Een bewerkte tekst van begin jaren ’80 uit de nalatenschap van Ds. R. Strijker
Aarde en land zijn in de Bijbel hetzelfde woord. ‘Erets’ betekent zowel de hele aarde als het land Israël. Als Adonai aan Abhraham אברהם (aleph beth resh he sluitmem) het land Kanaän belooft, staat er ‘erets -ארץ’: ‘Uw nakroost zal Ik dit land geven’ (Bereshiet/Gen. 12:7); maar als Hij de aarde schept staat er ook het woord ‘erets ארץ’ (Bereshiet/Gen. 1:1).
In modern Hebreeuws is ha’arets הארץ de aarde, de uitdrukking voor het land Israël, zodat een Israëlisch schoolkind bij het horen van de eerste woorden uit de Thorah van Moshe (In den beginne*, schiep Adonai de hemel en de aarde) meteen zijn vinger opsteekt en vraagt: ‘maar juf, wanneer schiep Hij dan het buitenland?’ :-)
Dé aarde is eenvoudigweg, bekijkend vanuit de Hebreeuwse grondtekst, het land Israël. Dat is natuurlijk wel zeer eenzijdig gesteld, maar het is net zo eenzijdig wanneer men denkt dat onze aarde kan bestaan zonder dit bijzondere land… !
Zoals de Bijbel niet echt toegankelijk is zonder inzicht van de Hebreeuwse toegangstaal (iedere vertaling is een verschraling…! de Bijbel lezen in een vertaling is als het kussen van je bruid door haar sluier heen…), zo krijgen we niet goed toegang tot de aarde, tot de volle zegen ervan, zonder het toegangsland Israël.
Land apart
Israël is geografisch een land apart. Het ligt op de ‘navel’ van de aarde, op het snijpunt van drie grote continenten: Azië, Europa en Afrika. Het land is a.h.w. gedrapeerd rond de rots Tsion, waarvan men zegt dat dat de funderings-scheppingsrots is, de eerste steen die uitstak boven de oerwateren van de chaos van ‘bereshiet-in het begin(sel)’.
Het zou de rots zijn waar Abraham het (L)lam (ayil איל) offerde in plaats van Izaäk, waar Jaakov de ladder zag met engelen die omhoog en naar beneden gingen en waar later het brandofferaltaar stond.
Volgens de profeten zal uit deze rots ooit water stromen dat heel het land, heel de aarde vruchtbaar maakt (Ez. 47).
Israël ligt niet alleen in het midden van de aarde, het heeft ook zo’n beetje heel de aarde in haar midden. Het is een land van ‘70 landschappen,’ waarin alle ‘70 volken’ zich kunnen herkennen. Er zijn prachtige stranden, er is volop natuur en in het noorden rond het meer van Galilea, de ingepolderde moerassen, vlakke velden langs de kust, bossen (nog niet zoals op de Veluw…), kale en beboste bergen, bloeiende en dorre woestijnen, sneeuw en skiën op de Hermon en slechts een paar honderd km naar beneden kan men waterskiën en duiken tussen de koraalriffen. Het ene moment waant men zich op het Groningse land, het andere ogenblik lijkt het op de Franse Riviera en even later kon het wel het hart van Afrika zijn, de Sahara. Op slechts een paar duizend vierkante kilometer is heel de bewoonde en onbewoonde wereld samengevat.
Heilig land
Het aparte is echter vooral dat het land Israël een heilig land is, dat wil zeggen het is eens en voorgoed verbonden met de Heilige Israëls!
Aan geen ander land heeft Adonai zich zozeer verbonden. Hier daalde Hij af tot Abhraham en sprak Hij tot de profeet Smuel en tot al de profeten. Hier is Zijn Stem tenslotte ook volledig vermenselijkt in de gestalte van Jehoshua van Natseret. De band tussen de Heilige Israëls en het land Israël is onverbrekelijk: ‘Hier zal ik wonen, want haar heb Ik begeerd’ (Psalm 132).
Adonai is niet zomaar overal… en ook weer wel, maar Zijn woonplaats zal Jeruzalem zijn.
Hij is nergens als Hij niet ergens is, zei de theoloog Miskotte (vorige eeuw) terecht. Hij begint altijd ergens met Zijn Aanwezigheid. Als startplaats voor Zijn bevrijdend handelen heeft Hij Tsion uitgekozen. Vanuit dit middelpunt van de aarde zal Zijn Koningschap zich uitbreiden tot aan de einden der aarde. Hij zal zijn voeten zetten op de Olijfberg. Niet vanuit Mekka, Medina, Moskou, Peking, Washington of Rome, maar vanuit Yerushalajim zal Zijn Thora, Zijn Onderwijs uitgaan naar alle volken.
Deze heilige stad en dit heilige land zijn bestemd als leerhuis en proefpolder voor een anders omgaan met de aarde en de tijdsordening, tussen landbouw en liturgie.
De liturgische tijdsordening van sabbat en sabbatsjaar zijn tegelijk landbouwmethodes. De jaarlijkse feesten als herdenking aan de Uittocht (uit Egypte), de Doortocht (door de woestijn) en de Intocht (in het beloofde land) zijn tegelijk oogstfeesten.
Geschiedenis (tijd) en de natuur (aarde) hangen in de Thora wezenlijk samen. De Adonai van de geschiedenis (JHWH) en de Schepper (Elohiem) zijn Eén.
De samenhang tussen land en aarde
Het verband tussen het land Israël en de aarde is niet alleen geografisch en theologisch, maar ook volkenkundig bepaald: ‘dit land zal ik uw nakroost geven’.
Dit land is zo klein als Kanaän en tegelijk zo wijd als de hele wereld; heel de aarde is in het land Israël vertegenwoordigd. Maar ook het nakroost van Abhraham is zo klein als het Joodse volk en tegelijk zoveel omvattend als de hele mensheid. ‘In u (Abhraham) zullen alle geslachten der aarde (letterlijk staat er families) gezegend worden (Bereshiet/Gen. 12:3. Alle volken worden familie van Abhraham en Sarah. Het zaad van Abhraham zal uitgezaaid worden in de akker van de hele wereld.
Niet alleen geestelijk of figuurlijk zijn de volken met Israël verbonden; door de gestalte van de Joodse Jehoshua die voor alle volken de toegangsdeur geopend heeft tot de beloften van Israël is de verbinding ook letterlijk geworden.
De uitstrooiing van Abhrahams zaad is in de Bijbel ook biologisch-volkenkundig bedoeld. De kinderen van Jacob zijn letterlijk uitgestrooid als zaad onder alle volken: ‘de Here zal u verstrooien onder alle natiën van het ene einde der aarde tot het andere’ (Devariem/Deut. 28:64). Deze verstrooiing houdt verband met de ongehoorzaamheid van Israël, maar ook met de uitdrukkelijke bedoeling van Israëls God om Zijn Volk te verenigen met de volken.
Van de verstrooide kinderen Israëls is slechts een klein deel herkenbaar gebleven in het huidige Joodse volk en van hen zijn er ook nog vele ondergedoken in de menigte der mensheid. Joden werden onder andere eeuwen lang gedwongen over te gaan tot het Christendom of de Islam. Bovendien is verreweg het grootste gedeelte van het zogenaamde Tien Stammenrijk (het Noorderrijk van het destijdse Israël) na 722 v. Chr. afgevoerd richting Babel en velen van hen zijn als slaven verkocht en zover bekend totaal ondergegaan in de volkeren zee, maar niet opgehouden te bestaan…
Jozef die als slaaf aanvankelijk opging in Egypte kwam ook weer ‘boven water’. Wie weet zal dat ook zo blijken met de verloren ‘Jozef’ stammen.
Er is een Bijbelse belofte dat in de toekomst het zoekgeraakte ‘Jozef’ weer toegevoegd zal worden (Jozef betekent letterlijk ‘toevoeging’) aan het Joodse volk. Volgens de profeet Ezechiël zullen die twee, ‘Jozef’ als vertegenwoordiger van de ‘70’volken en Juda vertegenwoordigd in het Joodse volk, één zijn onder het gezag van God Zelf (Ez. 37:15-28).
LET WEL: Jozef niet als vervanger van Juda of als betweter! De verheidenste ‘Jozef’ die, zoals de verloren zoon uit de gelijkenis die Jehoshua vertelt, zal weer teruggaan naar Huis en accepteert dus de ‘Huisregels’ van de Vader en laat het wereldse weelderige heidendom achter zich.
Zo zullen letterlijk en figuurlijk alle volken met Israël verenigd zijn. Van Jeruzalem wordt gezegd: Ieder van de volken is in haar geboren, ieder stam en natie (Ps. 87:5). Alle geslachten, alle families hebben bloedsbanden met Abraham en Sarah.
De bewustwording hiervan kan vroeger of later komen. Sommige familieleden weten het zeker van zich zelf dat zij bij Israël horen en andere gezinsleden willen er (nog) niets van weten. Dat komt geregeld voor. Er zijn nu eenmaal de zgn. ‘voortrekkers’, voorhoedes. Herkenningsteken van het ‘Jozef’-bewustzijn is niet alleen de bewuste openheid voor de Hebreeuwse Bijbel, voor de ware inhoud van Thora en Profeten (waarbij de profetische beloften voor Israël niet worden vergeestelijkt) maar ook de daadwerkelijke liefde voor de oudste broer, Judah, die weer opnieuw, als een wonder, woont in het land der Vaderen.
Zacharia (8:23) voorzag hoe eens ‘tien mannen uit volken van allerlei taal (de voorhoede van de tien ‘Jozef’-stammen…?) de slip van een Judeese man vastgrepen en zeiden: ‘wij willen met u meegaan, want wij hebben gehoord dat God met u is’.
Het is onverstandig om uit elkaar te halen wat God heeft samengevoegd. Alles wat we losmaken uit het zinvolle verband waarin het door de Schepper is gesteld, verliest zijn eigenwaarde en gaat zich gedragen als een vernietiger van datgene waarmee het zinvol samenhing.
De Bijbel en de Bijbelse beloften zijn niet los verkrijgbaar. Wanneer men de Bijbel losmaakt uit het verband van de zeer betekenisvolle Hebreeuwse Taal (God Zelf is immers letterlijk Woord en Taal…) dan vervalsen wij de Heilige Schrift tot een religieus boek waarmee een heidense levensstijl kan worden afgedekt.
Wanneer men het verband tussen Jehoshua en het joodse volk verbreekt, gaat men Hem vereenzelvigen met de één of andere afgod, met een romeinse volksgeest, de Griekse logos of de Perzische lichtgod, in wiens naam men kruistochten, Jodenvervolgingen of bv de rode revoluties organiseert.
Daarop verder concluderend: Als men de ons beloofde aarde loskoppelt van het aan Abraham beloofde land, verliest onze aarde zijn zin en samenhang, ontaardt hij tot een instrument voor de vernietiging van het land Israël.
Wanneer ons zoeken naar vrede echter geen verband houdt met de vrede vanuit Tsion dan eindigt iedere vredesbeweging in een grote Gog en Magog oorlog.
De grondstoffen van onze goede aarde zal men dan omsmeden (en smeedt men al geruime tijd om….) tot oorlogstuig om het beloofde land te veroveren op de Joden die van alles en nog wat in de schoenen geschoven wordt: wreedheden tegen de mensheid, corruptie, landje-pik, uitbuiting, apartheidspolitiek, racisme, a-sociaalgedrag, gespeelde- en ingebeelde zieligheid, arrogantie, machtswellust, zucht naar de wereldhegemonie en vooral weer en nooit goed weg te denken bij vele gojim: de geldlust.
Het in 2014 verschenen boek van Ron van der Wieken “Jodenhaat” laat duidelijk zien wat de wereld van de Joden denkt. Helaas ziet m.i. van der Wieken niet wat de ware bron van de haat is… De ware reden is de haat tegen de God van de Joden en het zich willen conformeren aan wat deze God aan het volk Israël opdroeg in de woestijn Sinai via Mozes. De heidense Bileam zag het al: Israël zal apart wonen van de rest. Psalm 83:6 citeert heel duidelijk: zij (Gods vijanden) hebben tegen U een verbond gesloten. Daaraan vooraf gaat het vers dat die vijanden wensen dat aan de naam van Israël niet meer gedacht worde. Zij zijn uit op volledige vernietiging. Dat was toen, in de tijd van David (11e -10e eeuw voor Chr.), zo dacht de wrede Antiochus Epifanes (2e eeuw voor Chr.) erover en vele voor en na hem tot aan Luther en Hitler en vandaag de dag o.a ISIS en Hamas en zovele anderen die dat openlijk of alleen in bepaald gezelschap durven zeggen…
Men kan van het moderne Israël evenveel kwaad zeggen als van bv Nederland of de VS, maar misschien niet zoveel goeds als van Israël… In Israël neemt de verstedelijking toe, net als bij ons. Israël verontreinigt het land, net als in vele andere landen, met chemicaliën, bio-industrie en kerncentrales. Met deze bewering is overigens de koppeling niet stuk geredeneerd tussen het land Israël en onze aarde. Het feit dat in het modern Hebreeuws weleens nare rotdingen worden opgeschreven of gezegd, doet niets af aan de wezenlijke samenhang tussen de Bijbel en het Hebreeuws!!
Het gebied Israël behoorde enkele decennia geleden nog tot één van de armste landen ter wereld zonder bodemschatten maar de bevolking, waaronder artsen, juristen notarissen ed. hebben de handen uit de mouwen gestoken, moerassen drooggelegd en woestijn tot leven gebracht. Israël scoort o.a. hoog op de ladder van de agrarische wetenschappen. Vele kale bergen zijn ‘omgeturnd’ tot wijngaarden.
Israël is als het ware één grote leerlanderij. Zeker voor mensen uit de derde wereld: waar kan de strijd tegen verwoestijning en honger beter beginnen dan op dit snijpunt der continenten?
Van Israël kunnen ook de Arabische landen leren hun eigen land te veroveren… Zoals Nederlanders hebben lerenvechten tegen het water, zo heeft Israël leren vechten tegen zeeën van zand. De gemeenschappelijke ‘oorlog’ van Joden en Arabieren tegen de toenemende verwoestijning kan als geen ander de vrede dienen in het Midden Oosten.
Het zou mooi zijn wanneer de voorhoede van ‘Jozef’ zich gaat verbinden met de voorhoede van het Joodse volk in Israël; het beloofde land is de enige ware startplaats voor een ‘Terug naar de aarde beweging’.
Is het niet mogelijk … om in het kernland van Israël, de zgn. ‘Westoever’/Samaria, een Nederlandse leerlanderij te stichten? Een plek waar men leert omgaan met de aarde en tegelijk leert aangaande de ‘wegen des Heren’ vanuit de oertaal Hebreeuws? Dit alles in verbondenheid met het Joodse volk die als ‘Ruthies’ zeggen: ‘Uw God is mijn God en úw volk is mijn volk ?’ Zou een ‘70-nederzettingenplan’ van mensen uit alle volken niet de nodige ontspanning kunnen brengen in dit meest gespannen gebied ter wereld? Het kernland van Kanaän kan de startplaats worden van de verzoening tussen Israël en de volken (‘Judah en Jozef’) en tegelijk van een wereldwijde ‘Terug naar de aarde beweging’.
Yair Strijker
* Bereshiet kan men ook vertalen als ‘met de Eersteling’ of ‘in beginsel’.
** “De dag komt dat de notsriem (Christenen) op de bergen van Efraim zullen uitroepen tot de volken: Komt, laat ons opgaan (Naáleh) naar Sion, naar de Here onze God.” Wij gaan in Naáleh wonen om onderwijs te geven aan mensen uit de volken over het Jodendom, de Hebreeuwse taal en de God van Israël.