Een Pur/poer פור = lotsteentje. Als zelfstandig naamwoord komt het alleen voor in het boek Esther en slechts acht maal in totaal. Het werkwoord ‘poer’ komt alleen voor in de zogenaamde ‘ doevorm’, de hiph’il הפעיל en verschijnt drie maal in de Bijbel waarvan twee teksten in de Psalmen. Het betekent daar ‘teniet doen’ of verbreken (Psalm 33.10).
We vinden het werkwoord ook terug in Jesaja 24:19 waar een verschrikkelijk oordeel staat te lezen over de aarde die opengescheurd zal worden (Herziene Statenvertaling, HSV). In Genesis 17:14 wordt dit werkwoord gebruikt in verband met het verbreken van het verbond tussen God en Zijn volk, toegespitst op de besnijdenis. De bedoeling van Haman met het werpen van het lot (pur) was het Joodse volk, het volk van het verbond, het besneden volk, te verbreken.
Woordverbanden
Volgens de Hebreeuwse taaltraditie is er meestal woordverband als twee van de drie stamletters gelijk zijn (zie ook artikel over de ‘Vervagende talen’). Zo gezien heeft het woord פור pur verband met het werkwoord פרר, párar: saboteren, teniet doen, verbreken. Ook is er woordverband met púráh פורה, wijnpers, de plek waar de kostbare druiven vertreden, stukgemaakt worden. Door verdrukkingen heen kan er iets moois ontstaan. Zo begint het ontstaan van kostbare wijn met het stukmaken van prachtige vruchten en komt de veelkleurige lentebloei na de afbraak in de winter..
Het is een kenmerk van het Bijbels Evangelie, dat door de verbrokenheid heen er verlossing ontluikt: jêshuáh, bevrijding. Zo is ook de verbrokenheid van geest het uitgangspunt van waaruit God met ons kan werken.
Behalve met פרר, párar is er woordverband met het woord párach פרח: uitlopen, bloeien en met פרח perach: bloem (de letters zijn identiek, er is alleen een andere klank onder). Gebeurtenissen die plaatsvinden in de lente. Perach is een bijzonder mooi woord om te ontleden: de letters Péh en Resh met de Jod vormen samen het woord פרי prí: vrucht, terwijl de Resh en de Chet de stamletters zijn van het woord ריח reach: geur. Beide woorden geven aan wat een bloem/perach kan geven: prí en réach, vrucht en geur! U herkent wellicht in het woord réach het woord ruach רוח: geest, adem, wind. Een geur is een riekende ‘luchtbeweging’.
Lente-oorlogsplan van Haman
In de lente, de parach/uitlooptijd van de bloemen had Haman zijn oorlogsplan voor vernietiging van het Godsvolk vastgesteld. De maart-maand was van oudsher al een oorlogsmaand, door de Romeinen vernoemd naar de oorlogsgod Mars. Na de winter ging men marcherend op rooftocht… Maar het mocht Haman destijds niet baten en hij ging jammerlijk ten onder.