27-03-2023

Zijn klinkers toch‭ ‬‘ouder’‭?

De menselijke‭ ‬
spraak begint met klinkers‭ (‬ê-ê-ê‭)‬

Volgens de Hebreeuwse taaltraditie zijn letters‭, ‬die het‭ ‬‘mannelijk’‭ ‬taalaspect vertegenwoordigen‭, ‬ouder dan de‭ ‬‘vrouwelijke’‭ ‬ademklanken‭, ‬de klinkers‭. ‬Uit de twee grondstof-letters‭, ‬de Jod‭ ‬י‭ ‬en de Waw‭ ‬ו‭, ‬zou als eerste de‭ ‬א‭ ‬Aleph‭ ‬gevormd zijn‭, ‬de‭ ‬‘eersteling’‭, ‬met direct daaropvolgend de letters van het het woord‭ ‬שם‭ (‬shém‭: ‬naam‭): ‬de‭ ‬ש‭ ‬Shin‭ ‬en de‭ ‬Mem‭ ‬מ‭ ‬en pas daarna ontstonden de ademklanken‭, ‬de klinkers‭. ‬Waarom zouden letters ouder zijn dan klinkers‭? ‬Het traditionele antwoord is‭: ‬omdat Adam‭ ‬אדם‭ ‬er eerder was dan Eva‭ ! ‬חוה‭ ‬Maar gaat de adem‭, ‬de‭ ‬‘klankvormer’‭, ‬niet vooraf aan de letter en ging bij de schepping de Geest niet vooraf aan het Woord‭ (‬Gen‭. ‬1:3,4‭)? ‬

In ieder geval kan geen enkele letter tot klinken komen zonder een klinker‭. ‬Wat is een letter‭ ‬‘b’‭ ‬of‭ ‬‘d’‭ ‬zonder minstens een‭ ‬ê-klank‭: ‬bê‭, ‬dê‭? ‬Zonder‭ ‬‘ruach’‭ ‬רוח‭ (‬adem‭, ‬geest‭), ‬zonder ademklanken zijn alle letters levenloos‭. ‬Merkwaardig is ook‭, ‬dat de Jod‭ ‬י‭ ‬en de Waw‭ ‬ו‭, ‬de twee bouwstofletters‭ – ‬die er in feite dus eerder waren dan de‭ ‬‘eersteling’‭, ‬de Aleph‭ – ‬half letter-half klinker zijn‭: ‬heel vaak doen zij dienst als een verklinkerde letter‭. ‬En wat is er voor‭ ‬‘mannelijks’‭ ‬aan de Aleph‭ ‬א‭ ‬zelf‭? ‬Deze‭ ‬‘eersteling’‭ ‬is een letter zonder eigen klank‭, ‬een‭ ‬‘zacht zuchtje’‭, ‬een ademtocht‭, ‬meer niet‭. ‬Bovendien is het‭ ‬eerste‭ ‬wat een kind kan zeggen niet een letter‭, ‬maar een klank‭. ‬Het wonder van de menselijke spraak begint met het gestamel‭ ‬‘ê-ê-ê’‭. ‬Uit dit klinkergestamel‭ (‬ê-ê-ê‭) ‬is alle taal en dus alle lofzang geboren‭: ‬‘uit de mond van kinderen en zuigelingen‭ (‬ê-ê‭-‬ê‭) ‬hebt Gij sterkte gegrondvest’‭ (‬Ps‭. ‬8:3‭). ‬