a. Een gebed uit Psalm 25 vers 3: ‘leid mij in Uw Waarheid.’ De nadruk ligt op het woordje in. Gods Waarheid, de Bijbelse openbaring over Zijn Wezen en Zijn Programma voor een menselijke samenleving, is geen zwaar studiestuk dat wij onder de knie moeten zien te krijgen, maar een Ruimte, een Heiligdom waar we binnengeleid mogen worden en verwonderd om ons heen zien.
b. Eén van de gebeden uit het Joodse Achttiengebed:
‘Atáh Chónén le adam da’ath oemelamed le’enosh binah,
chanenoe me’itecha de’ah binah vehashkel,
Baruch atah Adonai choneen ha’da’ath’
‘Gij begenadigt de mens met kennis en leert de mens verstand, begunstig ons van U uit met kennis, verstand en inzicht, geprezen zijt Gij Adonai die ons begunstigt met kennis.’ (Uit ‘Hebreeuws in Zes Dagen’. blz. 191, 7e zin).
Het is een gebed om drie vormen van kennis: om begrip (bináh), om helder, logisch denken (hashkél), maar vooral om geestelijke kennis (da`ath of dé`áh), beleving van gemeenschap met Israëls God, Die Zich láát kennen in Zijn Woord door Zijn Heilige Geest.
Korte toelichting op drie Bijbelse kernwoorden voor kennen:
bínáh hangt samen met bein (tussen) en ben (zoon = tussenschakel, die de verbinding vormt met het volgende geslacht). Het werkwoord bín betekent: verband zien tussen het één en het ander, begrijpen hoe het één met het ander verband houdt, hoe de dingen in elkaar steken, inzicht krijgen in het geheim van de schepping en de geschiedenis.
hashkél komt van shákhal (kruislings verbinden, zoals Jacob deed bij de zegening van de kinderen van Jozef: hij legde een eigenzinnige, verrassende verbinding). Het werkwoord hashkíl betekent: verband leggen, zelfstandig, naar eigen inzicht het één aan het ander verbinden, uit de voorhanden gegevens in de schepping logische of creatieve conclusies trekken. Bekend is de Griekse ‘dus-zin’, die aan de basis staat van onze moderne logica: ‘ieder mens is sterfelijk (= een gegeven), Socrates is een mens (= ook een gegeven), dus is Socrates sterfelijk’. Dit vermogen om gevolgtrekkingen te maken, om dingen logisch aan elkaar te ‘haken’ (Waw) is een uniek menselijke kundigheid, die nieuwe kennis kan opleveren, maar ons ook kan verzelfstandigen tegenover God, de Schepper. Hashkáláh is het Hebreeuwse woord voor ‘Verlichting’, het zelfstandige Europese denken dat zich losgemaakt heeft van de Bijbelse Openbaring.
Da’ath of dé`áh is afgeleid van jáda` (be-kennen, gemeenschap beleven met). Jáda` betekent: verbinding ervaren. Het gaat om verbinding ervaren met de Waarheid Zelf. Dit is het hoogste doel van Bijbelstudie: door de kennis van Gods Woord wezenlijk contact met God Zelf te beleven. Er is woordverband tussen jada` (kennen) en jádáh (loven): de geestelijke kennis, de ontmoeting met Israëls God leidt tot lofprijzing. Lofprijzing is het hart van de levensheiliging: Bijbelstudie maar ook bijv. de Bijbelse Feesten zijn niet anders dan gestructureerde dankzegging. Moge Uw Bijbelstudie, het binnengaan in dit heiligdom, leiden tot verdieping van kennis én tot een vernieuwde verhoogde dankzegging.