Door Karen Strijker
In een eerder artikel hebben wij u verteld over het herdenkingsmonument/museum Chamber of the Holocaust. Een goede vriendin van ons nam mij twee jaar geleden mee er naartoe en het maakte zo’n indruk op mij dat ik ben blijven komen en er groepen mee naartoe heb genomen.
Al gauw kreeg ik het idee dat ik dit kleine museum wilde helpen omdat ik verwaarlozing zag. Ik zag dat honderden van de gedenkstenen er slecht aan toe waren en kreeg het idee om een groep uit Nederland te vragen om te komen helpen om deze weer mooi te maken. Eerst moest ik het vragen aan de Joodse beheerders en dat gaf natuurlijk wel wat wantrouwen. Wat moest die werelds uitziende Hollandse dame ineens met de vraag of Nederlanders de boel mochten komen opknappen? Maar met veel gebed en rust lukte het toch om toestemming te krijgen voor de restauratie.
Tegelijkertijd moest ik een team bij elkaar krijgen en dat moesten specialisten zijn. Een van onze gasten reikte het idee aan om een team van Stichting Boete en Verzoening te vragen. Het idee om een oproep in het Shomron Nieuws te doen verwierp ik al snel want dat voelde helemaal niet goed; al biddende door de tijd heen ervoer ik dat ik hier heel veel rust in moest bewaren en heel specifiek de juiste mensen benaderen.
Toen wilde het geval dat Yair in de gemeente Shamar in Den Haag sprak en daar ‘stomtoevallig’ Piet Luijten, de oprichter van Stichting Boete en Verzoening tegen het lijf liep. Ze raakten aan de praat en zo ging het balletje rollen: niet ik hoefde een team te verzamelen maar Piet ging dit doen met de jarenlange ervaring die hij heeft. Er was wel een probleem: de grafstenen die opgeknapt werden door B&V door de jaren heen, hebben de letters op de steen liggen en de letters bij de Chamber zijn in de, soms vrij ruwe, stenen gegraveerd en dit geeft een geheel andere benadering en heeft een zeer vaste hand nodig. Totdat de directeur van het museum de oplossing bood: ‘Verf de gehele steen zwart met metaallak en schuur het overtollige er weer af.’ Ik weet niet hoe dit op u overkomt maar wij waren geschokt! Metaalverf op marmer??!! De gehele steen zwart maken??!! Maar het bleek toch echt de oplossing!
Al met al hebben we met een team van negen mensen, plus een team van een Jeruzalemse organisatie Bridges for Peace, in de eerste week van maart (2020) 155 stenen opgeknapt en het resultaat is zo goed geworden! We hadden nooit kunnen dromen dat we in een week tijd zoveel konden doen. Waar het eigenlijk om ging was het gebaar dat we met dit werk maakten naar de Joodse gemeenschap. Meer en meer mensen kwamen kijken en zelfs kwamen er enkelen meehelpen. Er kwam een Jood uit Roemenië en hij wees de steen van zijn familie aan met de vraag of hij deze zelf op mocht knappen. Een ander vroeg of we de steen van zijn stad konden opknappen en, ook al hadden we die steen niet direct in gedachten om al te doen deze keer omdat ie heel ergens anders hing, we hebben dit natuurlijk wel gedaan op zijn verzoek.
We kregen heel veel gesprekken met zowel Jood als toerist en het was zo mooi! Het aanvankelijke wantrouwen smolt weg en de rabbijn kwam voor ons bidden, op de foto staan we met elkaar te glimlachen en treffend is dat de rabbijn een enorme Tenach in zijn handen heeft en ons teamlid Paul een stofblik en vuilniszak, het is wel een toepasselijk plaatje!
Een van de meest gedenkwaardige momenten, ik schiet er nog vol van terwijl ik het schrijf, was een groep Duitse toeristen die binnenkwam en voor ons en het Joodse volk ging bidden terwijl wij aan het werk waren. Hun benadering was zo vol nederigheid en liefde voor de Joden dat ik dit niet licht zal vergeten!
Dank jullie wel Piet, Addie, Paul, Nel, Denise, Jannie, Hannie, Marianne en Mitchel voor een fantastische werkweek! Wordt vervolgd!!