ‬wanneer de‭ ‬fluitspelers‭ ‬voor zichzelf gaan spelen en hun hart er niet bij halen‭, ‬dan kan het ook profaan gedoe worden‭, ‬zoals waar God zegt dat Hij de feesten van het volk niet kan uitstaan‭ (‬Amos 5:21‭), ‬nota bene de feesten die Hij Zelf heeft ingesteld‭! ‬Wat Hij bedoelde was dat hun hart er niet bij was en dat‭ ‬ontwijdde‭ ‬de heiligheid van het gebeuren‭…‬

Tja‭, ‬want als het goed is zingen en spelen de‭ ‬zangers‭ ‬en de‭ ‬fluitspelers‭ ‬geen Kortjakje‭; ‬ze‭ ‬bezingen‭ ‬Hem en ze‭ ‬spelen‭ ‬voor Hem als een offer van aanbidding dat‭ ‬opstijgt‭, ‬עליה‭ ‬aliah‭ ‬maakt naar de Allerhoogste‭. ‬Hij troont op de lofzangen van Zijn volk‭ (‬Psalm 22:4‭). ‬

‘Al mijn‭ ‬bronnen‭ ‬zijn in u‭: מעין‭ ‬ma‘ájan(‬mem‭, ‬ajin‭, ‬jod‭, ‬sluitnun‭), ‬bron‭. ‬Dit woord heeft verband met het woord‭ ‬oog‭: ‬ajin‭. ‬In Jeremia 9:1‭ ‬staat‭: ‬“Ach‭, ‬dat mijn hoofd water ware en mijn‭ ‬oog‭ ‬een‭ ‬bron‭ ‬van tranen‭, ‬dat ik dagelijks kon bewenen de verslagenen van de dochter Mijns volks‭.‬”‭ ‬Dit gaat over het volk en over Jeruzalem‭, ‬zo staat het in de context‭. ‬Waar hier nog negatief wordt gesproken‭, ‬zo mogen we weten‭ ‬dat er een hoopvolle toekomst is voor de Stad Gods‭, ‬waar in deze gehele Psalm lyrisch over wordt gesproken‭. ‬De tempelbeek‭, ‬waar‭ ‬Ezechiël in hoofdstuk 47:1-12‭ ‬over sprak‭, ‬vindt haar‭ ‬bron‭ ‬onder de tempel‭; ‬een‭ ‬bron‭ ‬van ontzondiging‭, ‬reiniging genezing‭, ‬staat er geschreven in Zacharia 13:1‭. ‬Wanneer God straks komt wonen in Jeruzalem‭, ‬temidden van Zijn volk‭, ‬dan kan men alles vinden in haar‭. ‬De Psalmist heeft dat heel goed begrepen‭. ‬We zien met reikhalzend verlangen uit naar Zijn komst‭. ‬Waarom is de Psalmist zo lyrisch over Jeruzalem‭? ‬Nu‭, ‬daarom‭!‬

‭* ‬Pheleshet was een zoon van Cham‭. ‬De Arabieren‭, ‬ook degenen die zich Palestijnen noemen zijn zonen van Sem‭, ‬net zoals het Joodse volk‭.‬

Enkele notities:

Psalm 87‭ ‬is één van de mooiste en in de berijming één van de meest gezongen Psalmen‭. ‬De Psalm wordt bovendien gekenmerkt door één‭ ‬van de meest originele thema’s uit de Bijbel‭: ‬de Berg Tsion is de geboorteplaats van de hele mensheid‭. ‬Niet alleen hebben alle volken waaronder de Israël omringende vijandige volken daar hun wortels‭, ‬maar ook ieder mens‭! ‬Waarom‭? ‬Omdat wij allen‭ ‬‘Adamieten’zijn‭! ‬Hoezo Adamieten‭? ‬Omdat Adam gevormd is uit de aarde van deze Berg‭. ‬Volgens de Joodse traditie was het Paradijs gelegen rondom deze Berg‭, ‬een traditie die steun vindt in de Psalmen‭. ‬

In Psalm 87‭ ‬staat dat deze Berg Gods grondslag is‭: ‬hier is God begonnen‭, ‬hier heeft Hij het fundament gelegd voor Zijn Werkzame‭ ‬Aanwezigheid op aarde‭, ‬Tsion is Zijn startplaats‭, ‬Zijn uitvalsbasis‭. ‬In deze Psalm staat ook dat God niet enkel een zakelijke relatie heeft met de berg Tsion‭, ‬maar een liefdesrelatie‭: ‬de HERE heeft de poorten van Tsion lief‭ – ‬Zijn vesting op heilige bergen’‭. ‬Psalm 132‭ ‬is op dit punt nog uitdrukkelijker‭: ‬De HERE heeft Tsion uitverkoren‭, ‬Hij heeft het zich ter woning begeerd‭ (‬Ps.132:13‭).‬

In de Joodse traditie wordt deze berg‭ ‬‘Ewen‬Shêtijáh‭, ‬genoemd‭, ‬de funderingssteen‭, ‬die als eerste boven de oerwateren uitstak‭. ‬Het zou ook het bergplateau zijn waarop de Ark van Noach gestrand is‭ = ‬op de‭ ‬‘Berg van het Land’‭ = ‬harhá’árets‭, ‬een woord dat verbasterd is tot‭ ‬‘Ararat‭.

Deze Berg is later de berg Moria genoemd waar een offerlam de plaats innam van Isaäk‭, ‬de stamvader van Jacob/Israël‭. ‬Exact op deze plek zou nog weer later in de Voorhof van de Tempel het brandofferaltaar geplaatst worden waarop het dagelijkse morgen‭- ‬en avondlamoffer werd gebracht‭.‬

Welnu, omdat Adam gevormd werd uit aarde van deze Berg‭, ‬heeft heel de Adamietische mensheid‭, ‬hebben alle volken een relatie met Tsion‭. ‬Daarom kan God de Schepper zeggen van Babel‭, ‬Egypte en van alle andere volken‭: ‬deze is daar geboren‭, ‬ja ieder van hen is daar geboren‭ (‬Ps‭. ‬87:4,5‭). ‬

En omdat alle volken een relatie hebben met Tsion‭, ‬wil God op gezette tijden en Sukoth is zo’n tijdstip‭, ‬de volken via hun vertegenwoordigers daar terug zien om dank te zeggen voor alle scheppingsgaven én om Torah te horen‭, ‬om onderwezen te worden in Zijn Unieke programma voor welzijn en welvaart voor ieder mens en alle volken‭.‬

‭* ‬Zou ook niet ieder mens minstens één keer in zijn leven moeten opgaan naar Tsion voor‭ ‬vorming en viering‭?‬